સ્વ. ડૉ. મનમોહન સિંહને સુપ્રીમ કોર્ટમાંથી ‘ક્લીન ચિટ’: સોનિયા ગાંધીએ ઈમાનદારી અને નીતિમત્તાને બિરદાવતા કહ્યું, ‘ઇતિહાસ તેમની સાથે ન્યાય કરશે’
ભારતના ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાન ડૉ. મનમોહન સિંહ સામેના બહુચર્ચિત કોલસા બ્લોક ફાળવણી (Coal Block Allocation Case) કેસમાં દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતે મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો આપ્યો છે. સુપ્રીમ કોર્ટે કેન્દ્રીય તપાસ એજન્સી CBI દ્વારા ડૉ. મનમોહન સિંહને આપવામાં આવેલી ‘ક્લીન ચિટ’ને માન્ય રાખીને તેમની સામેના તમામ ફોજદારી આરોપો અને સંબંધિત નીચલી કોર્ટ સમન્સને રદ કરી દીધા છે.
આ ઐતિહાસિક નિર્ણય બાદ કોંગ્રેસ સંસદીય દળના અધ્યક્ષ સોનિયા ગાંધીએ એક લેખ દ્વારા સ્વ. ડૉ. મનમોહન સિંહના વ્યક્તિત્વ, પ્રામાણિકતા અને તેમના શાસનકાળની સિદ્ધિઓને યાદ કરી હતી. સોનિયા ગાંધીએ જણાવ્યું હતું કે, જાન્યુઆરી ૨૦૧૪માં ડૉ. સિંહે ભાખેલી ભવિષ્યવાણી કે “સમકાલીન મીડિયા કે વિપક્ષ કરતાં ઇતિહાસ મારી પ્રત્યે વધુ દયાળુ અને ન્યાયી રહેશે” આજે અક્ષરશઃ સાચી સાબિત થઈ રહી છે.
સુપ્રીમ કોર્ટનો મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો: CBIની ક્લીન ચિટ માન્ય રાખી
સુપ્રીમ કોર્ટની ચીફ જસ્ટિસ સૂર્ય કાંતની આગેવાની હેઠળની ખંડપીઠે ૨૦૧૫ના ટ્રાયલ કોર્ટના એ આદેશને રદબદલ કર્યો હતો, જેમાં CBIની ક્લોઝર રિપોર્ટને ફગાવીને ડૉ. મનમોહન સિંહને આરોપી તરીકે સમન્સ પાઠવવામાં આવ્યા હતા. સર્વોચ્ચ અદાલતે સ્પષ્ટ કર્યું કે ટ્રાયલ કોર્ટ પાસે ડૉ. સિંહ સામે કોઈ મજબૂત કે પૂરતા પુરાવા વગર આવા પ્રતિકૂળ આદેશ આપવાનું કોઈ વાજબી કારણ નહોતું.
આ ચુકાદા સાથે જ ડૉ. મનમોહન સિંહ પર વિપક્ષ દ્વારા વર્ષોથી લગાડવામાં આવેલા ભ્રષ્ટાચારના રાજકીય આરોપોનો કાયદાકીય રીતે અંત આવ્યો છે. જોકે, આ ન્યાયિક વિજય જોવા માટે ડૉ. મનમોહન સિંહ આજે આપણી વચ્ચે ઉપસ્થિત નથી, પરંતુ સુપ્રીમ કોર્ટના આ આદેશે તેમની જીવનભરની નૈતિક છબી પર લાગેલો ડાઘ સંપૂર્ણપણે ધોઈ નાખ્યો છે.
સોનિયા ગાંધીનો પ્રહાર: “રાજકીય દ્વેષથી ચલાવાયેલું ષડયંત્ર”
સોનિયા ગાંધીએ દેશના અગ્રણી અખબારમાં લખેલા પોતાના અંકમાં આ સમગ્ર પ્રકરણને ભારતીય રાજકીય ઈતિહાસનો એક અત્યંત દુઃખદ અધ્યાય ગણાવ્યો હતો. તેમણે લખ્યું કે, ડૉ. મનમોહન સિંહ જેવા નિષ્કલંક અને ઈમાનદાર નેતા સામે ચલાવવામાં આવેલું આંદોલન અને કેસ એ માત્ર એક દ્વેષપૂર્ણ રાજકીય ષડયંત્ર હતું.
તેમણે આરોપ લગાવ્યો હતો કે એ સમયે સરકારી તંત્ર, વિપક્ષી પક્ષો (BJP અને RSS), મીડિયા અને સિવિલ સોસાયટીના કેટલાક સભ્યોએ મળીને ડૉ. સિંહની સચોટ નીતિઓ અને દેશહિતના કાર્યો પરથી લોકોનું ધ્યાન હટાવવા માટે આ પાયાવિહોણા વિવાદો ઊભા કર્યા હતા. સોનિયા ગાંધીએ જણાવ્યું કે, આજે એ તમામ ખોટા દાવોઓનો અંત આવ્યો છે અને ડૉ. સિંહ તમામ આરોપોમાંથી સંપૂર્ણપણે નિર્દોષ સાબિત થયા છે.
મોદી સરકારની નીતિઓ સામે તુલનાત્મક આક્ષેપ
પોતાના લેખમાં સોનિયા ગાંધીએ વર્તમાન નરેન્દ્ર મોદી સરકારની કામગીરી અને તપાસ એજન્સીઓના ઉપયોગ સામે પણ તીખા પ્રહારો કર્યા હતા. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે ડૉ. મનમોહન સિંહનો પારદર્શિતા અને જવાબદેહીનો રેકોર્ડ વર્તમાન સરકારની કાર્યશૈલીથી સાવ અલગ હતો.
તેમના જણાવ્યા મુજબ, વર્તમાન સમયમાં ED અને CBI જેવી તપાસ એજન્સીઓનો ઉપયોગ રાજકીય વિરોધીઓને દબાવવા માટે થઈ રહ્યો છે, જ્યારે UPA શાસનમાં RTI (માહિતીનો અધિકાર) જેવા કાયદાઓ દ્વારા સરકારને જનતા સામે વધુ પારદર્શક બનાવવામાં આવી હતી. તેમણે ઉમેર્યું કે ડૉ. સિંહે પોતાના સમગ્ર કાર્યકાળ દરમિયાન ક્યારેય મીડિયા કે સંસદના પ્રશ્નોથી ભાગવાનો પ્રયાસ કર્યો નહોતો અને પોતાના શાસનમાં સવાલોનો સામનો કરવાની હિંમત દર્શાવી હતી.
અર્થશાસ્ત્રી ડૉ. સિંહનું ભારતીય અર્થતંત્રમાં યોગદાન
ડૉ. મનમોહન સિંહ માત્ર એક રાજકારણી નહોતા, પરંતુ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરના પ્રખ્યાત અર્થશાસ્ત્રી હતા. ૧૯૯૧માં નાણાં પ્રધાન તરીકે ભારતીય અર્થતંત્રનું ઉદારીકરણ (Liberalization) કરવાનો શ્રેય તેમને જાય છે. ત્યારબાદ ૨૦૦૪થી ૨૦૧૪ સુધી વડાપ્રધાન તરીકેના તેમના દસ વર્ષના શાસનકાળ દરમિયાન ભારતે અભૂતપૂર્વ આર્થિક વિકાસ દર નોંધાવ્યો હતો.
સોનિયા ગાંધીએ તેમના આર્થિક નિર્ણયોની સરાહના કરતા યાદ અપાવ્યું કે, ૨૦૦૮ની વૈશ્વિક મંદી (Global Financial Crisis) સમયે જ્યારે મોટા મોટા સમૃદ્ધ દેશોની બેંકિંગ સિસ્ટમ ભાંગી પડી હતી, ત્યારે ડૉ. મનમોહન સિંહની દીર્ઘદ્રષ્ટિને કારણે ભારતીય અર્થતંત્ર સુરક્ષિત રહ્યું હતું. UPA સરકારના સમયમાં મહાત્મા ગાંધી નરેગા (MGNREGA), રાષ્ટ્રીય ખાદ્ય સુરક્ષા કાયદો (NFSA), અને શિક્ષણનો અધિકાર (RTE) જેવા ક્રાંતિકારી સામાજિક-આર્થિક સુધારા લાગુ કરવામાં આવ્યા હતા, જેણે દેશના કરોડો ગરીબ પરિવારોને ગરીબી રેખામાંથી બહાર લાવવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી.
શાંત, સૌમ્ય છતાં અત્યંત પ્રભાવશાળી વડાપ્રધાન
ડૉ. મનમોહન સિંહને ઘણીવાર રાજકીય વિરોધીઓ દ્વારા ‘મૌન વડાપ્રધાન’ કહીને સંબોધવામાં આવતા હતા. પરંતુ સોનિયા ગાંધીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે તેમનું મૌન તેમની નબળાઈ નહીં, પરંતુ તેમની ગંભીરતા, શાલીનતા અને કામ પ્રત્યેની નિષ્ઠાનું પ્રતીક હતું. તેઓ અનાવશ્યક પ્રચાર અને ભાષણબાજીમાં માનતા નહોતા, પરંતુ પરિણામો આપીને દેશની સેવા કરવામાં વિશ્વાસ રાખતા હતા.
ઇતિહાસ સાક્ષી છે કે રાજકીય હુમલાઓ અને મીડિયાના ટીકા-ટિપ્પણીઓ છતાં ડૉ. સિંહે ક્યારેય પોતાની મર્યાદા કે પદની ગરિમા છોડી નહોતી. તેમની આ જ શાલીનતા અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે તેમની વિદ્વત્તાને કારણે સમગ્ર વિશ્વમાં ભારતનું સન્માન વધ્યું હતું.
