સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘ટ્રુથ સોશિયલ’ થી થયેલી એક પોસ્ટ જેણે 8 નિર્દોષ યુવતીઓના જીવ બચાવ્યા.
આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં જ્યારે બે કટ્ટર હરીફ દેશો વચ્ચેની કડવાશ દૂર થવાના સંકેત મળે, ત્યારે તે સમગ્ર વિશ્વ માટે રાહતના સમાચાર હોય છે. હાલમાં આવું જ કંઈક અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે જોવા મળ્યું છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે જાહેરાત કરી છે કે ઈરાને તેમની વિનંતીને માન આપીને આઠ મહિલા વિરોધીઓની ફાંસીની સજા રદ કરી દીધી છે. ટ્રમ્પે ઈરાનના આ પગલાને ‘વાટાઘાટો માટેની એક સકારાત્મક શરૂઆત’ ગણાવી છે.
ટ્રુથ સોશિયલ પર ટ્રમ્પની ભાવુક પોસ્ટ
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તેમના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘ટ્રુથ સોશિયલ’ પર ઈરાનનો આભાર માનતા લખ્યું, “ખૂબ જ સારા સમાચાર! મને હમણાં જ જાણ કરવામાં આવી છે કે ઈરાનમાં આજે રાત્રે ફાંસી આપવાની યોજના ધરાવતી આઠ મહિલા વિરોધીઓને હવે ફાંસી આપવામાં આવશે નહીં. આમાંથી ચારને તાત્કાલિક મુક્ત કરવામાં આવશે, જ્યારે અન્ય ચારને એક મહિનાની જેલની સજા ભોગવવી પડશે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સના રાષ્ટ્રપતિ તરીકેની મારી અપીલનું સન્માન કરવા બદલ હું ઈરાન અને તેના નેતાઓનો ખૂબ આભારી છું.“
ટ્રમ્પે અગાઉ પણ એક પોસ્ટ શેર કરી હતી જેમાં તેમણે ઈરાનના સત્તાધીશોને વિનંતી કરી હતી કે આ મહિલાઓને નુકસાન ન પહોંચાડવામાં આવે. તેમણે લખ્યું હતું કે, “જો તમે આ મહિલાઓને મુક્ત કરશો તો દુનિયાની નજરમાં તમારું સન્માન વધશે. આ આપણી વચ્ચે ભવિષ્યમાં થનારી વાતચીત માટે એક સારી શરૂઆત સાબિત થઈ શકે છે.“
કોણ છે આ આઠ મહિલાઓ અને તેમના પર શું હતા આરોપ?
વાયરલ થયેલી માહિતી અને માનવાધિકાર સંગઠનોના અહેવાલ મુજબ, આ આઠ મહિલાઓમાં બીતા હેમ્માતી, ગઝલ ગલંદરી, ગોલનાઝ નારગી, વિનસ હુસૈન નેજાદ, પનાહ મોવાહેદી, એન્સીહ નેજાતી, મહબૂબેહ શબાની અને ડાયના તાહેર અબાદીનો સમાવેશ થાય છે.
આ મહિલાઓ પર ઈરાનમાં થયેલા બળવા અને સરકાર વિરોધી પ્રદર્શનોમાં ભાગ લેવાના ગંભીર આરોપો હતા:
-
બીતા હેમ્માતી: તેહરાનમાં જાન્યુઆરી મહિનામાં થયેલા બળવાને ઉશ્કેરવાનો તેના પર આરોપ હતો અને તે ઈરાનમાં મૃત્યુદંડની સજા પામેલી પ્રથમ મહિલા વિરોધી માનવામાં આવતી હતી.
-
ગોલનાઝ નારગી: તેહરાનની એક હોસ્પિટલમાં ઇમરજન્સી મેડિસિન નિષ્ણાત છે. તેની ધરપકડ પણ વિરોધ પ્રદર્શનો દરમિયાન કરવામાં આવી હતી.
-
મહબૂબેહ શબાની: તેના પર ઘાયલ વિરોધીઓને મદદ કરવાનો આરોપ હતો.
-
એન્સીહ નેજાતી: તે પાંચ વર્ષના બાળકની માતા છે અને તેની પણ જાન્યુઆરીમાં અટકાયત કરવામાં આવી હતી. અહેવાલો અનુસાર આ આઠમાંથી બે યુવતીઓ સગીર હોવાનું પણ જાણવા મળ્યું છે.
ઈરાનનું બદલાયેલું વલણ: એક નવી રાજદ્વારી ચાલ?
ઈરાન દ્વારા ફાંસીની સજા મુલતવી રાખવાનો નિર્ણય માત્ર માનવીય દ્રષ્ટિકોણથી નહીં, પણ રાજદ્વારી દ્રષ્ટિકોણથી પણ અત્યંત મહત્વનો છે. ટ્રમ્પના બીજા કાર્યકાળમાં અમેરિકા સાથેના સંબંધો સુધારવા માટે ઈરાન કદાચ ‘સોફ્ટ પાવર’નો ઉપયોગ કરી રહ્યું હોય તેમ જણાય છે.
સંરક્ષણ નિષ્ણાતો માને છે કે ઈરાન પર લાદવામાં આવેલા આર્થિક પ્રતિબંધો અને આંતરરાષ્ટ્રીય દબાણને કારણે ઈરાની અર્થતંત્ર મુશ્કેલીમાં છે. આવી સ્થિતિમાં, અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિની અપીલ સ્વીકારીને ઈરાને વિશ્વને સંદેશ આપ્યો છે કે તે શાંતિ અને વાટાઘાટો માટે તૈયાર છે. ટ્રમ્પે પણ આ બાબતને સ્વીકારતા કહ્યું કે ઈરાને જે સન્માન બતાવ્યું છે, તેનાથી ભવિષ્યની વાતચીતના દ્વાર ખુલ્યા છે.
માનવાધિકાર સંગઠનોની ભૂમિકા
આ મહિલાઓની મુક્તિ માટે ‘ધ લોફેર પ્રોજેક્ટ’ અને ‘હેંગાવ હ્યુમન રાઇટ્સ ઓર્ગેનાઇઝેશન’ જેવા એનજીઓએ પણ વૈશ્વિક સ્તરે અવાજ ઉઠાવ્યો હતો. સોશિયલ મીડિયા પર ચાલેલી ઝુંબેશ અને ત્યારબાદ રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પની હસ્તક્ષેપને કારણે આઠ મહિલાઓના જીવ બચી શક્યા છે. ઈરાનની નેશનલ કાઉન્સિલ ઓફ રેઝિસ્ટન્સના જણાવ્યા અનુસાર, ઈરાની જેલમાં હજુ પણ ઘણા વિરોધીઓ બંધ છે, પરંતુ આ આઠ મહિલાઓની સજામાં ઘટાડો એ એક મોટી જીત સમાન છે.
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની આ સફળ મધ્યસ્થી સાબિત કરે છે કે ૨૦૨૬માં આંતરરાષ્ટ્રીય રાજનીતિમાં વ્યક્તિગત સંબંધો અને સોશિયલ મીડિયાનો પ્રભાવ કેટલો વધી ગયો છે. ઈરાનનો આભાર માનીને ટ્રમ્પે એક મોટો રાજદ્વારી દાવ ખેલ્યો છે, જે આગામી સમયમાં મધ્ય પૂર્વના રાજકારણમાં મોટા ફેરફારો લાવી શકે છે. શું આ ઘટના અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના પરમાણુ કરાર કે અન્ય વેપાર કરારો માટે પાયાનું કામ કરશે? તે તો આવનારો સમય જ કહેશે, પરંતુ અત્યારે આ આઠ મહિલાઓ અને તેમના પરિવારો માટે આ સમાચાર કોઈ ચમત્કારથી ઓછા નથી.
