વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ટૂંક સમયમાં જ લેશે ઓસ્ટ્રેલિયાની મુલાકાત: ઓસ્ટ્રેલિયન વિદેશ મંત્રી પેની વોંગે કરી સત્તાવાર જાહેરાત
ભારત અને ઓસ્ટ્રેલિયા વચ્ચેના વ્યાપારી, વહિવટી અને વ્યૂહાત્મક સંબંધો આગામી દિવસોમાં એક નવો ઈતિહાસ રચવા જઈ રહ્યા છે. ઓસ્ટ્રેલિયાના વિદેશ મંત્રી પેની વોંગે (Penny Wong) મંગળવારે એક મહત્વની સત્તાવાર જાહેરાત કરતા જણાવ્યું છે કે, ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી “ખૂબ જ નજીકના ભવિષ્યમાં” (Near Future) ઓસ્ટ્રેલિયાની સત્તાવાર મુલાકાતે આવશે. ઓસ્ટ્રેલિયાના વડાપ્રધાન એન્થોની અલ્બેનિસ વતી આ જાહેરાત કરતા વિદેશ મંત્રીએ વૈશ્વિક મંચ પર બંને દેશોની મિત્રતાનો એક નવો અધ્યાય શરૂ થવાના સંકેત આપ્યા છે.
વિદેશ મંત્રી પેની વોંગે પત્રકારો અને રાજદ્વારીઓ સમક્ષ ખુશી વ્યક્ત કરતા કહ્યું, “મારા વડાપ્રધાને આજે સત્તાવાર રીતે જાહેરાત કરી છે કે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ખૂબ જ ટૂંક સમયમાં ઓસ્ટ્રેલિયાની મુલાકાત લેશે. અમે બધા આ પ્રતિષ્ઠિત અને ઐતિહાસિક મુલાકાતની આતુરતાથી રાહ જોઈ રહ્યા છીએ.”
પીએમ મોદીની આ મુલાકાત શા માટે છે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ?
વૈશ્વિક ભૌગોલિક-રાજકીય (Geopolitical) પરિસ્થિતિઓને જોતાં પીએમ મોદીની આ પ્રસ્તાવિત ઓસ્ટ્રેલિયા મુલાકાતને અત્યંત મહત્વની માનવામાં આવી રહી છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ભારત અને ઓસ્ટ્રેલિયા વચ્ચેના સંબંધો માત્ર ક્રિકેટ કે વ્યાપાર પૂરતા સીમિત નથી રહ્યા, પરંતુ તે સંરક્ષણ અને સુરક્ષાના મામલે પણ ખૂબ ગાઢ બન્યા છે.
બંને દેશો ‘ક્વાડ’ (QUAD – ક્વોડ્રિલેટરલ સિક્યોરિટી ડાયલોગ) સંગઠનના સક્રિય સભ્યો છે, જેમાં અમેરિકા અને જાપાન પણ સામેલ છે. ઈન્ડો-પેસિફિક (હિંદ-પ્રશાંત) મહાસાગર ક્ષેત્રમાં ચીનની વધતી દાદાગીરી અને સૈન્ય ગતિવિધિઓને રોકવા માટે ભારત અને ઓસ્ટ્રેલિયાનું એકસાથે આવવું વૈશ્વિક શાંતિ માટે અનિવાર્ય બની ગયું છે. નિષ્ણાતોના મતે, આ મુલાકાત દરમિયાન બંને દેશો વચ્ચે દરિયાઈ સુરક્ષા અને સંયુક્ત સૈન્ય અભ્યાસને લઈને કેટલાક મોટા સંરક્ષણ કરારો થઈ શકે છે.
આર્થિક અને વ્યાપારી સંબંધોને મળશે નવી ગતિ
ભારત અને ઓસ્ટ્રેલિયા વચ્ચે અગાઉ થયેલા મુક્ત વ્યાપાર કરાર એટલે કે ECTA (Economic Cooperation and Trade Agreement) ની સફળતા બાદ હવે બંને દેશો તેને વધુ વ્યાપક બનાવવા માંગે છે. પીએમ મોદીની આ મુલાકાત દરમિયાન બંને દેશોના વડાપ્રધાનો વચ્ચે દ્વિપક્ષીય વેપારને બમણો કરવા અંગે ચર્ચા થશે.
ઓસ્ટ્રેલિયા પાસે અઢળક માત્રામાં કુદરતી સંસાધનો, કોલસો અને ખાસ કરીને લિથિયમ (Lithium) તેમજ કોબાલ્ટ જેવા દુર્લભ ખનિજો (Critical Minerals) નો મોટો ખજાનો છે. ભારત હાલમાં ઇલેક્ટ્રિક વાહનો (EV) અને ગ્રીન એનર્જી તરફ ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે, જેના માટે લિથિયમ ખૂબ જ જરૂરી છે. આ મુલાકાતથી ભારતને ઓસ્ટ્રેલિયા તરફથી આ ખનિજોનો અવિરત પુરવઠો મળવાનો રસ્તો સાફ થઈ શકે છે, જે ભારતના આત્મનિર્ભર ક્લીન એનર્જી મિશન માટે ગેમ-ચેન્જર સાબિત થશે.
ભારતીય ડાયસ્પોરા (પ્રવાસી ભારતીયો) માં ભારે ઉત્સાહ
ઓસ્ટ્રેલિયામાં વસતા લાખો ભારતીયો અને ત્યાં ભણતા હજારો ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે વડાપ્રધાન મોદીની મુલાકાત હંમેશા એક ઉત્સવ સમાન હોય છે. અગાઉ ૨૦૨૩ માં જ્યારે પીએમ મોદી સિડની ગયા હતા, ત્યારે ત્યાંના પ્રખ્યાત ‘કુડોસ બેંક એરેના’ સ્ટેડિયમમાં હજારો ભારતીયોએ તેમનું ભવ્ય સ્વાગત કર્યું હતું. એ સમયે ઓસ્ટ્રેલિયાના વડાપ્રધાન અલ્બેનિસે પીએમ મોદીની લોકપ્રિયતા જોઈને તેમને સ્ટેજ પરથી “મોદી ઇઝ ધ બોસ” (Modi is the Boss) કહીને સંબોધ્યા હતા.
આ વખતે પણ ઓસ્ટ્રેલિયાના મેલબોર્ન અને સિડની જેવા શહેરોમાં ભારતીય સમુદાય દ્વારા પીએમ મોદીના સ્વાગત માટે મોટા પાયે આયોજન શરૂ કરી દેવામાં આવ્યા છે. આ મુલાકાત દરમિયાન ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે વિઝા પ્રક્રિયા સરળ કરવા અને ત્યાં રહેતા ભારતીય પ્રોફેશનલ્સની સામાજિક સુરક્ષા અંગે પણ મહત્વની વાટાઘાટો થવાની અપેક્ષા છે.
ટેકનોલોજી અને શિક્ષણ ક્ષેત્રે ભાગીદારી
ઓસ્ટ્રેલિયાની અનેક નામાંકિત યુનિવર્સિટીઓ હવે ભારતમાં પોતાના કેમ્પસ ખોલી રહી છે. વડાપ્રધાનની આ મુલાકાતથી બંને દેશો વચ્ચે શિક્ષણ અને કૌશલ્ય વિકાસ (Skill Development) ના ક્ષેત્રમાં સહયોગ વધુ મજબૂત બનશે. આ ઉપરાંત, સાયબર સુરક્ષા, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને સ્પેસ ટેકનોલોજી જેવા અદ્યતન ક્ષેત્રોમાં પણ બંને દેશોના વૈજ્ઞાનિકો સાથે મળીને કામ કરી શકે તે માટેના રોડમેપ પર સહમતી બનશે.
