શું ઉપમા ખાવાથી ખરેખર એનર્જી મળે છે? જાણો આ વાનગીના અદભુત ફાયદા અને બનાવવાની રીત
સવારની દોડધામમાં ઘણીવાર આપણે નાસ્તો કરવાનું ભૂલી જઈએ છીએ અથવા તો એવું કંઈક ખાઈ લઈએ છીએ જે સ્વાસ્થ્ય માટે સારું નથી હોતું. જો તમે પણ સવારની ઉતાવળમાં એક એવા નાસ્તાની શોધમાં હોવ જે હેલ્ધી પણ હોય, તમારું પેટ લાંબા સમય સુધી ભરેલું રાખે અને બનાવવામાં માંડ 15-20 મિનિટ લે, તો ‘ઉપમા’થી શ્રેષ્ઠ બીજું કંઈ ન હોઈ શકે.
દક્ષિણ ભારતની આ પરંપરાગત વાનગી આજે આખા ભારતમાં લોકપ્રિય થઈ ગઈ છે, અને તે સ્વાભાવિક પણ છે! તે સ્વાદ, સ્વાસ્થ્ય અને સરળતાનો એક અદ્ભુત સંગમ છે.
શા માટે ઉપમા નાસ્તા માટે બેસ્ટ છે?
ઉપમા રવા (સોજી) માંથી બનાવવામાં આવે છે, જે ઉર્જાનો ઉત્તમ સ્ત્રોત છે. તે ખૂબ જ હલકો (Light) હોય છે, જેના કારણે તેને ખાધા પછી આળસ આવતી નથી અને તમે દિવસભર એનર્જેટિક અનુભવો છો. જે લોકો વજન ઘટાડવા માંગે છે, તેમના માટે ઉપમા એક ‘સુપરફૂડ’ જેવું છે કારણ કે તે ફાઈબરથી ભરપૂર છે. તેમાં તમે તમારી પસંદગી મુજબ પુષ્કળ શાકભાજી ઉમેરીને તેને વધુ પૌષ્ટિક બનાવી શકો છો.
ઉપમા બનાવવા માટે જરૂરી સામગ્રી
ઉપમાની ખાસિયત એ છે કે તેના માટે કોઈ મોંઘી કે ખાસ સામગ્રીની જરૂર નથી. તમારા રસોડામાં રહેલી પાયાની વસ્તુઓ જ તેને સ્વાદિષ્ટ બનાવવા માટે પૂરતી છે:
-
રવો (સોજી): 1 કપ (ઝીણી કે જાડી, કોઈ પણ ચાલે)
-
શાકભાજી: 1 મધ્યમ ડુંગળી, 1 ટામેટું, 1 લીલું મરચું, થોડા લીલા વટાણા, ગાજરના ટુકડા અને ઝીણી સમારેલી બીન્સ.
-
વઘાર માટે: 1 ચમચી રાઈ, 8-10 મીઠો લીમડો, 1 ચમચી અડદની દાળ અને 1 ચમચી ચણાની દાળ.
-
મસાલા: સ્વાદ મુજબ મીઠું, અડધી ચમચી હળદર પાવડર (સરસ રંગ માટે).
-
અન્ય: સીંગદાણા (કુરકુરા ટેક્સચર માટે), કોથમીર, થોડું ઘી અથવા તેલ, અને લીંબુનો રસ.
ઉપમા બનાવવાની રીત: સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ ગાઈડ
1. રવો શેકવો (સૌથી મહત્વનું સ્ટેપ): સૌ પ્રથમ એક કડાઈમાં તેલ વગર રવાને ધીમી આંચ પર હળવો સોનેરી અને સુગંધિત થાય ત્યાં સુધી શેકો. શેકવાથી ઉપમા છૂટો બને છે અને ચીકણો નથી થતો. શેક્યા પછી રવાને એક અલગ વાસણમાં કાઢી લો.
2. વઘાર તૈયાર કરવો: હવે એ જ કડાઈમાં થોડું ઘી કે તેલ ગરમ કરો. તેમાં સીંગદાણા નાખીને હળવા સોનેરી થાય ત્યાં સુધી શેકીને બહાર કાઢી લો. હવે તે જ તેલમાં રાઈ નાખો. જ્યારે રાઈ તતડવા લાગે, ત્યારે તેમાં અડદની દાળ અને ચણાની દાળ નાખો. દાળ હળવી સોનેરી થાય એટલે તેમાં મીઠો લીમડો અને સમારેલા લીલા મરચાં નાખો.
3. શાકભાજી સાંતળવા: વઘાર પછી સમારેલી ડુંગળી નાખીને ગુલાબી થાય ત્યાં સુધી સાંતળો. હવે તમારી પસંદગીના તમામ શાકભાજી (ગાજર, વટાણા, બીન્સ) ઉમેરો અને 2-3 મિનિટ માટે ધીમી આંચ પર પકાવો. અંતમાં ટામેટાં અને મીઠું ઉમેરો જેથી ટામેટાં જલ્દી ગળી જાય.
4. પાણીનું પ્રમાણ: આ ઉપમા બનાવવાનો સૌથી અગત્યનો ભાગ છે. જો તમે 1 કપ રવો લીધો હોય, તો તેમાં લગભગ 2.5 થી 3 કપ પાણી ઉમેરો. હળદર પાવડર પણ આ સમયે ઉમેરી દો. જ્યારે પાણીમાં ઉભરો આવે, ત્યારે ગેસની આંચ ધીમી કરી દો.
5. રવો ઉમેરવો: હવે ધીમે-ધીમે શેકેલો રવો પાણીમાં ઉમેરો અને સતત હલાવતા રહો જેથી ગાંઠો (Lumps) ન પડે. ધીમી આંચ પર ઢાંકીને 2-3 મિનિટ સુધી પકાવો. તમે જોશો કે રવો પાણી શોષી લેશે અને ઉપમા ફૂલી જશે.
6. ફિનિશિંગ ટચ: અંતમાં ઉપરથી શેકેલા સીંગદાણા, કોથમીર અને અડધા લીંબુનો રસ ઉમેરો. લીંબુનો રસ ઉપમાના સ્વાદને બમણો કરી દે છે.
પીરસવાની રીત
તમારો ગરમા-ગરમ ઉપમા તૈયાર છે! તેને તમે નાળિયેરની ચટણી સાથે અથવા ફક્ત એક કપ ગરમા-ગરમ ચા સાથે માણી શકો છો. જો તમને તીખું પસંદ હોય, તો ઉપરથી થોડી સેવ કે નમકીન પણ ભભરાવી શકો છો.
કેટલીક ખાસ ટિપ્સ
-
પરફેક્ટ ટેક્સચર: જો તમે ઈચ્છો છો કે ઉપમા એકદમ છૂટો બને, તો રવાને હંમેશા બરાબર શેકવો.
-
શાકભાજી: બાળકો માટે બનાવતા હોવ તો શાકભાજી ખૂબ ઝીણા સમારો જેથી તેઓ હોંશે હોંશે ખાય.
-
પ્રોટીન: જો તમે તેને વધુ હેલ્ધી બનાવવા માંગતા હોવ, તો તેમાં થોડા કાજુ અથવા પનીરના ટુકડા પણ ઉમેરી શકો છો.
ઉપમા માત્ર બનાવવામાં સરળ નથી, પરંતુ તે એક સંપૂર્ણ ભોજન છે. તે એવા લોકો માટે શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ છે જેઓ તેમના સ્વાસ્થ્ય સાથે સમાધાન કરવા માંગતા નથી, પરંતુ જેમની પાસે સવારનો નાસ્તો તૈયાર કરવા માટે ખૂબ ઓછો સમય છે. તો, આવતીકાલે સવારે તમારા રસોડામાં હેલ્ધી અને ટેસ્ટી ઉપમા કેમ ટ્રાય નથી કરતા?
