ચટાકેદાર ભાવનગરી ભૂંગળા બટાકા: સાંજના નાસ્તા માટે આ ખાસ ટિપ્સથી બનાવો, સ્વાદ એવો કે બહારનું ભૂલી જશો
ગુજરાતના કાઠિયાવાડ અને ખાસ કરીને ભાવનગરની ગલીઓમાં મળતા સ્ટ્રીટ ફૂડની વાત જ નિરાલી છે. ત્યાંના પ્રખ્યાત ‘ભૂંગળા બટાકા’નું નામ સાંભળતાં જ દરેક ચટાકેદાર ખાવાના શોખીનના મોંમાં પાણી આવી જાય છે. લસણની તીખી-સ્પાઈસી ગ્રેવીમાં લપેટાયેલા નાના સોફ્ટ બટાકા અને તેની સાથે કડક, ક્રિસ્પી તેલમાં તળેલા ભૂંગળાનું કોમ્બિનેશન અદભુત લાગે છે. સાંજના નાસ્તા માટે અથવા જ્યારે પણ કંઈક ખાટું-મીઠું અને તીખું ખાવાનું મન થાય, ત્યારે આ વાનગી સૌથી શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ છે. આમલી અને લસણના મિશ્રણને કારણે તેનો સ્વાદ એટલો મજેદાર બને છે કે લોકો આંગળીઓ ચાટતા રહી જાય છે.
ગુજરાતીઓ પોતાના સ્વાદ અને ખાણી-પીણી માટે દુનિયાભરમાં જાણીતા છે. સુરતનું લોચો હોય કે અમદાવાદના ભજીયા, દરેક શહેરની પોતાની એક આગવી ઓળખ છે. તેવી જ રીતે જ્યારે તીખા અને ચટાકેદાર નાસ્તાની વાત આવે, ત્યારે ભાવનગરના ‘ભૂંગળા બટાકા’ સમગ્ર ગુજરાતમાં મોખરે આવે છે. આ એક એવું સ્ટ્રીટ ફૂડ છે જે દરેક ઉંમરના લોકોને ખૂબ જ પસંદ પડે છે. આ વાનગીમાં આમલીના પલ્પના કારણે બટાકાનો સ્વાદ ખાટો-મીઠો બને છે અને લસણની તીખી ચટણી તેને એકદમ સ્પાઈસી ટચ આપે છે. જો તમે પણ આ વીકએન્ડ પર ઘરે જ અસલ કાઠિયાવાડી સ્વાદનો આનંદ માણવા માંગો છો, તો અહીં આપેલી સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ રેસીપી અને સામગ્રીની યાદી નોંધી લો.
જરૂરી સામગ્રી:
ભાવનગરી ભૂંગળા બટાકા બનાવવા માટે તમારે રસોડામાં સરળતાથી મળી રહેતી આટલી વસ્તુઓની જરૂર પડશે:
-
૧૦-૧૧ નંગ નાની બટેકી (નાના કદના બટાકા)
-
૫-૭ નંગ લસણની કળીઓ
-
૧ ચમચી કાશ્મીરી લાલ મરચું પાવડર
-
૧/૨ ચમચી રેગ્યુલર લાલ મરચું પાવડર
-
૧ ચમચી હિંગ
-
હળદર પાવડર (જરૂર મુજબ)
-
ધાણાજીરું પાવડર (જરૂર મુજબ)
-
૧/૨ કપ આમલીનો ઘટ્ટ પલ્પ (રસ)
-
તેલ (વઘાર માટે અને ભૂંગળા તળવા માટે જરૂર મુજબ)
-
સ્વાદ અનુસાર મીઠું
-
રેડીમેડ લાંબા પીળા ભૂંગળા
બજાર જેવા ટેસ્ટી ભૂંગળા બટાકા બનાવવાની સાચી રીત:
સ્ટેપ ૧: બટાકા અને ચટણીની તૈયારી
સૌથી પહેલા નાના કદના બટાકા (બટેકી) ને પાણીમાં બરાબર ધોઈ લો. ત્યારબાદ તેને કુકરમાં મધ્યમ આંચ પર સરસ રીતે બાફી લો. બટાકા બફાઈ જાય એટલે તેને ઠંડા થવા દો અને પછી તેની છાલ ઉતારીને એક બાજુ મૂકી રાખો. હવે મિક્સરના નાના જારમાં લસણની કળીઓ, કાશ્મીરી લાલ મરચું પાવડર અને થોડું પાણી ઉમેરીને એકદમ સ્મૂધ પેસ્ટ (ચટણી) ક્રશ કરીને તૈયાર કરી લો. કાશ્મીરી મરચાના ઉપયોગથી તીખાશ નિયંત્રણમાં રહેશે અને બટાકાનો રંગ એકદમ લાલચોળ બહાર જેવો આવશે.
સ્ટેપ ૨: મસાલેદાર ગ્રેવીનો વઘાર
હવે ગેસ પર એક કડાઈ ગરમ કરવા મૂકો અને તેમાં અંદાજે ૩ મોટી ચમચી તેલ ઉમેરો. તેલ બરાબર ગરમ થાય એટલે આંચ ધીમી કરી તેમાં એક ચમચી હિંગ નાખો. ત્યારબાદ તરત જ તેમાં તૈયાર કરેલી લસણ અને મરચાની પેસ્ટ ઉમેરી દો. આ પેસ્ટને તેલમાં સરસ રીતે હલાવી લો. હવે તેમાં હળદર પાવડર, ધાણાજીરું પાવડર અને અડધી ચમચી લાલ મરચું પાવડર ઉમેરીને બરાબર મિક્સ કરી લો. આ મસાલાને ધીમી આંચ પર અંદાજે ૫ થી ૭ મિનિટ માટે સાંતળી લો, જેથી લસણની કચાશ દૂર થઈ જાય અને મસાલામાંથી તેલ છૂટું પડવા લાગે.
સ્ટેપ ૩: આમલીનો પલ્પ અને બટાકાનું મિશ્રણ
જ્યારે મસાલો બરાબર સંતળાઈ જાય, ત્યારે તેમાં અડધો કપ આમલીનો પલ્પ અને સ્વાદ અનુસાર મીઠું ઉમેરો. આમલીનો રસ ઉમેરવાથી ગ્રેવીમાં સરસ ખાટો-મીઠો સ્વાદ બેસી જશે. આ મિશ્રણને બે મિનિટ ઉકળવા દો. ત્યારબાદ તેમાં અગાઉથી બાફીને રાખેલી નાની બટેકી ઉમેરી દો. ચમચીની મદદથી હળવા હાથે બટાકાને ગ્રેવી સાથે મિક્સ કરો જેથી આખી ગ્રેવી બટાકા પર સરસ રીતે લપેટાઈ જાય. બટાકાને બે-ત્રણ મિનિટ માટે ધીમા તાપે સીઝવા દો જેથી મસાલાનો ટેસ્ટ અંદર સુધી ઉતરી જાય. હવે તમારા લસણીયા ચટાકેદાર બટાકા તૈયાર છે.
સ્ટેપ ૪: ક્રિસ્પી ભૂંગળા તળવા
બીજી તરફ એક ઊંડી કડાઈમાં ભૂંગળા તળવા માટે પૂરતા પ્રમાણમાં તેલ ગરમ કરવા મૂકો. તેલ બરાબર ગરમ થાય એટલે આંચ મધ્યમ કરી દો અને તેમાં ભૂંગળા નાખીને તળી લો. ધ્યાન રાખો કે ભૂંગળા તળતી વખતે તેલ બહુ ઠંડુ ન હોવું જોઈએ, નહીંતર ભૂંગળા અંદરથી કાચા અને કડક રહેશે. તેલ બરાબર ગરમ હશે તો ભૂંગળા એકદમ ફૂલીને મોટા અને ક્રિસ્પી બનશે.
સર્વિંગ ટિપ્સ:
એક પ્લેટમાં ગરમાગરમ મસાલેદાર લસણીયા બટાકા કાઢો અને તેની સાથે તળેલા ક્રિસ્પી ભૂંગળા ગોઠવો. ખાતી વખતે ભૂંગળાની અંદર આ લસણીયા બટાકા ભરીને ખાવાની મજા જ કંઈક અલગ છે. તમે ઈચ્છો તો ઉપરથી ઝીણી સમારેલી ડુંગળી અને લીલા ધાણા ભભરાવીને પણ સર્વ કરી શકો છો. તો મોડું શેનું? આજે જ સાંજના નાસ્તામાં આ રેસીપી ટ્રાય કરો!
