ઉચ્ચ શિક્ષણ માટે લોન લેતા પહેલાં જાણી લો આ નવો નિયમ, સરકારે લીધો ચોંકાવનારો નિર્ણય
બિહારમાં ઉચ્ચ શિક્ષણ મેળવવા ઈચ્છતા વિદ્યાર્થીઓ માટે એક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ અને મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. રાજ્ય સરકાર દ્વારા સંચાલિત ‘બિહાર સ્ટુડન્ટ ક્રેડિટ કાર્ડ યોજના’ ના નિયમોમાં રાજ્યના ઉચ્ચ શિક્ષણ વિભાગ દ્વારા મોટો ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે.
અત્યાર સુધી આ યોજના હેઠળ આર્થિક રીતે નબળા અને જરૂરિયાતમંદ વિદ્યાર્થીઓને આગળના અભ્યાસ માટે મહત્તમ ૪ લાખ રૂપિયા સુધીની એજ્યુકેશન લોન આપવામાં આવતી હતી. પરંતુ હવે નવી અધીસૂચના મુજબ, આ મર્યાદા ઘટાડીને ૨ લાખ રૂપિયા કરી દેવામાં આવી છે. શિક્ષણ ક્ષેત્રે આ નિર્ણયથી વિદ્યાર્થીઓ અને વાલીઓમાં ભારે ચર્ચા જાગી છે.
હવે ૨ લાખથી વધુ લોન જોઈતી હોય તો શું કરવું પડશે?
નવા જાહેર કરાયેલા નિયમો અનુસાર, બિહાર રાજ્ય શિક્ષણ નાણા નિગમ (BSFCC) દ્વારા હવે માત્ર ૨ લાખ રૂપિયા સુધીની જ એજ્યુકેશન લોન મંજૂર કરવામાં આવશે. આ માટે વિદ્યાર્થીઓએ નિગમના પોર્ટલ પર ઓનલાઈન અરજી કરવાની રહેશે.
પરંતુ પ્રશ્ન એ થાય છે કે જે વિદ્યાર્થીઓના કોર્સની ફી ૨ લાખથી વધુ છે, તેઓએ શું કરવું?
પીએમ વિદ્યા લક્ષ્મી પોર્ટલનો ઉપયોગ: જો કોઈ વિદ્યાર્થીને પોતાના અભ્યાસ માટે ૨ લાખ રૂપિયાથી વધુ રકમની જરૂર હોય, તો તેણે કેન્દ્ર સરકારના ‘પ્રધાનમંત્રી વિદ્યા લક્ષ્મી પોર્ટલ’ (PM Vidya Lakshmi Portal) મારફતે સીધા બેંકોમાં લોન માટે અરજી કરવાની રહેશે.
૫ વર્ષ માટે યોજનાનો વિસ્તાર: બિહાર સરકારે આ યોજનાને બંધ નથી કરી પરંતુ તેને આગામી ૫ વર્ષ (વર્ષ ૨૦૩૧ સુધી) માટે લંબાવી દીધી છે.
મફત અરજી સુવિધા: જિલ્લા નોંધણી અને પરામર્શ કેન્દ્રો (DRCC) ખાતે વિદ્યાર્થીઓ માટે પોર્ટલ દ્વારા ફ્રીમાં અરજી કરવાની સુવિધા ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે.
આખરે શું છે બિહાર સ્ટુડન્ટ ક્રેડિટ કાર્ડ યોજના?
જે વિદ્યાર્થીઓ ૧૨મું ધોરણ (૧૦+૨) પાસ કરી ચૂક્યા છે અને આર્થિક તંગીના કારણે આગળ અભ્યાસ નથી કરી શકતા, તેમના માટે બિહાર સરકાર દ્વારા આ યોજના શરૂ કરવામાં આવી હતી.
આ યોજનાની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે આમાં લોન મેળવવા માટે વિદ્યાર્થીએ કોઈ ગેરંટી કે ગીરવે મૂકવા માટે કોઈ સંપત્તિ (Collateral Security) આપવી પડતી નથી. સરકાર પોતે આ લોનની ગેરંટી લે છે.
વ્યાજ દરોમાં મોટી રાહત:
સામાન્ય પુરુષ વિદ્યાર્થીઓ: માત્ર ૪% ના વાર્ષિક વ્યાજ દરે લોન મળે છે.
મહિલાઓ, દિવ્યાંગો અને ટ્રાન્સજેન્ડર: આ વર્ગના વિદ્યાર્થીઓ માટે પ્રોત્સાહન રૂપે વ્યાજ દર માત્ર ૧% રાખવામાં આવ્યો છે.
લોન રકમનો ઉપયોગ ક્યાં કરી શકાય છે?
આ યોજના માત્ર કોલેજની ફી પૂરતી મર્યાદિત નથી. વિદ્યાર્થીના સમગ્ર અભ્યાસકાળ દરમિયાન થતા લગભગ તમામ મુખ્ય ખર્ચાઓને આ લોનમાં આવરી લેવામાં આવે છે.
જેમ કે: ૧. કોલેજ અને ટ્યુશન ફી ૨. હોસ્ટેલ અને રહેવાનો ખર્ચ ૩. પુસ્તકો, સ્ટેશનરી અને લેબ ફી ૪. અભ્યાસ માટે જરૂરી લેપટોપની ખરીદી
વધુમાં, લોનની પરત ચૂકવણી (Repayment) પણ ખૂબ જ સરળ રાખવામાં આવી છે. કોર્સ પૂરો થયાના એક વર્ષ પછી અથવા તો વિદ્યાર્થીને નોકરી મળી જાય તે પછી જ તેમણે આસાન હપ્તાઓ (EMIs) માં લોન ચૂકવવાની શરૂઆત કરવાની હોય છે.
લોન મેળવવા માટે કયા દસ્તાવેજો (Documents) જરૂરી છે?
બિહાર સ્ટુડન્ટ ક્રેડિટ કાર્ડ યોજના હેઠળ અરજી કરવા માટે વિદ્યાર્થી પાસે નીચે મુજબના જરૂરી કાગળો હોવા ફરજિયાત છે:
ઓળખ અને સરનામાનો પુરાવો: આધાર કાર્ડ, પાન કાર્ડ (PAN Card) અને મૂળ નિવાસ પ્રમાણપત્ર (Domicile Certificate).
શૈક્ષણિક દસ્તાવેજો: ૧૦મા અને ૧૨મા ધોરણની ઓરિજિનલ માર્કશીટ તથા સર્ટિફિકેટ.
સંસ્થાના કાગળો: જે કોલેજ કે યુનિવર્સિટીમાં પ્રવેશ મળ્યો હોય તેનો સત્તાવાર એડમિશન લેટર (Admission Letter) અને કોલેજનો ફી સ્ટ્રક્ચર સ્લિપ.
બેંક વિગતો: વિદ્યાર્થીની બેંક પાસબુકની નકલ અને કેન્સલ ચેક (Cancelled Cheque).
અન્ય: વિદ્યાર્થી અને વાલીના તાજેતરના પાસપોર્ટ સાઇઝના ફોટોગ્રાફ્સ.
