કચરો નહીં, પણ છે કમાલની વસ્તુ! જાણો કેવી રીતે તરબૂચના નકામા છાલમાંથી તૈયાર થાય છે રંગબેરંગી ટૂટી-ફ્રૂટી
આપણને સૌને રસોડામાં કંઈક નવું અજમાવવું ગમતું હોય છે, ખાસ કરીને ત્યારે જ્યારે આપણે કોઈ નકામી ગણીને ફેંકી દેવાની વસ્તુમાંથી કંઈક અદભૂત બનાવીએ. તરબૂચની છાલમાંથી બનેલી ટૂટી-ફ્રૂટી માત્ર સસ્તી જ નથી, પણ તેમાં કોઈપણ પ્રકારના નુકસાનકારક પ્રિઝર્વેટિવ્સ (Preservatives) હોતા નથી. તેને બનાવવી ખૂબ જ સરળ છે, બસ થોડી ધીરજ અને સર્જનાત્મકતાની જરૂર છે.
ટૂટી-ફ્રૂટી બનાવવા માટે જરૂરી સામગ્રી
રસોડામાં જતાં પહેલાં જોઈ લો કે આપણે કઈ કઈ વસ્તુઓની જરૂર પડશે:
-
તરબૂચની છાલ: 2-3 મધ્યમ કદના તરબૂચની વધેલી છાલ (લાલ ભાગ કાઢી નાખેલો).
-
ખાંડ: 1.5 થી 2 કપ (ગળપણ મુજબ).
-
પાણી: જરૂર મુજબ.
-
ફૂડ કલર: લાલ, લીલો, પીળો અથવા તમને ગમતા રંગો (લિક્વિડ કે પાવડર).
-
વેનીલા એસેન્સ અથવા કેવડા જળ: 1 નાની ચમચી (સુગંધ માટે).
સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ બનાવવાની રીત
1. છાલ તૈયાર કરવી
સૌ પ્રથમ તરબૂચની છાલ લો. તેની ઉપરનો ઘેરો લીલો અને સખત ભાગ ચપ્પુ અથવા છાલ ઉતારવાના સંચા (Peeler) ની મદદથી સંપૂર્ણપણે કાઢી નાખો. હવે તમારી પાસે માત્ર સફેદ ભાગ બચશે. આ સફેદ ભાગને નાના-નાના ચોરસ ટુકડા (Cubes) માં કાપી લો. યાદ રાખો, ટુકડાનું કદ એવું જ રાખો જેવું તમે બજારની ટૂટી-ફ્રૂટીમાં જુઓ છો.
2. ટુકડા ઉકાળવા
એક મોટા વાસણમાં 3-4 કપ પાણી ઉકાળો. જ્યારે પાણી ઉકળવા લાગે ત્યારે તેમાં તરબૂચના કાપેલા ટુકડા ઉમેરો. તેને મધ્યમ તાપ પર લગભગ 10 થી 12 મિનિટ સુધી પકાવો. આપણે તેને ત્યાં સુધી ઉકાળવાના છે જ્યાં સુધી તે થોડા નરમ અને પારદર્શક (Translucent) ન દેખાવા લાગે. ધ્યાન રાખજો, તેને બહુ વધારે ગળવા દેવાના નથી, બસ થોડા નરમ કરવાના છે જેથી તે ચાસણી શોષી શકે. ઉકાળ્યા પછી પાણી નિતારી લો અને ટુકડા અલગ રાખો.
3. ચાસણી તૈયાર કરવી
હવે બીજી એક કઢાઈ કે તપેલામાં 2 કપ પાણી અને 1.5 કપ ખાંડ નાખો. ખાંડ સંપૂર્ણપણે ઓગળી જાય ત્યાં સુધી તેને ગરમ કરો. આપણે કોઈ એક કે બે તારની ચાસણી નથી બનાવવાની, બસ એક ચીકણી અને મીઠી ચાસણી તૈયાર કરવાની છે.
4. ચાસણીમાં પકવવું
જ્યારે ચાસણી ઉકળવા લાગે, ત્યારે ઉકાળેલા તરબૂચના ટુકડા તેમાં ઉમેરો. હવે ગેસની આંચ ધીમી કરી દો અને તેને 15-20 મિનિટ સુધી ચઢવા દો. આ પ્રક્રિયા દરમિયાન ટુકડા ચાસણીને અંદર સુધી શોષી લેશે અને મીઠા થઈ જશે. જ્યારે ચાસણી ખૂબ ઓછી થઈ જાય અને ટુકડા ચમકદાર દેખાવા લાગે, ત્યારે ગેસ બંધ કરી દો. આ સમયે તમે તેમાં વેનીલા એસેન્સ કે કેવડા જળ ઉમેરી શકો છો.
5. રંગોનો જાદુ
આ એ ભાગ છે જ્યાં બાળકોને સૌથી વધુ મજા પડે છે. તમે જેટલા રંગોની ટૂટી-ફ્રૂટી બનાવવા માંગતા હોવ, તેટલા અલગ-અલગ બાઉલ લો. દરેક બાઉલમાં થોડા-થોડા ટુકડા ચાસણી સાથે નાખો. હવે દરેક બાઉલમાં એક ચપટી અથવા 2-3 ટીપાં ફૂડ કલર ઉમેરો. તેને બરાબર મિક્સ કરો જેથી દરેક ટુકડા પર રંગ ચઢી જાય.
6. શોષવાનો સમય (Resting Period)
રંગ મિક્સ કર્યા પછી, ટુકડાઓને તે રંગીન ચાસણીમાં ઓછામાં ઓછા 8 થી 10 કલાક (અથવા આખી રાત) માટે રહેવા દો. આનાથી રંગ અને મીઠાશ ટુકડાઓની અંદર સુધી ઉતરી જશે.
7. સૂકવવાની રીત (The Drying Process)
બીજી સવારે, ટુકડાઓને ચાસણીમાંથી કાઢી લો અને એક જાળીદાર ગરણી અથવા ટિશ્યૂ પેપર પર ફેલાવી દો. તેને પંખાની હવામાં 12-24 કલાક સુધી સૂકવવા દો. જો તમે તેને લાંબા સમય સુધી સ્ટોર કરવા માંગતા હોવ, તો તેને ત્યાં સુધી સૂકવો જ્યાં સુધી તે હાથમાં ચોંટવાનું બંધ ન કરી દે. તેને સીધા સૂર્યપ્રકાશમાં ન સૂકવવા, નહીંતર તેનો રંગ ફિક્કો પડી શકે છે અને તે વધારે સખત થઈ શકે છે.
ખાસ ટિપ્સ
-
સમાન કદ: પ્રયાસ કરો કે ટુકડાનું કદ એકસરખું હોય, જેથી તે સાથે ચઢી જાય અને દેખાવમાં પણ સુંદર લાગે.
-
કુદરતી રંગો: જો તમે કેમિકલ રંગોથી બચવા માંગતા હોવ, તો પીળા રંગ માટે હળદર અને લાલ રંગ માટે બીટના રસનો ઉપયોગ કરી શકો છો.
-
વધેલી ચાસણી: ટૂટી-ફ્રૂટી કાઢ્યા પછી જે રંગીન ચાસણી બચી જાય તેને ફેંકશો નહીં. તેનો ઉપયોગ તમે શરબત બનાવવા કે બાળકો માટે ગોલા બનાવવા માટે કરી શકો છો.
સ્ટોર કેવી રીતે કરશો?
જ્યારે ટૂટી-ફ્રૂટી સંપૂર્ણપણે સુકાઈ જાય, ત્યારે તેને એક એર-ટાઈટ કન્ટેનર (Air-tight Container) માં ભરીને ફ્રીજમાં રાખી દો. આ 6 મહિના સુધી ખરાબ થતી નથી. જ્યારે પણ તમે કેક બનાવો, કસ્ટર્ડ તૈયાર કરો કે બાળકોને શેક બનાવી આપો, બસ મુઠ્ઠી ભરીને કાઢો અને ઉપરથી ગાર્નિશ કરો.
તરબૂચની છાલમાંથી ટૂટી-ફ્રૂટી બનાવવી એ માત્ર એક મજેદાર અનુભવ નથી, પરંતુ તે આપણને સંસાધનોનો પૂરો ઉપયોગ કરવાનું પણ શીખવે છે. હવે પછી જ્યારે તમે ઘરે તરબૂચ લાવો, ત્યારે છાલને કચરામાં નાખવાની ભૂલ ન કરતા. પોતાની મહેનતથી બનેલી આ રંગબેરંગી વાનગી જોઈને તમને જે ખુશી મળશે, તે બજારની ટૂટી-ફ્રૂટીમાં ક્યારેય નહીં મળે!
