માત્ર 500 રૂપિયામાં ખુલી જશે ખાતું! જાણો પોસ્ટ ઓફિસની આ પોપ્યુલર સ્કીમમાં કેટલું મળે છે વ્યાજ
આજના સમયમાં પણ જ્યારે રોકાણ માટે મ્યુચ્યુઅલ ફંડ અને શેરબજાર જેવા અનેક વિકલ્પો ઉપલબ્ધ છે, ત્યારે દેશની એક બહુ મોટી વસતી પોતાની મહેનતની કમાણી માટે ‘પોસ્ટ ઓફિસ’ (Post Office) ની બચત યોજનાઓ પર સૌથી વધુ ભરોસો મૂકે છે. પોસ્ટ ઓફિસની બચત યોજનાઓ માત્ર સુરક્ષિત જ નથી, પરંતુ તેમાં તમારું ફંડ સરકારની ગેરંટી સાથે વધતું રહે છે.
ઘણા લોકોના મનમાં પ્રશ્ન હોય છે કે પોસ્ટ ઓફિસમાં સેવિંગ્સ એકાઉન્ટ (Post Office Savings Account) ખોલાવવા માટે કેટલા પૈસા આપવા પડે છે? આ ખાતા પર દર વર્ષે કેટલું વ્યાજ મળે છે? અને ખાતું ખોલાવવા માટે કયા કયા નિયમોનું પાલન કરવું જરૂરી છે? જો તમે પણ પોસ્ટ ઓફિસમાં નવું એકાઉન્ટ ખોલાવવાનું વિચારી રહ્યા છો, તો આ તમામ સવાલોના વિગતવાર અને સરળ જવાબો અહીં મેળવી શકો છો.
પોસ્ટ ઓફિસમાં ખાતું ખોલાવવા માટે કેટલો ખર્ચ થાય છે?
ઘણા લોકોને એવું લાગતું હોય છે કે પોસ્ટ ઓફિસમાં ખાતું ખોલાવતી વખતે કોઈ પ્રોસેસિંગ ફી કે ચાર્જ આપવો પડે છે. પરંતુ આ વાત બિલકુલ ખોટી છે.
ઇન્ડિયા પોસ્ટ (India Post) ની સત્તાવાર માહિતી અનુસાર, પોસ્ટ ઓફિસમાં સેવિંગ્સ એકાઉન્ટ ખોલાવવા માટે તમારે ઓછામાં ઓછા ૫૦૦ રૂપિયા (Rs 500) આપવાના રહે છે. ખાસ નોંધવા જેવી બાબત એ છે કે આ ૫૦૦ રૂપિયા કોઈ ફી કે ચાર્જ નથી, પરંતુ આ રકમ સીધી તમારા નવા ખોલાવેલા સેવિંગ્સ એકાઉન્ટમાં જ જમા થઈ જાય છે. એટલે કે એકાઉન્ટ ખોલાવવાનો કોઈ વધારાનો ખર્ચ થતો નથી.
વાર્ષિક કેટલું વ્યાજ મળે છે?
પોસ્ટ ઓફિસનું સેવિંગ્સ એકાઉન્ટ તમને તમારી જમા રકમ પર વાર્ષિક રિટર્ન પૂરું પાડે છે.
વ્યાજદર: હાલમાં પોસ્ટ ઓફિસ સેવિંગ્સ એકાઉન્ટ પર વાર્ષિક ૪.૦% (4.0%) લેખે વ્યાજ આપવામાં આવે છે.
ગણતરી અને જમા: આ વ્યાજની ગણતરી દર મહિને ખાતામાં રહેલી લઘુત્તમ સિલક (Minimum Balance) ના આધારે થાય છે અને તે દર વર્ષના અંતે તમારા એકાઉન્ટમાં જમા કરી દેવામાં આવે છે.
આ ઉપરાંત, આ ખાતા સાથે ગ્રાહકોને ઘણી આધુનિક સુવિધાઓ પણ મળે છે. તમે એકાઉન્ટ ખોલાવતી વખતે કે પછીથી નીચે મુજબની સુવિધાઓ માટે અરજી કરી શકો છો:
ચેકબુક (Checkbook) અને એટીએમ કાર્ડ (ATM Card)
ઓનલાઇન બેંકિંગ અને મોબાઇલ બેંકિંગ
NEFT / RTGS ની સુવિધા
પોસ્ટ ઓફિસની અન્ય યોજનાઓ (જેમ કે PPF, SSA, SB) માં સીધા ફંડ ટ્રાન્સફરની સુવિધા
ઓનલાઇન એકાઉન્ટ ઓપનિંગ અને ક્લોઝિંગની સુવિધા
આ ખાતું કોણ ખોલાવી શકે છે?
પોસ્ટ ઓફિસમાં સેવિંગ્સ એકાઉન્ટ ખોલાવવાની પ્રક્રિયા ખૂબ જ સરળ છે, પરંતુ તેના માટે કેટલીક પ્રાથમિક શરતો પૂર્ણ કરવી જરૂરી છે:
સિંગલ એકાઉન્ટ: દેશનો કોઈપણ પુખ્ત વયનો (૧૮ વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરનો) ભારતીય નાગરિક પોતાના નામે સિંગલ એકાઉન્ટ ખોલાવી શકે છે.
જોઇન્ટ એકાઉન્ટ: જો તમે પરિવારના સભ્યો સાથે મળીને ખાતું ખોલાવવા માંગતા હોવ, તો મહત્તમ ૩ વ્યક્તિઓ સાથે મળીને જોઇન્ટ એકાઉન્ટ (Joint Account) ખોલાવી શકે છે.
સગીર (Minor) ના નામે ખાતું: ૧૦ વર્ષથી વધુ ઉંમરનો સગીર બાળક પોતાના નામે ખાતું ચલાવી શકે છે. ૧૦ વર્ષથી નાની ઉંમરના બાળકના નામે વાલી (Guardian) ખાતું ખોલાવી શકે છે.
અગત્યની નોંધ (માઇનરથી એડલ્ટ એકાઉન્ટ): જ્યારે સગીર બાળકની ઉંમર ૧૮ વર્ષ પૂરી થાય છે, ત્યારે તેણે પોસ્ટ ઓફિસમાં જઈને એક નવું એકાઉન્ટ ઓપનિંગ ફોર્મ (AOF) અને પોતાના નવા કેવાયસી (KYC) ડોક્યુમેન્ટ્સ (જેમ કે પાન કાર્ડ, ઓળખપત્ર વગેરે) જમા કરાવવાના રહે છે, જેથી માઇનર એકાઉન્ટને પુખ્ત (Adult) એકાઉન્ટમાં ટ્રાન્સફર કરી શકાય.
પૈસા જમા કરાવવા અને ઉપાડવાના નિયમો
પોસ્ટ ઓફિસ સેવિંગ્સ એકાઉન્ટમાં નાણાકીય વ્યવહારો માટે કેટલાક ખાસ નિયમો નક્કી કરવામાં આવ્યા છે:
જમા કરવાની મર્યાદા: તમે ખાતામાં ઓછામાં ઓછા ૫૦૦ રૂપિયા જમા કરાવી શકો છો. આ ખાતામાં પૈસા જમા કરાવવાની કોઈ મહત્તમ મર્યાદા (No Maximum Limit) નથી, તમે ગમે તેટલી રકમ જમા રાખી શકો છો.
ઉપાડવાની મર્યાદા: ખાતામાંથી રોકડ ઉપાડવા માટે ન્યૂનતમ રકમ ૫૦ રૂપિયા નક્કી કરાઈ છે.
મિનિમમ બેલેન્સ ના રાખવા પર શું દંડ થાય છે?
આ એક સૌથી મહત્વપૂર્ણ નિયમ છે જે દરેક એકાઉન્ટ હોલ્ડરે જાણવો જરૂરી છે.
પોસ્ટ ઓફિસના નિયમ મુજબ, એકાઉન્ટ સક્રિય રાખવા માટે ખાતામાં હંમેશા ઓછામાં ઓછું ૫૦૦ રૂપિયાનું બેલેન્સ (Minimum Balance) જાળવી રાખવું ફરજિયાત છે. જો તમારા ખાતામાં માત્ર ૫૦૦ રૂપિયા જ પડ્યા હશે, તો તમે તેમાંથી પૈસા ઉપાડી શકશો નહીં.
જો મિનિમમ બેલેન્સ નહીં જાળવો તો શું થશે?
નાણાકીય વર્ષ (Financial Year) ના અંતે એટલે કે ૩૧ માર્ચે જો તમારા ખાતામાં ૫૦૦ રૂપિયાથી ઓછી રકમ હશે, તો પોસ્ટ ઓફિસ રૂપિયા ૫૦ (પ્લસ GST) એકાઉન્ટ મેન્ટેનન્સ ફી (Account Maintenance Fee) તરીકે કાપી લેશે.
જો આ ફી કાપતા કાપતા તમારા એકાઉન્ટનું બેલેન્સ શૂન્ય (Nil) થઈ જશે, તો પોસ્ટ ઓફિસ દ્વારા તમારું સેવિંગ્સ એકાઉન્ટ સ્વચાલિત રીતે (Automatically) કાયમ માટે બંધ કરી દેવામાં આવશે.
