કર્ણાટક કોંગ્રેસમાં મુખ્યમંત્રી પદને લઈને ચાલી રહેલી આંતરિક લડાઈ સપાટી પર.
કર્ણાટકનું રાજકારણ એક એવા વળાંક પર ઉભું છે જ્યાં સત્તાના કેન્દ્રો બદલાવાની પૂરેપૂરી શક્યતા દેખાઈ રહી છે. સત્તારૂઢ કોંગ્રેસ સરકારમાં છેલ્લા ઘણા સમયથી મુખ્યમંત્રી પદને લઈને આંતરિક ખેંચતાણ ચાલી રહી છે. આ દરમિયાન કર્ણાટકના ગૃહમંત્રી જી. પરમેશ્વરે કોંગ્રેસના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગેના નામનો ઉલ્લેખ કરીને આ અગ્નિમાં ઘી હોમવાનું કામ કર્યું છે. પરમેશ્વરે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું છે કે જો ખડગે રાજ્યનું નેતૃત્વ સંભાળે છે, તો આખું મંત્રીમંડળ અને પક્ષના કાર્યકરો તેને હૃદયપૂર્વક આવકારશે.
૧. જી. પરમેશ્વરનું નિવેદન અને તેના ગૂઢ અર્થો
સમાચાર એજન્સી પીટીઆઈ સાથેની વાતચીતમાં જી. પરમેશ્વરે મલ્લિકાર્જુન ખડગેની વરિષ્ઠતા અને તેમના અનુભવના ભરપેટ વખાણ કર્યા હતા. તેમણે કહ્યું કે, “ખડગેજી માત્ર કર્ણાટકના જ નહીં પરંતુ દેશના કદાવર નેતા છે. જો તેઓ મુખ્યમંત્રી તરીકે રાજ્યમાં પાછા ફરે છે, તો પક્ષમાં કોઈને પણ વાંધો હોઈ શકે નહીં.”
તજજ્ઞો માને છે કે પરમેશ્વરનું આ નિવેદન અચાનક નથી આવ્યું. જ્યારે પક્ષમાં જૂથબંધી ચરમસીમાએ હોય, ત્યારે ખડગે જેવા સર્વસ્વીકૃત ચહેરાનું નામ આગળ ધરવું એ જૂથવાદને શાંત કરવાનો એક પ્રયાસ હોઈ શકે છે. ખડગે પોતે કર્ણાટકના વતની છે અને રાજ્યના રાજકારણની રગેરગથી વાકેફ છે, જે તેમને મુખ્યમંત્રી પદ માટે સૌથી મજબૂત દાવેદાર બનાવે છે.
૨. ૪ મેની તારીખ કેમ મહત્વની છે?
કર્ણાટકના રાજકીય વિશ્લેષકો અત્યારે ૪ મે ૨૦૨૬ની આતુરતાથી રાહ જોઈ રહ્યા છે. આ દિવસે ચાર રાજ્યો અને એક કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશની વિધાનસભા ચૂંટણીના પરિણામો જાહેર થવાના છે. આ સાથે જ કર્ણાટકની બે મહત્વની વિધાનસભા બેઠકોની પેટાચૂંટણીનું પરિણામ પણ આવશે.
-
પરિણામોની અસર: જો પેટાચૂંટણીમાં કોંગ્રેસનું પ્રદર્શન નબળું રહે છે, તો હાઈકમાન્ડ પર નેતૃત્વ પરિવર્તન માટે દબાણ વધી શકે છે.
-
મંત્રીમંડળમાં ફેરબદલ: એવી ચર્ચાઓ છે કે ૪ મે પછી માત્ર મુખ્યમંત્રી જ નહીં, પરંતુ મંત્રીમંડળમાં પણ મોટા પાયે ફેરફાર (Reshuffle) કરવામાં આવશે. નવા ચહેરાઓને તક આપીને એન્ટી-ઇન્કમ્બન્સી રોકવાનો પ્રયાસ થઈ શકે છે.
૩. શું ખડગે રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ પદ છોડશે?
સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે શું મલ્લિકાર્જુન ખડગે પોતે મુખ્યમંત્રી બનવા માંગે છે? અત્યારે તેઓ અખિલ ભારતીય કોંગ્રેસ સમિતિના અધ્યક્ષ છે.
-
હાઈકમાન્ડનો નિર્ણય: જી. પરમેશ્વરે આ અંગે સ્પષ્ટતા કરી છે કે અંતિમ નિર્ણય હાઈકમાન્ડ એટલે કે ગાંધી પરિવાર અને પક્ષની સર્વોચ્ચ સમિતિ લેશે.
-
રાજ્ય પ્રત્યેનો પ્રેમ: ખડગે ભૂતકાળમાં પણ કર્ણાટકના મુખ્યમંત્રી પદની રેસમાં રહ્યા છે. જો રાજ્યમાં સ્થિરતા લાવવા માટે તેમની જરૂર જણાશે, તો તેઓ દિલ્હીથી બેંગલુરુની સફર કરી શકે છે. જોકે, તેમણે પોતે હજુ સુધી આ અંગે કોઈ સત્તાવાર સંકેત આપ્યો નથી.
૪. સુશાસનનું વચન અને રાજકીય જવાબદારી
ગૃહમંત્રી પરમેશ્વરે ભાર મૂક્યો હતો કે વ્યક્તિ ગમે તે હોય, પક્ષનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય જનતાને આપેલા વચનો પૂરા કરવાનો છે. ૨૦૨૬ના આ સમયગાળામાં જ્યારે મોંઘવારી અને બેરોજગારી જેવા મુદ્દાઓ ગરમ છે, ત્યારે સરકારની આંતરિક લડાઈ જનતામાં ખોટો સંદેશ મોકલી શકે છે. તેથી, ખડગે જેવા અનુભવી નેતાના આગમનથી વહીવટીતંત્રમાં પણ નવી ઉર્જા આવી શકે છે તેવું મનાઈ રહ્યું છે.
૫. કર્ણાટકના રાજકારણનો નવો અધ્યાય
૨૯ એપ્રિલ ૨૦૨૬ની આ સાંજ કર્ણાટક માટે માત્ર અટકળોની સાંજ નથી, પરંતુ એક મોટા પરિવર્તનની પૂર્વસંધ્યા હોઈ શકે છે. મલ્લિકાર્જુન ખડગેનું નામ માત્ર એક ચર્ચા છે કે વાસ્તવિકતા, તે તો આવનારો સમય જ કહેશે. પરંતુ એટલું ચોક્કસ છે કે કોંગ્રેસમાં અંદરખાને બધું બરાબર નથી, અને તેને થાળે પાડવા માટે કોઈ ‘મોટા માથા’ની જરૂર છે. ૪ મે પછી કર્ણાટકની રાજકીય તસવીર વધુ સ્પષ્ટ થશે.
