ગભરાટમાં આવીને લીધેલા ખોટા નિર્ણયો કઈ રીતે તમારા લાંબા ગાળાના પ્રોફિટને તોડી નાખે છે
જ્યારે પણ શેરબજારમાં મોટો કડાકો આવે છે અથવા મંદીનો માહોલ સર્જાય છે, ત્યારે સામાન્ય રોકાણકારોમાં ગભરાટ ફેલાઈ જવો સ્વાભાવિક છે. ટીવી સ્ક્રીન પર લાલ કલરના આંકડા અને ઘટતું પોર્ટફોલિયો બેલેન્સ જોઈને ઘણા લોકો પોતાની વર્ષોની મહેનતની કમાણી ડૂબી જશે તેવા ડરથી મ્યુચ્યુઅલ ફંડની એસઆઈપી (SIP – Systematic Investment Plan) બંધ કરી દે છે અથવા તો પૈસા પાછા ખેંચી લે છે.
પરંતુ નાણાકીય નિષ્ણાતોનું માનીએ તો, બજારનો ઘટાડો એ એસઆઈપી રોકાણકારો માટે નુકસાન નહીં, પરંતુ ‘બમ્પર સેલ’ અથવા કમાણીની સોનેરી તક છે. ઘટતા બજારમાં એસઆઈપી બંધ કરવી એ રોકાણ જગતની સૌથી મોટી ભૂલ ગણાય છે. ચાલો સરળ ગણિત અને ઉદાહરણો દ્વારા સમજીએ કે શા માટે મંદીના સમયે રોકાણ ચાલુ રાખવું એ લાંબા ગાળે તમને કરોડાધિપતિ બનાવી શકે છે.
આજના અસ્થિર બજારમાં રોકાણકારોની ધીરજની કસોટી થતી રહે છે. પરંતુ એસઆઈપીનો બેઝિક નિયમ જ એ છે કે તમારે બજારની વધઘટની ચિંતા કર્યા વિના શિસ્તબદ્ધ રીતે દર મહિને રોકાણ કરતા રહેવું. બજાર જ્યારે નીચે જાય છે, ત્યારે તે તમારા માટે વધુ સંપત્તિ સર્જન કરવાનો પાયો નાખે છે.
શું છે રૂપિયા ખર્ચ સરેરાશ (Rupee Cost Averaging) નું ગણિત?
એસઆઈપીનો સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે તેમાં દર મહિને એક નિશ્ચિત રકમ (દા.ત. ₹૧૦,૦૦૦) આપમેળે ઈન્વેસ્ટ થાય છે. જ્યારે શેરબજાર ઓલ-ટાઇમ હાઇ પર હોય છે, ત્યારે મ્યુચ્યુઅલ ફંડની નેટ એસેટ વેલ્યુ (NAV) વધારે હોય છે, જેના કારણે તે મહિને તમને ઓછા યુનિટ્સ મળે છે. પરંતુ જ્યારે બજાર ઘટે છે, ત્યારે ફંડની NAV પણ નીચે આવે છે. પરિણામે, તમારી તે જ ફિક્સ રકમમાં તમને ઘણા વધારે યુનિટ્સ મળી જાય છે.
ધારો કે કોઈ ફંડની NAV ₹૧૦૦ છે અને તમે ₹૧૦,૦૦૦ રોકાણ કરો છો, તો તમને ૧૦૦ યુનિટ મળશે. હવે જો બજાર ઘટવાને કારણે NAV ઘટીને ₹૮૦ થઈ જાય, તો તે જ ₹૧૦,૦૦૦ માં તમને ૧૨૫ યુનિટ મળશે. આને ‘રૂપિયા ખર્ચ સરેરાશ’ કહે છે, જે તમારી ખરીદીની સરેરાશ કિંમતને નીચી લાવે છે.
XIRR નું મહત્વ શા માટે છે?
સામાન્ય રીતે લોકો વળતર માપવા માટે CAGR (કમ્પાઉન્ડેડ એન્યુઅલ ગ્રોથ રેટ) જુએ છે, પરંતુ એસઆઈપી માટે તે ખોટી રીત છે. એસઆઈપીમાં દર મહિને જુદી જુદી તારીખે અને જુદા જુદા ભાવે રોકાણ થતું હોવાથી, તેનું સાચું વળતર માપવા માટે XIRR (એક્સટેન્ડેડ ઈન્ટરનલ રેટ ઓફ રિટર્ન) નો ઉપયોગ થાય છે. XIRR એ દરેક હપ્તાની તારીખ અને તેના પર મળેલા સમયગાળાના આધારે એકદમ સચોટ વળતર દર્શાવે છે.
બે મિત્રોના ઉદાહરણથી સમજો અસલી નફો
ધારો કે રમેશ અને સુરેશ બંને દર મહિને ₹૧૦,૦૦૦ ની એસઆઈપી ૧૦ વર્ષ માટે શરૂ કરે છે. બંનેનું કુલ રોકાણ ₹૧૨ લાખ થાય છે.
-
પ્રથમ સ્થિતિ (રમેશ): રમેશના રોકાણ દરમિયાન બજાર સતત સીધું ઉપર જ જાય છે અને કોઈ મોટો ઘટાડો આવતો નથી. ૧૦ વર્ષમાં તે કુલ ૮,૬૨૬ યુનિટ ભેગા કરે છે. ૧૦મા વર્ષના અંતે ફંડની NAV ₹૨૦૦ થાય છે, જેથી રમેશનું કુલ ફંડ આશરે ₹૧૭.૨૫ લાખ બને છે.
-
બીજી સ્થિતિ (સુરેશ): સુરેશના રોકાણના પાંચમા વર્ષે બજારમાં ભયંકર કડાકો આવે છે. સુરેશ ગભરાવાને બદલે એસઆઈપી ચાલુ રાખે છે. મંદીના કારણે તેને સસ્તા ભાવે પુષ્કળ યુનિટ્સ મળી જાય છે અને તે ૧૦ વર્ષમાં કુલ ૯,૮૮૬ યુનિટ એકઠા કરી લે છે. ૧૦મા વર્ષે જ્યારે બજાર પાછું સુધરે છે અને NAV ₹૨૦૦ પર પહોંચે છે, ત્યારે સુરેશનું કુલ ફંડ આશરે ₹૧૯.૭૭ લાખ થઈ જાય છે.
બંને મિત્રોએ સરખી જ રકમ રોકી હતી, પરંતુ સુરેશે ઘટતા બજારમાં એસઆઈપી ચાલુ રાખી હોવાથી તેને રમેશ કરતાં ₹૨.૫ લાખ જેટલો મોટો અને વધારાનો નફો મળ્યો. આ જ છે ઘટતા બજારમાં રોકાણ ચાલુ રાખવાનો અસલી જાદુ.
રોકાણકારો ક્યાં થાપ ખાઈ જાય છે?
સામાન્ય રોકાણકારો બજાર ઘટતી વખતે ગભરાઈને એસઆઈપી સ્ટોપ કરી દે છે અને જ્યારે માર્કેટ ફરીથી ઓલ-ટાઇમ હાઇ પર પહોંચે ત્યારે નવેસરથી રોકાણ શરૂ કરે છે. આનાથી તેઓ સસ્તા ભાવે યુનિટ ખરીદવાનો મોકો ગુમાવી બેસે છે અને મોંઘા ભાવે યુનિટ ખરીદે છે, જેનાથી લાંબા ગાળાનું વળતર સાવ ઓછું થઈ જાય છે. જો તમારો ગોલ લાંબા ગાળાનો (૫, ૧૦ કે ૧૫ વર્ષ) હોય, જેમ કે બાળકોનું ભણતર કે રિટાયરમેન્ટ ફંડ, તો બજારના ઘટાડાથી ડરવાની જરૂર નથી. બજાર ગમે તેટલું ઘટે, તે ફરીથી નવો હાઇ બનાવશે જ. તેથી શિસ્તબદ્ધ રહો, ધીરજ રાખો અને તમારી એસઆઈપી ચાલુ રાખો.
