ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ઉછાળા વચ્ચે ભારતમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ સ્થિર, જાણો તમારા શહેરમાં કેટલો છે ભાવ
વૈશ્વિક સ્તરે ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ અને પશ્ચિમ એશિયામાં વધી રહેલી કટોકટી વચ્ચે આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ સતત ઊંચા સ્તરે પહોંચી રહ્યા છે. આમ છતાં, સ્થાનિક બજારમાં દેશની સરકારી તેલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) દ્વારા આજે પેટ્રોલ અને ડીઝલના છૂટક ભાવ સ્થિર રાખવામાં આવ્યા છે, જે સામાન્ય વાહનચાલકો અને ગ્રાહકો માટે મોટી રાહત સમાન છે.
પશ્ચિમ એશિયા અને મધ્ય પૂર્વના દેશોમાં વધી રહેલા લશ્કરી તણાવ અને દરિયાઈ સપ્લાય રૂટ પર ઉદ્ભવેલી અનિશ્ચિતતાઓને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય માર્કેટમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ સતત વધી રહ્યા છે. વૈશ્વિક બજારમાં તેલની કિંમતોમાં અસ્થિરતા હોવા છતાં, ભારતમાં આંતરરાષ્ટ્રીય પરિસ્થિતિની સીધી અસર છૂટક ભાવ પર જોવા મળી નથી. દેશની જાહેર ક્ષેત્રની ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓએ આજે પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ યથાવત રાખવાનો નિર્ણય કર્યો છે, જેનાથી દેશના કરોડો વાહનચાલકોને મોટી આર્થિક રાહત મળી છે.
ભૂતકાળમાં થયેલો ભાવવધારો અને વર્તમાન સ્થિતિ
સ્થાનિક બજારમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના દરોમાં છેલ્લે ૨૫ મેના રોજ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો હતો. મે મહિના દરમિયાન આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ક્રૂડ ઓઈલમાં આવેલી તેજીના પરિણામે ઓઈલ કંપનીઓએ ૧૦ દિવસના ટૂંકા ગાળામાં ચાર તબક્કામાં ભાવ વધાર્યા હતા. ૧૫ મેના રોજ પ્રથમ મોટો વધારો થયો હતો, ત્યારબાદ ૧૯ મે અને ૨૩ મેના રોજ તબક્કાવાર વધારો કરાયા પછી ૨૫ મેના રોજ પ્રતિ લિટર ₹૨.૬૧ થી ₹૨.૭૧ નો આખરી વધારો અમલી બન્યો હતો. આ સમગ્ર સમયગાળા દરમિયાન દેશમાં પેટ્રોલ આશરે ₹૭.૩૫ અને ડીઝલ ₹૭.૫૩ પ્રતિ લિટર મોંઘુ થયું હતું. ત્યારબાદથી અત્યાર સુધી કંપનીઓએ ભાવ સ્થિર રાખ્યા છે.
મુખ્ય મહાનગરોમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના વર્તમાન દરો
દેશની રાજધાની દિલ્હીમાં આજે પ્રતિ લિટર પેટ્રોલનો ભાવ ₹૧૦૨.૧૨ અને ડીઝલનો ભાવ ₹૯૫.૨૦ નોંધાયો છે. આર્થિક રાજધાની મુંબઈમાં સ્થાનીય કરવેરાના કારણે ભાવ સહેજ ઊંચા છે, જ્યાં પેટ્રોલ પ્રતિ લિટર ₹૧૧૧.૨૧ અને ડીઝલ ₹૯૭.૮૩ ના દરે વેચાઈ રહ્યું છે.
પૂર્વ ભારતના અગ્રણી મહાનગર કોલકાતામાં પેટ્રોલનો ભાવ પ્રતિ લિટર ₹૧૧૩.૫૧ અને ડીઝલનો ભાવ ₹૯૯.૮૨ છે. આ સિવાય આઈટી હબ બેંગલુરુમાં ગ્રાહકોએ પેટ્રોલ માટે પ્રતિ લિટર ₹૧૧૦.૯૩ અને ડીઝલ માટે ₹૯૮.૮૦ ચૂકવવા પડી રહ્યા છે. દક્ષિણ ભારતના ચેન્નાઈ શહેરમાં પેટ્રોલ ₹૧૦૭.૭૭ અને ડીઝલ ₹૯૯.૫૫ પ્રતિ લિટર મળી રહ્યું છે, જ્યારે બિહારની રાજધાની પટનામાં પેટ્રોલ ₹૧૧૩.૩૫ અને ડીઝલ ₹૯૯.૩૬ ના સ્તરે છે. ઉત્તર પ્રદેશના લખનઉમાં પેટ્રોલ ₹૧૦૧.૮૧ અને ડીઝલ ₹૯૭.૯૨ પર પહોંચ્યું છે, વારાણસીમાં પેટ્રોલ ₹૧૦૨.૦૩ અને ડીઝલ ₹૯૫.૫૩ છે, જ્યારે કાનપુરમાં પેટ્રોલ ₹૧૦૧.૫૯ અને ડીઝલ ₹૯૫.૦૬ પ્રતિ લિટરના દરે ઉપલબ્ધ છે.
દેશમાં સૌથી સસ્તું અને મોંઘું ઈંધણ ક્યાં મળે છે?
વિવિધ રાજ્યોમાં લાગતા સ્થાનીય વેલ્યુ એડેડ ટેક્સ (VAT) અને ટ્રાન્સપોર્ટેશન કોસ્ટના કારણે દેશના અલગ-અલગ શહેરોમાં ઈંધણના ભાવમાં નોંધપાત્ર તફાવત જોવા મળે છે.
હાલના આંકડા મુજબ, દેશના અગ્રણી શહેરો પૈકી તેલંગાણાના હૈદરાબાદમાં પેટ્રોલનો ભાવ સૌથી ઊંચો એટલે કે પ્રતિ લિટર ₹૧૧૫.૬૯ નોંધાયો છે. ત્યારપછી કેરળના તિરુવનંતપુરમમાં પેટ્રોલનો ભાવ ₹૧૧૫.૪૯ પ્રતિ લિટર પર પહોંચ્યો છે. ડીઝલની વાત કરીએ તો, તિરુવનંતપુરમમાં દેશનું સૌથી મોંઘું ડીઝલ ₹૧૦૪.૪૦ પ્રતિ લિટર મળી રહ્યું છે, જ્યારે હૈદરાબાદમાં તેનો ભાવ ₹૧૦૩.૮૨ છે.
બીજી તરફ, કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ ચંદીગઢમાં વાહનચાલકોને સૌથી સસ્તું ઈંધણ મળી રહ્યું છે. ચંદીગઢમાં પેટ્રોલનો ભાવ સૌથી ઓછો ₹૯૮.૧૦ પ્રતિ લિટર છે, જ્યારે ડીઝલનો ભાવ પણ માત્ર ₹૮૬.૦૯ પ્રતિ લિટર છે. આ ઉપરાંત અન્ય મોટા મેટ્રો શહેરોની સરખામણીએ ઉત્તર પ્રદેશના લખનઉ (₹૧૦૨.૦૫) અને દેશની રાજધાની નવી દિલ્હી (₹૧૦૨.૧૨) માં પણ પેટ્રોલના દરો અન્ય રાજ્યો કરતાં પ્રમાણમાં ઓછા અને રાહતજનક છે.
આગળ કેવું રહેશે બજારનું વલણ?
નિષ્ણાતોના મતે જો પશ્ચિમ એશિયામાં યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ વધુ વણસશે અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ક્રૂડ ઓઈલની અછત સર્જાશે, તો ભવિષ્યમાં ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ પર રીટેલ ભાવ વધારવાનું દબાણ વધી શકે છે. જોકે, હાલ પુરતું સ્થિર રહેલું બજાર સામાન્ય નાગરિકોના ખિસ્સા પરનો બોજ નિયંત્રણમાં રાખી રહ્યું છે.
