CEC જ્ઞાનેશ કુમાર સામે વિપક્ષ એકજૂથ, નવેમ્બરમાં મોટી રેલીની જાહેરાત; ખડગેએ જણાવ્યું આગળનું આયોજન
નવી દિલ્હીમાં INDIA ગઠબંધનની મહત્વપૂર્ણ બેઠક બાદ વિપક્ષે ચૂંટણી પંચની કામગીરી અને મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર (CEC) જ્ઞાનેશ કુમારને લઈને પોતાનું વલણ વધુ સ્પષ્ટ કર્યું છે. બેઠક બાદ કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ કહ્યું કે ચૂંટણી પ્રક્રિયા અને મતદાર યાદીમાં ચાલી રહેલા ફેરફારોના મુદ્દે વિપક્ષી પક્ષો સાથે મળીને આગળ વધશે. તેમણે 1 નવેમ્બરે મોટી રેલી યોજવાની જાહેરાત પણ કરી હતી.
ખડગેના જણાવ્યા અનુસાર, INDIA ગઠબંધનની બેઠક લગભગ સાડા ત્રણ કલાક ચાલી હતી અને તેમાં 20 રાજકીય પક્ષોના પ્રતિનિધિઓએ ભાગ લીધો હતો. કેટલાક નેતાઓ બેઠકમાં વર્ચ્યુઅલી પણ જોડાયા હતા. બેઠકનો મુખ્ય કેન્દ્રબિંદુ ચૂંટણી પંચ, મતદાર યાદીની સમીક્ષા અને આગામી દિવસોમાં વિપક્ષ દ્વારા હાથ ધરાનારી સંયુક્ત કામગીરી રહ્યો હતો.
ચૂંટણી પંચને લઈને વિપક્ષનો વિરોધ
બેઠક બાદ મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ ચૂંટણી પંચની કામગીરી અંગે ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા. તેમણે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર સામે પણ આક્રમક વલણ અપનાવ્યું અને કહ્યું કે INDIA ગઠબંધનના તમામ પક્ષો આ મુદ્દે એકસાથે લડશે.

ખડગેએ ચૂંટણી પંચ સરકારના દબાણ હેઠળ કામ કરતું હોવાનો આરોપ લગાવ્યો. જોકે, આ આરોપો કોંગ્રેસ અને અન્ય વિપક્ષી પક્ષોની રાજકીય દલીલો છે. ચૂંટણી પ્રક્રિયા અંગે ચૂંટણી પંચનું પોતાનું વલણ અને તેના નિર્ણયો આ સમગ્ર વિવાદમાં મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
આ વિવાદનું એક મોટું કારણ મતદાર યાદીની Special Intensive Revision એટલે કે SIR પ્રક્રિયા છે. વિપક્ષનો આરોપ છે કે મતદાર યાદીમાં થયેલા ફેરફારો અંગે પૂરતી પારદર્શિતા નથી અને કેટલાક મતદારોના નામને લઈને પ્રશ્નો ઊભા થયા છે. કોંગ્રેસે અગાઉ પણ મતદાર યાદીમાં થયેલા ફેરફારો અંગે સંપૂર્ણ માહિતી જાહેર કરવાની માંગ કરી હતી.
‘વોટ ચોરી’ના આરોપને લઈને પણ રાજકીય ગરમાવો
ચૂંટણી પ્રક્રિયા અંગે કોંગ્રેસ અને INDIA ગઠબંધનના કેટલાક નેતાઓ દ્વારા ‘વોટ ચોરી’ જેવા શબ્દોનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે. કોંગ્રેસનું કહેવું છે કે મતદાર યાદી અને ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં પારદર્શિતા જળવાઈ રહેવી જોઈએ અને મતદારોને તેમના નામ સંબંધિત કોઈ ફેરફાર થાય તો તેની જાણકારી મળવી જોઈએ.
ખડગેએ અગાઉ પણ કહ્યું હતું કે મતદાર યાદીમાંથી નામ દૂર કરવામાં આવ્યા હોય તો સંબંધિત મતદારોને તેની જાણ કરવી જોઈએ અને તેમને અપીલ કરવાની તક મળવી જોઈએ. કોંગ્રેસે ચૂંટણી પ્રક્રિયા અંગે અનેક માંગણીઓ પણ આગળ મૂકી છે.
બીજી તરફ, આ મુદ્દે વિવાદ માત્ર રાજકીય નિવેદનો સુધી મર્યાદિત નથી રહ્યો. ચૂંટણી પંચની કામગીરી, SIR પ્રક્રિયા અને મતદાર યાદીમાં ફેરફારો અંગે વિવિધ પક્ષો અને સંગઠનો દ્વારા અલગ-અલગ દાવા કરવામાં આવી રહ્યા છે. તેથી આ સમગ્ર મામલો આગામી દિવસોમાં પણ ચર્ચાના કેન્દ્રમાં રહેવાની શક્યતા છે.
2થી 8 ઓક્ટોબર સુધી ‘સેવ ડેમોક્રસી માર્ચ’
INDIA ગઠબંધને હવે આ મુદ્દાને દેશવ્યાપી સ્તરે લઈ જવાની તૈયારી કરી છે. ખડગેએ જણાવ્યું કે 2 ઓક્ટોબરથી 8 ઓક્ટોબર સુધી દેશના અલગ-અલગ જિલ્લાઓમાં ‘સેવ ડેમોક્રસી માર્ચ’નું આયોજન કરવામાં આવશે.
આ માર્ચ દ્વારા વિપક્ષ ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં પારદર્શિતા, મતદાર અધિકારો અને ચૂંટણી સંસ્થાની કામગીરી જેવા મુદ્દાઓને લોકો સુધી પહોંચાડવા માંગે છે. અહેવાલો અનુસાર આ એક અઠવાડિયાની ઝુંબેશ દરમિયાન વિવિધ જિલ્લાઓમાં કાર્યક્રમો અને વિરોધ પ્રદર્શન યોજાવાના છે.
2 ઓક્ટોબર ગાંધી જયંતિનો દિવસ હોવાથી આ અભિયાનની શરૂઆત પણ રાજકીય રીતે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે. આ સમયગાળા દરમિયાન વિપક્ષી પક્ષો સ્થાનિક સ્તરે લોકો સાથે સંપર્ક વધારવાનો પ્રયાસ કરશે.
નવેમ્બરમાં મોટી રેલીનું આયોજન
ખડગેએ બેઠક બાદ જણાવ્યું કે INDIA ગઠબંધન નવેમ્બર મહિનામાં મોટી રેલી યોજશે. આ રેલીમાં ચૂંટણી પંચ અને મતદાર યાદી સંબંધિત મુદ્દાઓને મુખ્ય રીતે ઉઠાવવામાં આવશે.
અહેવાલો અનુસાર 1 નવેમ્બરની રેલીને લઈને વિપક્ષી ગઠબંધન પોતાની સંયુક્ત શક્તિ બતાવવાની તૈયારીમાં છે. INDIA ગઠબંધનનો પ્રયાસ છે કે અલગ-અલગ પક્ષો દ્વારા ઉઠાવવામાં આવતા મુદ્દાઓને એક જ મંચ પર લાવીને કેન્દ્રિત અભિયાન ચલાવવામાં આવે.
આ ઉપરાંત વિપક્ષ દ્વારા પાંચ મોટી રેલીઓ યોજવાની વાત પણ કરવામાં આવી છે. રાષ્ટ્રપતિ સમક્ષ પણ પોતાની રજૂઆત કરવાનો કાર્યક્રમ હોવાનું ખડગેએ જણાવ્યું છે. તેનો હેતુ ચૂંટણી પ્રક્રિયા અને લોકશાહી સંસ્થાઓને લગતી પોતાની ચિંતાઓ દેશના બંધારણીય પદાધિકારીઓ સુધી પહોંચાડવાનો છે.
રાષ્ટ્રપતિ સમક્ષ રજૂઆત કરવાની તૈયારી
INDIA ગઠબંધન હવે માત્ર રસ્તા પરના વિરોધ સુધી જ મર્યાદિત રહેવા માંગતું નથી. ખડગેએ કહ્યું કે વિપક્ષ રાષ્ટ્રપતિ સમક્ષ પણ પોતાની વાત રજૂ કરશે.
આ દરમિયાન મતદાર યાદી, SIR પ્રક્રિયા, ચૂંટણી પંચની કામગીરી અને ચૂંટણીમાં પારદર્શિતા જેવા મુદ્દાઓ રજૂ કરવામાં આવે તેવી શક્યતા છે. કોંગ્રેસ અગાઉ પણ ચૂંટણી પંચને લઈને પોતાની અનેક માંગણીઓ જાહેર કરી ચૂકી છે.
વિપક્ષની મુખ્ય માંગણીઓમાં મતદાર યાદીમાં થયેલા ફેરફારોની સંપૂર્ણ માહિતી, નામ દૂર કરવામાં આવેલા મતદારોને જાણ કરવાની વ્યવસ્થા અને તેમને અપીલની તક આપવાનો સમાવેશ થાય છે. કોંગ્રેસે ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં વધુ પારદર્શિતા લાવવાની માંગ સાથે મતદાન પદ્ધતિ અંગે પણ પોતાનું વલણ વ્યક્ત કર્યું છે.
INDIA ગઠબંધનની એકતા માટે પણ મહત્વપૂર્ણ સમય
આ બેઠક માત્ર ચૂંટણી પંચના મુદ્દા પૂરતી મર્યાદિત નથી. આગામી સમયમાં અલગ-અલગ રાજ્યોમાં ચૂંટણી સહિત અનેક રાજકીય પડકારો સામે વિપક્ષી પક્ષોને સાથે રાખવાનો પ્રયાસ પણ આ બેઠકના કેન્દ્રમાં રહ્યો છે.
INDIA ગઠબંધનમાં અનેક પ્રાદેશિક પક્ષો સામેલ છે અને દરેક પક્ષના પોતાના રાજકીય હિત તથા રાજ્યવાર મુદ્દાઓ છે. આવી સ્થિતિમાં કોઈ એક મુદ્દા પર તમામ પક્ષોને સાથે લાવવાનો પ્રયાસ ગઠબંધનની આંતરિક એકતા માટે પણ મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.

30 સપ્ટેમ્બરની બેઠકમાં કોંગ્રેસ ઉપરાંત તૃણમૂલ કોંગ્રેસ, ડાબેરી પક્ષો, NCP-SP અને શિવસેના (UBT) સહિતના પક્ષોના નેતાઓની ભાગીદારીની માહિતી સામે આવી હતી. જોકે, કેટલાક પક્ષોના નેતાઓ બેઠકમાં હાજર રહ્યા નહોતા અથવા તેમના પ્રતિનિધિઓ જોડાયા હતા.
હાલમાં INDIA ગઠબંધને વિરોધની આગામી સમયસૂચિ જાહેર કરી છે. 2થી 8 ઓક્ટોબર સુધી જિલ્લા સ્તરે ‘સેવ ડેમોક્રસી માર્ચ’, ત્યારબાદ નવેમ્બરમાં મોટી રેલી અને રાષ્ટ્રપતિ સમક્ષ રજૂઆત જેવા કાર્યક્રમો આગળના તબક્કામાં રહેશે.
બીજી તરફ, ચૂંટણી પંચ અને સરકાર તરફથી આ સમગ્ર વિવાદ અંગે આવનારા નિવેદનો પણ મહત્વપૂર્ણ રહેશે. મતદાર યાદીની સમીક્ષા, SIR પ્રક્રિયા અને ચૂંટણી પ્રક્રિયાની પારદર્શિતા અંગે ચાલી રહેલી ચર્ચા હવે રાજકીય રીતે વધુ ઉગ્ર બની રહી છે.
મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ સ્પષ્ટ સંદેશ આપ્યો છે કે INDIA ગઠબંધન આ મુદ્દે અલગ-અલગ નહીં પરંતુ સંયુક્ત રીતે આગળ વધશે. આગામી અઠવાડિયાઓમાં વિપક્ષના કાર્યક્રમો કેટલા વ્યાપક બને છે અને ચૂંટણી પંચ તરફથી શું જવાબ આવે છે, તેના પર હવે સૌની નજર રહેશે.
