સ્વાદની સાથે પાચનમાં પણ બેસ્ટ! આમલીની ચટણીમાં હિંગ અને સુંઠનો જાદુ, જાણો પરફેક્ટ રીત
મોટાભાગના લોકો ચટણીમાં આમલી, ગોળ અને કેટલાક સૂકા મસાલા નાખે છે. પરંતુ હલવાઈ જે સિક્રેટ વસ્તુનો ઉપયોગ કરે છે, તે છે— શેકેલા મગજતરીના બી (Melon Seeds) અથવા થોડો સુંઠ પાવડર. જોકે, સ્વાદને બમણો કરનારી અસલી વસ્તુ છે ‘શેકેલા જીરા અને વરિયાળીનો અધકચરો પાવડર’.
પરંતુ જો તમે તેને એક બિલકુલ નવો ટ્વિસ્ટ આપવા માંગતા હોવ, તો તેમાં થોડું સંચળ (કાળું મીઠું) અને શેકેલી હિંગનું યોગ્ય સંતુલન જાળવો. આ તે એક વસ્તુ છે જે ચટણીના સ્વાદને સાતમા આસમાને પહોંચાડી દે છે.
પરફેક્ટ આમલીની ચટણી બનાવવા માટેની સામગ્રી (Ingredients)
એક ઉત્તમ ચટણી બનાવવા માટે તમારે આ વસ્તુઓની જરૂર પડશે:
-
આમલી: 100 ગ્રામ (કચોલા વગરની)
-
ગોળ: 150 થી 200 ગ્રામ (ગળપણ તમે તમારી પસંદ મુજબ રાખી શકો છો)
-
ખાંડ: 2 મોટી ચમચી (ચટણીમાં શાઈન લાવવા માટે)
-
સંચળ (કાળું મીઠું): 1 નાની ચમચી
-
મીઠું: સ્વાદ મુજબ
-
લાલ મરચું પાવડર: 1 નાની ચમચી (કાશ્મીરી મરચું રંગ માટે સારું રહે છે)
-
સુંઠ પાવડર: 1 નાની ચમચી
-
સિક્રેટ મસાલો: 1 મોટી ચમચી શેકેલા જીરા અને વરિયાળીનો પાવડર
-
હિંગ: એક ચપટી (તેજ સુગંધવાળી)
-
ગરમ મસાલો: અડધી નાની ચમચી
-
મગજતરીના બી: 1 મોટી ચમચી (હળવા શેકેલા)
ચટણી બનાવવાની રીત: સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ ગાઈડ
1. આમલી પલાળવી અને પલ્પ કાઢવો
સૌ પ્રથમ આમલીને એક કપ ગરમ પાણીમાં ઓછામાં ઓછી 30 મિનિટ માટે પલાળી રાખો. જ્યારે આમલી બરાબર ફૂલી જાય, ત્યારે તેને હાથથી મસળીને તેનો બધો પલ્પ કાઢી લો. હવે એક ગરણીની મદદથી તેને ગાળી લો જેથી કચરો અને રેસા અલગ થઈ જાય.
2. ગોળ અને આમલીનું મિશ્રણ
એક કઢાઈમાં આમલીનો પલ્પ નાખો અને મધ્યમ આંચ પર ગરમ કરો. જ્યારે તેમાં ઉભરો આવવા લાગે, ત્યારે તેમાં નાના ટુકડા કરેલો ગોળ નાખો. ગોળની સાથે જ 2 ચમચી ખાંડ પણ નાખો, આનાથી ચટણીમાં બજાર જેવી ચમક આવશે.

જ્યારે ગોળ સંપૂર્ણપણે ઓગળી જાય અને ચટણી થોડી ઘટ્ટ થવા લાગે, ત્યારે તેમાં સંચળ, સાદું મીઠું, લાલ મરચું પાવડર અને સુંઠ પાવડર ઉમેરો.
4. તે ‘ખાસ’ વસ્તુ ઉમેરો
હવે સમય છે તે સિક્રેટ વસ્તુ નાખવાનો. એક નાની પેનમાં જીરું અને વરિયાળીને કોરા શેકી લો અને તેને અધકચરા વાટી લો. આ પાવડરને ચટણીમાં નાખો. સાથે જ, એક ચપટી હિંગને સહેજ પાણીમાં ઓગાળીને અથવા તેલમાં શેકીને ચટણીમાં ઉમેરો. તેની સુગંધ ચટણીને અલગ જ લેવલ પર લઈ જશે.
5. ફિનિશિંગ ટચ
ચટણીને ત્યાં સુધી પકાવો જ્યાં સુધી તે ચમચીની પાછળ એક પડ બનાવવા લાગે (એટલે કે ઘટ્ટ થઈ જાય). અંતમાં તેમાં ગરમ મસાલો અને શેકેલા મગજતરીના બી નાખો. ચટણી તૈયાર છે!
આમલીની ચટણીને લાંબા સમય સુધી સ્ટોર કેવી રીતે કરવી?
અવારનવાર ફરિયાદ હોય છે કે ચટણી જલ્દી બગડી જાય છે. આ માટે કેટલીક ખાસ ટિપ્સ અપનાવો:
-
કાચની બરણી: ચટણીને હંમેશા કાચની સૂકી અને સાફ બરણીમાં ભરો.
-
ભેજથી બચાવો: ચટણી કાઢવા માટે હંમેશા સૂકી ચમચીનો ઉપયોગ કરો.
-
ફ્રીજ: તેને એરટાઈટ ડબ્બામાં બંધ કરીને ફ્રીજમાં રાખો, તે 3 થી 6 મહિના સુધી બિલકુલ બગડશે નહીં.
કેમ ખાસ છે આ રેસીપી?
આ ચટણી માત્ર સ્વાદમાં લાજવાબ નથી, પણ સ્વાસ્થ્ય માટે પણ ફાયદાકારક છે. આમાં વપરાતી હિંગ અને સુંઠ પાચન માટે ખૂબ જ સારી છે. ચાટ કે તળેલી વસ્તુઓ સાથે આમલીની ચટણી ખાવાથી પેટમાં ભારેપણું લાગતું નથી.
જ્યારે તમે આ ખાસ મસાલા (વરિયાળી-જીરું પાવડર અને હિંગ) સાથે ચટણી બનાવશો, ત્યારે તેની સુગંધ જ લોકોને રસોડા સુધી ખેંચી લાવશે. મહેમાનો જ્યારે સમોસા સાથે આ ચટણી ખાશે, ત્યારે ચોક્કસપણે તમારી પાસે તેની રેસીપી માંગશે.
રસોડામાં નાની નાની વસ્તુઓ મોટો ફેરફાર લાવે છે. આમલીની ચટણી દરેક ઘરમાં બને છે, પરંતુ સાચા મસાલાની પસંદગી તેને ‘સામાન્ય’ માંથી ‘ખાસ’ બનાવી દે છે. હવે જ્યારે પણ તમે ઘરે કોઈ પાર્ટી રાખો અથવા સાંજે ભજીયા બનાવો, ત્યારે આ રીતે આમલીની ચટણી જરૂર ટ્રાય કરજો. તમારી પ્રશંસા થવી નક્કી છે!
