કરાચીમાં HIV સંકટ વકર્યું, 94 બાળકો સંક્રમિત મળતા પ્રશાસનમાં દોડધામ
પડોશી દેશ પાકિસ્તાનમાંથી ચિંતાજનક અને આઘાતજનક સમાચાર સામે આવ્યા છે. પાકિસ્તાનના સૌથી મોટા શહેરોમાંના એક કરાચીમાંથી એક એવો કિસ્સો પ્રકાશમાં આવ્યો છે જેણે સમગ્ર આરોગ્યસંભાળ વ્યવસ્થામાં રહેલી ખામીઓને ઉજાગર કરી છે. કરાચીની એક હોસ્પિટલમાં HIV ફાટી નીકળવાના કારણે છ માસૂમ બાળકોના મોત થયા છે, જ્યારે 94 થી વધુ બાળકો ખતરનાક વાયરસથી સંક્રમિત થયા છે. આ ચિંતાજનક પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને, સિંધ હાઈકોર્ટે આ મામલાની ગંભીર નોંધ લીધી છે અને સ્વતંત્ર તપાસ તેમજ અસરગ્રસ્ત પરિવારોને યોગ્ય વળતર આપવાના કડક આદેશો જારી કર્યા છે. ચાલો આ ગંભીર મુદ્દાના તમામ પાસાઓની વિગતવાર તપાસ કરીએ.
કેવી રીતે ખૂલ્યો આ ખૌફનાક મામલાનો ભેદ?
સમાચાર એજન્સી પીટીઆઈ (PTI) ના અહેવાલ મુજબ, કરાચીના આ મોટા સ્વાસ્થ્ય કૌભાંડ કે બેદરકારીનો ખુલાસો પહેલીવાર નવેમ્બર 2025 માં થયો હતો. તેના તરત જ બાદ હરકતમાં આવેલા સિંધ પ્રાંતના સ્વાસ્થ્ય વિભાગે કરાચીના એક પ્રમુખઔદ્યોગિક વિસ્તારમાં સ્થિત કુલસુમ બાઈ વાલિકા હોસ્પિટલ અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં મોટા પાયે એચઆઈવીની તપાસ શરૂ કરી હતી.
તમને જણાવી દઈએ કે આ હોસ્પિટલ સિંધ એમ્પ્લોઈઝ સોશિયલ સિક્યુરિટી ઇન્સ્ટીટ્યુશન (SESSI) ના વહીવટી નિયંત્રણ હેઠળ સંચાલિત થાય છે. જ્યારે સ્વાસ્થ્ય વિભાગે અહીં તપાસનો વ્યાપ વધાર્યો, ત્યારે જે આંકડા સામે આવ્યા તેમણે બધાને ચોંકાવી દીધા. હોસ્પિટલની અંદર જ 6 માસૂમ બાળકોએ જીવ ગુમાવ્યો અને 94 બાળકોમાં એચઆઈવી સંક્રમણની પુષ્ટિ થઈ. માત્ર હોસ્પિટલની અંદર જ નહીં, પરંતુ તેની આસપાસના રહેણાંક વિસ્તારોમાં પણ આશરે 120 અન્ય લોકો આ ઘાતક વાયરસની ઝપેટમાં આવ્યા હોવાનું સામે આવ્યું છે, જેનાથી સ્થાનિક લોકોમાં ભારે ભયનો માહોલ છે.
અરજદારનો મોટો દાવો: સંક્રમિતોનો આંકડો 200 ને પાર!
આ સમગ્ર મામલાની ગંભીરતાને જોતા એડવોકેટ તારિક મન્સૂરે ગત મે મહિનામાં સિંધ હાઈકોર્ટમાં એક અરજી દાખલ કરી હતી. અરજદારે અદાલત સમક્ષ દાવો કર્યો કે સરકારી કે હોસ્પિટલના આંકડા ભલે કંઈક ઓલા કહી રહ્યા હોય, પરંતુ જમીની હકીકત આનાથી ક્યાંય વધુ ડરામણી છે. તેમના મતે, આ સંક્રમણથી પ્રભાવિત થનારા બાળકોની કુલ વાસ્તવિક સંખ્યા આશરે 200 સુધી પહોંચી શકે છે. જોકે, સંક્રમણ ફેલાવાના મૂળ કારણો અને પીડિતોની સચોટ સંખ્યાને લઈને હજુ પણ ધૂમ્મસ છવાયેલું છે અને પૂરી તસવીર સ્પષ્ટ થવાની બાકી છે.
સિંધ હાઈકોર્ટનું કડક વલણ, સ્વતંત્ર તપાસના આદેશ
મામલાની ગંભીરતાને જોતા સિંધ હાઈકોર્ટની બે સભ્યોની બેન્ચે ગુરુવારે આના પર મહત્વની સુનાવણી કરી. અદાલતે પ્રાંતના મુખ્ય સચિવને આદેશ આપ્યો કે તેઓ આ સમગ્ર મામલાની સંપૂર્ણપણે સ્વતંત્ર, નિષ્પક્ષ અને પારદર્શક તપાસ કરાવે.
હાઈકોર્ટે આકરી ટિપ્પણી કરતા કહ્યું કે સ્વાસ્થ્ય વિભાગ દ્વારા અત્યાર સુધી જેટલા પણ તપાસ અહેવાલો જમા કરાવવામાં આવ્યા છે, તેઓ અનેક ગંભીર અને મહત્વપૂર્ણ સવાલોના જવાબ આપવામાં નિષ્ફળ રહ્યા છે. આ અનસૂલેલા સવાલોમાં મુખ્યરૂપે આ બાબતો સામેલ છે:
-
સંક્રમિત લોકોની અસલી અને સાચી સંખ્યા શું છે?
-
હોસ્પિટલની અંદર અચાનક આ જીવલેણ સંક્રમણ કેવી રીતે ફેલાયું?
-
શું હોસ્પિટલ પરિસરમાં સંક્રમણ રોકવા માટે બનાવાયેલા તબીબી નિયમો (SOPs) નું પાલન કરવામાં આવી રહ્યું હતું?
-
શું ડિસ્પોઝેબલ સિરિન્જ અને મેડિકલ વેસ્ટના નિકાલ સાથે જોડાયેલા કાયદાઓનું સખત પાલન થયું કે નહીં?
જવાબદાર અધિકારીઓની ઉત્તરદાયિત્વ નક્કી કરવા પર ભાર
અદાલતે માત્ર તપાસના આદેશ જ નથી આપ્યા, પરંતુ બેદરકારી દાખવનારા અધિકારીઓની વ્યક્તિગત જવાબદારી નક્કી કરવા પર પણ ભાર મૂક્યો છે. કોર્ટનું સ્પષ્ટ કહેવું હતું કે જનતાનો સિસ્ટમ અને કાયદા પરથી વિશ્વાસ જાળવી રાખવા માટે તે અત્યંત જરૂરી છે કે વગર કોઈને પહેલેથી ક્લીન ચિટ આપ્યા કે દોષી ઠેરવ્યા, એક નિષ્પક્ષ ફેક્ટ-ફાઈન્ડિંગ પ્રક્રિયા પૂરી કરવામાં આવે. અદાલતે એ પણ સુનિશ્ચિત કરવા કહ્યું છે કે આ બેદરકારી પાછળ જે પણ સિસ્ટમ કે અધિકારી જવાબદાર છે, તેમને કડકમાં કડક સજા મળવી જોઈએ.
પીડિત બાળકો માટે નિઃશુલ્ક સારવાર અને વળતરનો નિર્દેશ
હાઈકોર્ટે વહીવટી અધિકારીઓને માત્ર તપાસ સુધી સીમિત રહેવાનો નિર્દેશ નથી આપ્યો, પરંતુ માનવીય અભિગમ અપનાવતા તાત્કાલિક રાહતના પગલાં લેવા પણ કહ્યું છે. અદાલતે સ્પષ્ટરૂપે નિર્દેશ આપ્યા છે કે જેટલા પણ બાળકો આ સંક્રમણથી પ્રભાવિત થયા છે, તેમને લાંબા સમય સુધી ચાલતી બહેતર તબીબી સારવાર નિઃશુલ્ક ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવે. આ ઉપરાંત, પીડિત પરિવારજનોને સરકાર તરફથી યોગ્ય વળતર પણ આપવામાં આવે જેથી તેઓ આ આર્થિક અને માનસિક ત્રાસદીમાંથી બહાર આવી શકે.
આ ઘટના પાકિસ્તાનની કથળેલી સ્વાસ્થ્ય વ્યવસ્થા, ચિકિત્સા ક્ષેત્રમાં રખાતી ભયાનક બેદરકારીઓ અને વહીવટી ઉદાસીનતાનું એક જીવંત ઉદાહરણ છે, જ્યાં માસૂમ બાળકોનું જીવન દાવ પર લાગી ગયું છે.
