કયું એસી સૌથી વધુ વીજળી ખાય છે? ખરીદતા પહેલાં ઇન્વર્ટર અને નોન-ઇન્વર્ટર ACનો આ મોટો ફરક સમજી લો
મે-જૂન મહિનો આવતાની સાથે જ સૂર્યદેવ પોતાનો અસલી મિજાજ બતાવવાનું શરૂ કરી દે છે. આવી કાળઝાળ ગરમી અને અસહ્ય બફારાથી બચવા માટે જ્યારે કુલર પણ હાથ અધ્ધર કરી દે છે, ત્યારે આપણને યાદ આવે છે ‘એસી’ (Air Conditioner). પરંતુ જેવું આપણે માર્કેટમાં કે કોઈ ઓનલાઈન સ્ટોર પર નવું એસી ખરીદવા જઈએ છીએ, ત્યારે સૌથી પહેલી અને મોટી મૂંઝવણ એ જ થાય છે કે—”ઇન્વર્ટર એસી લેવું કે નોન-ઇન્વર્ટર એસી?”
બંને એસી દેખાવમાં તો બિલકુલ એક સરખા જ લાગે છે, પરંતુ તેમના કામ કરવાની રીત, વીજળીનો વપરાશ અને કિંમતમાં જમીન-આસમાનનો તફાવત હોય છે. ચાલો બહુ જ સરળ શબ્દોમાં બંને વચ્ચેનો તફાવત સમજીએ જેથી તમે તમારા ઘર માટે એકદમ સાચો નિર્ણય લઈ શકો.
1. કોમ્પ્રેસરનો તફાવત: બંને કેવી રીતે કામ કરે છે?
ઇન્વર્ટર અને નોન-ઇન્વર્ટર એસી વચ્ચેનો સૌથી મોટો અને મુખ્ય તફાવત તેના કોમ્પ્રેસર (Compressor) ની ટેકનોલોજીમાં છે. કોમ્પ્રેસરને તમે એસીનું ‘હૃદય’ કહી શકો છો.
-
નોન-ઇન્વર્ટર એસી (જૂની ટેકનોલોજી): આ એસીનું કોમ્પ્રેસર એક જ ફિક્સ સ્પીડ (તય ઝડપ) પર ચાલે છે. એટલે કે તે કાં તો પૂરી તાકાતથી ‘ઓન’ (ON) રહેશે અથવા તો પૂરી રીતે ‘ઓફ’ (OFF) થઈ જશે. જ્યારે રૂમ તમારા સેટ કરેલા તાપમાન (જેમ કે 24 ડિગ્રી) પર આવી જાય છે, ત્યારે કોમ્પ્રેસર બંધ થઈ જાય છે. જેવો રૂમ ફરી થોડો ગરમ થાય કે તરત જ કોમ્પ્રેસર ફરીથી પૂરી તાકાત સાથે ચાલુ થઈ જાય છે.
-
ઇન્વર્ટર એસી (આધુનિક ટેકનોલોજી): આ એસીનું કોમ્પ્રેસર સ્માર્ટ હોય છે. તેની સ્પીડ ફિક્સ નથી હોતી, પરંતુ તે રૂમના તાપમાનના આધારે પોતાની સ્પીડ ઓછી કે વધારે કરી શકે છે. જ્યારે રૂમ ઠંડો થઈ જાય છે, ત્યારે આ કોમ્પ્રેસર બંધ થવાને બદલે પોતાની સ્પીડ 40% કે 60% સુધી ધીમી કરી નાખે છે. આનાથી રૂમનું તાપમાન હંમેશા એક સરખું જળવાઈ રહે છે.
2. વીજળીનો વપરાશ: કયું એસી તમારા ખિસ્સા પર ભારે નહીં પડે?
જો સીધા અને સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, ઇન્વર્ટર એસી વીજળીની ખૂબ જ બચત કરે છે.
નોન-ઇન્વર્ટર એસીનું કોમ્પ્રેસર જ્યારે વારંવાર બંધ અને ચાલુ થાય છે, ત્યારે તે દરેક વખતે સ્ટાર્ટ થવા માટે ખૂબ જ વધારે વીજળી ખેંચે છે. આ બાબત બિલકુલ એવી જ છે જેમ ટ્રાફિકમાં વારંવાર ગાડીને રોકીને પહેલા ગિયરમાં ઉપાડવી, જેનાથી પેટ્રોલ વધુ વપરાય છે.
બીજી તરફ, ઇન્વર્ટર એસીનું કોમ્પ્રેસર ક્યારેય પૂરેપૂરું બંધ નથી થતું, તે બસ ધીમું થઈ જાય છે. તેને વારંવાર રી-સ્ટાર્ટ થવું પડતું નથી, તેથી તે વીજળીનું બિલ ઘણું ઓછું લાવે છે. જો તમે રોજ ઘણા કલાકો સુધી એસી ચલાવતા હોવ, તો ઇન્વર્ટર એસી તમારા લાઈટ બિલને બહુ મોટા પ્રમાણમાં ઘટાડી શકે છે.
3. કૂલિંગ અને અવાજ: કોનું પરફોર્મન્સ છે દમદાર?
3. કૂલિંગ અને અવાજ: કોનું પરફોર્મન્સ છે દમદાર?રૂમને ઠંડો કરવાની વાત આવે તો બંને એસી સરસ કામ કરે છે, પણ બંનેનો અંદાજ સાવ અલગ છે:
-
કૂલિંગનો આરામ: જો તમારે કોઈ મોટો રૂમ ખૂબ જ ઝડપથી ઠંડો કરવો હોય, તો નોન-ઇન્વર્ટર એસી થોડું ફાસ્ટ કામ કરી શકે છે કારણ કે તે સતત ફૂલ પાવર પર ચાલે છે. જ્યારે ઇન્વર્ટર એસી ધીમે-ધીમે પણ સતત એકસરખી કૂલિંગ આપે છે. આમાં તમને તાપમાનમાં વારંવાર થતો ઉતાર-ચઢાવ (ગરમી-ઠંડી) અનુભવાતો નથી.
-
અવાજનું સ્તર: ઇન્વર્ટર એસી ચાલતી વખતે એકદમ શાંત રહે છે. તેનું કોમ્પ્રેસર વારંવાર ઝટકા સાથે ચાલુ થતું નથી, તેથી અવાજ નહિવત જેવો આવે છે. બીજી તરફ, નોન-ઇન્વર્ટર એસી જ્યારે ચાલુ કે બંધ થાય ત્યારે ‘કટ-કટ’ જેવો અવાજ આવે છે અને તેનો સામાન્ય અવાજ પણ થોડો વધારે હોય છે.
4. રિપેરિંગનો ખર્ચ અને મજબૂતી
આ બાબતમાં નોન-ઇન્વર્ટર એસી બાજી મારી જાય છે. નોન-ઇન્વર્ટર એસીની ટેકનોલોજી જૂની અને સરળ છે, તેથી તેના સ્પેરપાર્ટ્સ સસ્તા મળી રહે છે અને લોકલ મેકેનિક પણ તેને આસાનીથી રિપેર કરી શકે છે.
તેની સામે ઇન્વર્ટર એસીમાં એડવાન્સ સર્કિટ બોર્ડ એટલે કે PCB (Printed Circuit Board) લાગેલું હોય છે. જો આ પીસીબી ખરાબ થઈ જાય, તો તેને રિપેર કરાવવાનો કે બદલવાનો ખર્ચ ઘણો વધારે આવે છે. જો કે, આજકાલ મોટાભાગની બ્રાન્ડેડ કંપનીઓ પીસીબી પર અલગથી 5 વર્ષ સુધીની વોરંટી આપવા લાગી છે, જેના લીધે આ મોટો ખર્ચ થવાનું જોખમ હવે ઘણું ઓછું થઈ ગયું છે.
તમારા માટે કયું એસી રહેશે બેસ્ટ?
ઇન્વર્ટર એસી (Inverter AC) ખરીદો જો:
-
તમારું એસી રોજ 5-6 કલાક કે તેનાથી વધુ ચાલવાનું હોય.
-
તમે દર મહિને આવતા મસમોટા લાઈટ બિલથી બચવા માગતા હોવ.
-
તમને ઊંઘતી વખતે રૂમમાં એકદમ શાંત વાતાવરણ અને એકસરખી ઠંડક જોઈતી હોય.
નોન-ઇન્વર્ટર એસી (Non-Inverter AC) ખરીદો જો:
-
તમારું બજેટ હાલમાં થોડું ઓછું હોય અને સસ્તું એસી જોઈતું હોય.
-
એસીનો વપરાશ ખૂબ જ ઓછો હોય (જેમ કે દિવસમાં માત્ર 1-2 કલાક કે ફક્ત મહેમાનો આવે ત્યારે જ).
-
તમે ભાડાના મકાનમાં રહેતા હોવ અને તમારે અવારનવાર એસી શિફ્ટ (બદલવું) કરવું પડતું હોય.
આજનો સમય અને ટેકનોલોજી જોતા, વીજળી બચાવવા અને બેસ્ટ કમ્ફર્ટ મેળવવા માટે ઇન્વર્ટર એસીને જ સૌથી ઉત્તમ વિકલ્પ માનવામાં આવે છે. જો બજેટની કોઈ મોટી સમસ્યા ન હોય, તો લાંબા ગાળાના ફાયદા માટે ઇન્વર્ટર એસી ખરીદવું એ જ સૌથી સમજદારીભર્યો સોદો છે!
