પીએફ સભ્યો માટે સરકારી ભેટ: પ્રીમિયમ ભર્યા વગર મેળવો ૭ લાખ રૂપિયા સુધીનું વીમા કવચ, જાણો ક્લેમ કરવાની રીત
રોજગાર અને ભવિષ્યની આર્થિક સુરક્ષાના મોરચેથી દેશના કરોડો નોકરીયાત વર્ગ માટે એક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ અને આંખ ઉઘાડનારા સમાચાર સામે આવ્યા છે. સામાન્ય રીતે પગારદાર કર્મચારીઓ પોતાના પીએફ (PF) એકાઉન્ટને માત્ર નિવૃત્તિ પછીની બચત અથવા લોન લેવાના સાધન તરીકે જ જોતા હોય છે. પરંતુ, બહુ ઓછા લોકોને ખબર છે કે કર્મચારી ભવિષ્ય નિધિ સંગઠન (EPFO) પોતાના સભ્યોને એક મોટું સુરક્ષા કવચ પણ બિલકુલ મફત પૂરું પાડે છે. કોઈપણ પ્રકારનું માસિક પ્રીમિયમ ચૂકવ્યા વિના કે મેડિકલ ટેસ્ટ કરાવ્યા વિના, દરેક પીએફ ખાતાધારકને પૂરા ૭ લાખ રૂપિયા સુધીનો જીવન વીમો (Life Insurance) આપોઆપ મળી જાય છે.
દેશના કરોડો ખાનગી અને સંગઠિત ક્ષેત્રના કર્મચારીઓ માટે એક અત્યંત ઉપયોગી માહિતી સામે આવી રહી છે. જો તમે કોઈ કંપનીમાં નોકરી કરો છો અને તમારો પીએફ (Provident Fund) કપાય છે, તો તમે પણ ઈન્સ્યોરન્સ કવર મેળવવાના હકદાર છો. કેન્દ્ર સરકારની ‘એમ્પ્લોઈઝ ડિપોઝિટ લિંક્ડ ઈન્સ્યોરન્સ’ (EDLI) યોજના અંતર્ગત દરેક સક્રિય પીએફ સભ્યને ૭ લાખ રૂપિયા સુધીનો મફત લાઈફ ઈન્સ્યોરન્સ આપવામાં આવે છે. વીમા નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, જો કોઈ કર્મચારીનું તેની સક્રિય નોકરીના સમયગાળા દરમિયાન અકાળે અવસાન થાય છે, તો તેના પરિવાર અથવા નોમિનીને આ આર્થિક સહાય ચૂકવવામાં આવે છે. સૌથી મોટી વાત એ છે કે આ માટે કર્મચારીએ પોતાના ખિસ્સામાંથી એક પણ રૂપિયો પ્રીમિયમ તરીકે આપવો પડતો નથી.
EPF, EPS અને EDLI વચ્ચે ફંડની વહેંચણીનું માળખું
કર્મચારીઓની સામાજિક સુરક્ષાને સુનિશ્ચિત કરવા માટે કંપની અને કર્મચારીના યોગદાનને ત્રણ અલગ-અલગ ભાગમાં વહેંચવામાં આવે છે. પ્રથમ ભાગ ‘EPF’ (પ્રોવિડન્ટ ફંડ) છે, જેમાં કર્મચારીના મૂળ પગાર (Basic Salary) ના ૧૨ ટકા અને કંપનીના ૩.૬૭ ટકા જમા થાય છે, જે નિવૃત્તિ સમયે એકસાથે વ્યાજ સહિત પાછા મળે છે.
બીજો ભાગ ‘EPS’ (પેન્સિલોન યોજના) છે, જેમાં કર્મચારી કંઈ આપતો નથી પરંતુ કંપની તેના બેઝિક સેલરીના ૮.૩૩ ટકા (મહત્તમ ₹૧,૨૫૦ સુધી) જમા કરાવે છે, જે ભવિષ્યમાં માસિક પેન્શન તરીકે મળે છે. ત્રીજો અને સૌથી મહત્વનો ભાગ ‘EDLI’ (વીમા યોજના) છે, જેમાં કર્મચારીનો કોઈ ફાળો હોતો નથી, પરંતુ કંપની દર મહિને કર્મચારીના મૂળ પગારના ૦.૫ ટકા (મહત્તમ ₹૭૫ સુધી) ફંડ વીમા પ્રીમિયમ તરીકે સરકારને ચૂકવે છે. આ જ ફંડના આધારે કર્મચારીને જીવન વીમાની સુરક્ષા મળે છે.
વીમાની રકમની ગણતરી કેવી રીતે થાય છે?
EDLI યોજના હેઠળ મળનારી અંતિમ રકમનો આધાર કર્મચારીના છેલ્લા ૧૨ મહિનાના સરેરાશ પગાર અને તેના પીએફ ખાતામાં રહેલી રકમ પર હોય છે. આ ગણતરીના બે મુખ્ય પાસાં છે. પ્રથમ પાસા મુજબ, છેલ્લા ૧૨ મહિનાના સરેરાશ માસિક પગારના ૩૫ ગણા પૈસા આપવામાં આવે છે. આ ગણતરી માટે સરકાર દ્વારા મહત્તમ માસિક પગારની મર્યાદા ₹૧,૦૦૦ નક્કી કરવામાં આવી છે, જેના આધારે વધુમાં વધુ ₹૫.૨૫ લાખ બને છે.
બીજા પાસા મુજબ, છેલ્લા ૧૨ મહિનામાં પીએફ ખાતામાં રહેલા સરેરાશ બેલેન્સના ૫૦ ટકા રકમ બોનસ તરીકે ઉમેરવામાં આવે છે, જેની મહત્તમ મર્યાદા ₹૧.૭૫ લાખ છે. આ બંને રકમનો સરવાળો કરતાં નોમિનીને વધુમાં વધુ ૭ લાખ રૂપિયાની આર્થિક સહાય મળવાપાત્ર બને છે. જે વ્યક્તિનો મૂળ પગાર ₹૧૫,૦૦૦ થી વધુ હોય અને પીએફ બેલેન્સ ₹૩.૫ લાખથી વધારે હોય, તેનો પરિવાર આ પૂરેપૂરી રકમ મેળવવા માટે લાયક ગણાય છે.
ઓછું બેલેન્સ ધરાવતા પરિવારો માટે પણ મિનિમમ કવરેજની ગેરંટી
સામાન્ય રીતે આ યોજનામાં લઘુત્તમ વીમાની રકમ ₹૨.૫ લાખ નક્કી કરવામાં આવેલી છે. જોકે, સરકાર દ્વારા ૧૮ જુલાઈ ૨૦૨૫ ના રોજ કરવામાં આવેલા કાયદાકીય સુધારા અનુસાર, જો કોઈ પીએફ સભ્યનું સરેરાશ પીએફ બેલેન્સ ₹૫૦,૦૦૦ થી પણ ઓછું હશે, તો પણ તેના આકસ્મિક મૃત્યુના કિસ્સામાં પરિવારને ઓછામાં ઓછો ₹૫૦,૦૦૦ નો લાભ તો ગેરંટી સાથે ચૂકવવામાં આવશે જ. આ સુધારો ઓછા પગાર ધરાવતા શ્રમિક વર્ગના પરિવારો માટે એક બહુ મોટું આશીર્વાદરૂપ સુરક્ષા કવચ સાબિત થઈ રહ્યો છે. આ લાભ મેળવવા માટે નોમિનીએ માત્ર ઓનલાઈન ફોર્મ ભરીને સંબંધિત દસ્તાવેજો અપલોડ કરવાના રહે છે અને રકમ સીધી બેંક ખાતામાં જમા થાય છે.
