કેરળના ₹700 કરોડના કથિત નુકસાનનો મામલો ફરી ચર્ચામાં, મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર સાથે જોડાયેલી જૂની તપાસ ફરી શરૂ
લગભગ બે દાયકા જૂના રોડ પ્રોજેક્ટમાં કથિત ગેરરીતિઓનો મામલો ફરી ચર્ચામાં આવ્યો છે. કેરળ સરકારના એક માર્ગ નિર્માણ પ્રોજેક્ટમાં ભ્રષ્ટાચારના આરોપો અને સરકારને આશરે ₹700 કરોડનું નુકસાન થયાના દાવા બાદ સતર્કતા વિભાગ દ્વારા પ્રાથમિક તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. આ પ્રોજેક્ટના સમયગાળા દરમિયાન જ્ઞાનેશ કુમાર કેરળના જાહેર બાંધકામ વિભાગના સચિવ હતા. જોકે, તપાસનો અંતિમ અહેવાલ હજુ સામે આવ્યો નથી અને આરોપો સાબિત થયા હોવાનું પણ કહી શકાય નહીં.
શું છે સમગ્ર મામલો?
આ કેસ કેરળ સ્ટેટ ટ્રાન્સપોર્ટ પ્રોજેક્ટ (KSTP) સાથે સંબંધિત છે. વર્ષ 2006માં વિશ્વ બેંકની નાણાકીય સહાયથી શરૂ થયેલા આ પ્રોજેક્ટનો હેતુ અંગમાલીથી તિરુવનંતપુરમ સુધીના એમસી રોડના પુનર્નિર્માણ અને સુધારણાનો હતો. આ પ્રોજેક્ટ માટે અંદાજે ₹215 કરોડનું ભંડોળ નક્કી કરવામાં આવ્યું હતું.
રસ્તાના નિર્માણની જવાબદારી મલેશિયાની એક કંપની અને કેરળની ભાગીરથ એન્જિનિયરિંગ કંપનીના સંયુક્ત સાહસ PATI-BELને સોંપવામાં આવી હતી. પ્રોજેક્ટ દરમિયાન કામકાજ, ચુકવણી અને વહીવટી પ્રક્રિયાઓમાં કથિત ગેરરીતિઓના આક્ષેપો થયા હતા. હવે આ જૂના કેસના દસ્તાવેજોની ફરી તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.
વિધાનસભામાં ₹700 કરોડના નુકસાનનો દાવો
કેરળના જાહેર બાંધકામ વિભાગના મંત્રી પી. કે. બશીરે વિધાનસભામાં જણાવ્યું હતું કે પ્રોજેક્ટમાં અધિકારીઓ દ્વારા કથિત અનિયમિતતાઓને કારણે સરકારને આશરે ₹700 કરોડનું નુકસાન થયું હોવાનો દાવો છે.
ભાજપના ધારાસભ્યોએ આ મામલે સતર્કતા તપાસની સ્થિતિ અંગે પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા હતા. તેના જવાબમાં મંત્રીએ જણાવ્યું કે વર્ષ 2006માં થયેલી તપાસ દરમિયાન કેટલીક વિસંગતતાઓ સામે આવી હતી. તેના આધારે ફરી પ્રાથમિક તપાસ કરવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો છે.
હાલમાં તપાસનો અહેવાલ ઉપલબ્ધ નથી. તેથી નુકસાનની ચોક્કસ રકમ, ગેરરીતિઓનું સ્વરૂપ અને તેમાં કયા અધિકારીઓની ભૂમિકા હતી તે અંગે અંતિમ નિષ્કર્ષ પર પહોંચવું વહેલું ગણાશે.
મલેશિયન એન્જિનિયરના મૃત્યુથી પણ જોડાયો મામલો
આ પ્રોજેક્ટ સાથે સંકળાયેલા મલેશિયન એન્જિનિયર લી સી બીનનું નામ પણ આ વિવાદમાં સામે આવ્યું છે. અહેવાલો અનુસાર, તેમણે પ્રોજેક્ટના કામકાજ અંગે ફરિયાદો ઉઠાવી હતી. ત્યારબાદ તેઓ મલેશિયા પરત ફર્યા હતા, જ્યાં તેમનું આત્મહત્યાથી મૃત્યુ થયું હતું.
આ ઘટનાને લઈને અગાઉ પણ સવાલો ઉઠ્યા હતા. જોકે, એન્જિનિયરના મૃત્યુ અને પ્રોજેક્ટમાં થયેલી કથિત ગેરરીતિઓ વચ્ચેના સંબંધ અંગે કોઈ અંતિમ તારણને તપાસના પરિણામ વિના નિશ્ચિત માનવું યોગ્ય નથી.
જ્ઞાનેશ કુમારની ભૂમિકા અંગે શું જાણવા મળ્યું?
જ્ઞાનેશ કુમાર હાલમાં ભારતના મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર છે. પ્રોજેક્ટ શરૂ થયો ત્યારે તેઓ કેરળના જાહેર બાંધકામ વિભાગના સચિવ તરીકે ફરજ બજાવતા હતા. આ કારણે જૂના પ્રોજેક્ટની તપાસમાં તેમના કાર્યકાળનો પણ ઉલ્લેખ થઈ રહ્યો છે.
પરંતુ કોઈ અધિકારીનો તે સમયે પદ પર હોવો પોતે જ ગુનામાં સંડોવણીનો પુરાવો નથી. તપાસમાં ઉપલબ્ધ દસ્તાવેજો, નિર્ણયોની પ્રક્રિયા અને સંબંધિત અધિકારીઓની ભૂમિકાની ચકાસણી થવી જરૂરી છે.
સતર્કતા અને ભ્રષ્ટાચાર નિવારણ બ્યુરો (VACB) દ્વારા પ્રાથમિક તપાસ આગળ ધપાવવામાં આવી રહી છે. તપાસ પૂર્ણ થયા બાદ જ આરોપોની વિશ્વસનીયતા, કથિત નાણાકીય નુકસાન અને જવાબદારી અંગે સ્પષ્ટતા થઈ શકશે.
આ કેસમાં સૌથી મહત્વની બાબત એ છે કે જાહેર નાણાંથી ચાલતા પ્રોજેક્ટમાં પારદર્શિતા જળવાઈ હતી કે નહીં તેની યોગ્ય તપાસ થવી જોઈએ. સાથે જ, તપાસ પૂર્ણ થાય તે પહેલાં કોઈ વ્યક્તિને દોષિત ગણવી પણ યોગ્ય નથી. હવે સૌની નજર તપાસના અહેવાલ અને તેમાં સામે આવનારી હકીકતો પર રહેશે.
