પેન્શનર્સના જીવન પ્રમાણપત્રથી લઈને ક્રેડિટ કાર્ડ અને બેંક ચાર્જિસ સુધીના તમામ મહત્વપૂર્ણ અપડેટ્સ
નવા મહિનાની શરુઆત સાથે જ આપણા દૈનિક જીવન, બચત અને નાણાકીય વ્યવહારોને સીધી અસર કરતા અનેક મોટા ફેરફારો અમલમાં આવી ગયા છે. આજથી એટલે કે ૧ નવેમ્બર ૨૦૨૬ થી પર્સનલ ફાઇનાન્સ સાથે જોડાયેલા મહત્વપૂર્ણ નિયમો બદલાયા છે, જેની સીધી અસર પેન્શનર્સ, ટેક્સપેયર્સ, ક્રેડિટ કાર્ડ ધારકો, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ રોકાણકારો તેમજ સામાન્ય બેંક ગ્રાહકોના ખિસ્સા પર જોવા મળશે.
વાર્ષિક જીવન પ્રમાણપત્ર જમા કરાવવાની મુદતથી લઈને ઑડિટ ટેક્સપેયર્સ માટે ઇનકમ ટેક્સ રિટર્ન (ITR) ની લંબાયેલી તારીખ, જીએસટી (GST) ના સરળ નિયમો, બેંક ચાર્જિસમાં વધારો અને ટોલ પ્લાઝાના વાર્ષિક પાસ સુધીના આ તમામ બદલાવો વિશે દરેક નાગરિકે માહિતગાર રહેવું અત્યંત આવશ્યક છે.
પેન્શનર્સ માટે જીવન પ્રમાણપત્ર જમા કરાવવાની પ્રક્રિયા
દેશના લાખો સરકારી પેન્શનરો માટે નવેમ્બર મહિનો અત્યંત નિર્ણાયક છે. પેન્શનની ચુકવણીમાં કોઈપણ પ્રકારનો અવરોધ ન આવે તે માટે પેન્શનર્સે આગામી ૩૦ નવેમ્બર સુધીમાં પોતાનું વાર્ષિક જીવન પ્રમાણપત્ર (Life Certificate) અચૂક જમા કરાવી દેવાનું રહેશે.
જે વરિષ્ઠ નાગરિકોની ઉંમર ૮૦ વર્ષ કે તેથી વધુ છે, તેમના માટે આ પ્રક્રિયા અગાઉ ૧ ઑક્ટોબરથી શરૂ થઈ ચૂકી છે, જ્યારે અન્ય વય જૂથના પેન્શનર્સ માટે આ સુવિધા ૧ નવેમ્બરથી શરૂ થઈ ગઈ છે. પેન્શનર્સ પોતાની નજીકની બેંક શાખામાં રૂબરૂ જઈને, ડિજિટલ જીવન પ્રમાણ સુવિધા દ્વારા અથવા પોસ્ટ વિભાગની ડોરસ્ટેપ સર્વિસ (ઘરબેઠા સેવા) નો ઉપયોગ કરીને આ પ્રમાણપત્ર સબમિટ કરી શકે છે. જો નિયત સમયમર્યાદામાં આ સર્ટિફિકેટ જમા ન થાય, તો પેન્શનની ચુકવણી અસ્થાયી રૂપે અટકી શકે છે.

ઑડિટ કરનારા ટેક્સપેયર્સ માટે ITR ફાઇલ કરવાની નવી મુદત
આવકવેરા વિભાગ દ્વારા આકારણી વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭ માટે જે કરદાતાઓને પોતાના ખાતાઓનું ઑડિટ કરાવવું ફરજિયાત છે, તેમના માટે ઇનકમ ટેક્સ રિટર્ન (ITR) ભરવાની અંતિમ તારીખ ૩૧ ઑક્ટોબરથી વધારીને ૨૧ નવેમ્બર ૨૦૨૬ કરવામાં આવી છે.
આ વિશેષ રાહત માત્ર ઑડિટ હેઠળ આવતા વેપારીઓ, કમ્પનીઓ અને પ્રોફેશનલ્સ પૂરતી જ સીમિત છે. સામાન્ય વ્યક્તિગત કરદાતાઓ (જેમ કે ITR-1 અને ITR-2 ભરનારા) માટે નિયમિત મુદત અગાઉ જ પૂર્ણ થઈ ચૂકી છે, જોકે તેઓ આગામી ૩૧ ડિસેમ્બર સુધી લેટ ફી સાથે બિલેટેડ (બિલાયેટેડ) રિટર્ન ફાઇલ કરી શકે છે.
GST અને ઈ-કોમર્સ વિક્રેતાઓ માટે રાહતરૂપ સુધારાઓ
૧ નવેમ્બરથી ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસિસ ટેક્સ (GST) ના માળખામાં કેટલાક મહત્વપૂર્ણ સુધારા અમલી બન્યા છે. હવે વેચાણ પછી મળતા ડિસ્કાઉન્ટ (post-sale discounts) તેમજ ઇન્વર્ટેડ ડ્યુટી સ્ટ્રક્ચર ધરાવતા વેપારીઓ માટે પ્રોવિઝનલ રિફન્ડ ઝડપથી મંજૂર કરવાની પ્રક્રિયા સરળ બનાવવામાં આવી છે.
આ ઉપરાંત, અન્ય રાજ્યોમાં પોતાનો માલ વેચતા નાના ઈ-કોમર્સ સેલર્સ હવે ઈ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મના વેરહાઉસ કે ગોડાઉનને જ પોતાનું મુખ્ય વેપાર સ્થળ તરીકે જાહેર કરી શકશે. સરકારના આ સુધારાથી દેશના અંદાજે ૯.૫ લાખ નાના વેપારીઓને ટેક્સ રજીસ્ટ્રેશન અને ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ મેળવવામાં મોટી સરળતા રહેશે.

PNB ક્રેડિટ કાર્ડ અને ઇન્ડસઇન્ડ બેંકના નવા ચાર્જિસ
પંજાબ નેશનલ બેંક (PNB) દ્વારા પોતાના વિઝા અને રૂપે ક્રેડિટ કાર્ડ પરના સર્વિસ ચાર્જીસમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યા છે. હવે PNB ના પોતાના ATM માંથી રોકડ ઉપાડવા પર ૨.૫% અથવા ₹૪૦0 (બેમાંથી જે વધારે હોય) અને અન્ય બેંકના ATM માંથી રોકડ ઉપાડવા પર ૨.૫% અથવા ₹૫૦0 ચાર્જ વસૂલવામાં આવશે. ક્રેડિટ કાર્ડના લેટ પેમેન્ટ ફીમાં મહત્તમ ચાર્જ ₹૭૫૦ થી વધારીને ₹૧,૨૦૦ (₹૫૦,૦૦૦ થી વધુના બાકી લેણાં પર) કરવામાં આવ્યો છે. આ ઉપરાંત, એક બિલિંગ સાયકલમાં ₹૫૦,૦૦૦ થી વધુના યુટિલિટી બિલ પેમેન્ટ પર ૧% વધારાનો ચાર્જ લાગુ થશે.
બીજી તરફ, ઇન્ડસઇન્ડ બેંકના પસંદગીના બચત ખાતાઓમાં પૂરતું બેલેન્સ ન હોવાના કારણે જો POS સ્વાઇપ કે ATM ટ્રાન્ઝેક્શન ફેઇલ થશે, તો ગ્રાહકે ₹૨૫ નો દંડ ચૂકવવો પડશે. ટેકનિકલ કે અન્ય બિન-નાણાકીય કારણોસર ચેક રિટર્ન થવાના કિસ્સામાં પ્રતિ ચેક ₹૫૦ વસૂલવામાં આવશે.
સેબી (SEBI) નો મોટો નિર્ણય: ડાયરેક્ટ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ પ્લાન બનશે ડિફોલ્ટ વિકલ્પ
મ્યુચ્યુઅલ ફંડ રોકાણકારો માટે બજાર નિયમનકાર સેબી (SEBI) તરફથી એક મોટો અને હિતકારી આદેશ લાગુ થયો છે. હવે તમામ એસેટ મેનેજમેન્ટ કંપનીઓ (AMC) ના ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ પર ૧ નવેમ્બરથી ‘ડાયરેક્ટ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ પ્લાન’ (Direct Mutual Fund Plan) ઓટોમેટિકલી ડિફોલ્ટ વિકલ્પ તરીકે જોવા મળશે.
ડાયરેક્ટ પ્લાનમાં કોઈપણ પ્રકારનું મધ્યસ્થી કે ડિસ્ટ્રિબ્યુટર કમિશન સામેલ હોતું નથી, જેના કારણે તેનો એક્સપેન્સ રેશિયો (ખર્ચ પ્રમાણ) રેગ્યુલર પ્લાનની સરખામણીએ ઘણો ઓછો હોય છે. આ વ્યવસ્થાથી લાંબા ગાળે રોકાણકારોના વળટરમાં નોંધપાત્ર વધારો થશે.

સ્થાનિક ટોલ પ્લાઝા પાસ અને સોવરિન ગોલ્ડ બોન્ડ
માર્ગ પરિવહન મંત્રાલયના નવા નોટિફિકેશન અનુસાર, ટોલ પ્લાઝાથી ૨૦ કિલોમીટરના ત્રિજ્યા વિસ્તારમાં રહેતા સ્થાનિક ખાનગી વાહન માલિકો માટે વાર્ષિક લોકલ પાસની સુવિધા ઉપલબ્ધ કરાઈ છે. જો ટોલ પ્લાઝા મ્યુનિસિપાલિટી વિસ્તારની બહાર હોય તો વાર્ષિક ફી ₹૧,૫00 અને શહેરની હદની અંદર હોય તો ₹૩,૦૦૦ ચૂકવવાની રહેશે. આ પાસ માત્ર માન્ય ફાસ્ટેગ (FASTag) ધરાવતા બિન-વ્યાવસાયિક ખાનગી વાહનો માટે જ લાગુ થશે.
આ ઉપરાંત, નવેમ્બર ૨૦૨૬ દરમિયાન સોવરિન ગોલ્ડ બોન્ડ (SGB) ની ૪ પાત્ર સિરીઝના વહેલા રિડેમ્પશન (પ્રી-મેચ્યોર રિડેમ્પશન) માટે તારીખો જાહેર થઈ છે, જેમાં ૨૦૨૧-૨૨ સિરીઝ VII માટે ૨ નવેમ્બર, ૨૦૨૦-૨૧ સિરીઝ VIII માટે ૧૮ નવેમ્બર, ૨૦૨૦-૨૧ સિરીઝ II માટે ૧૯ નવેમ્બર અને ૨૦૨૧-૨૨ સિરીઝ I માટે ૨૫ નવેમ્બરની તારીખો ઉપલબ્ધ રહેશે.
