બ્રિટનમાં ટેક્સ ચોરો સામે સૌથી મોટી કાર્યવાહી! હવે તમારી પરવાનગી વગર બેંક ખાતામાંથી કાપી શકાશે બાકીના નાણાં!
બ્રિટનમાં કરચોરી કરનારાઓ અને સમયસર વેરો ન ભરનારાઓ સામે સરકારે કડક પગલાં ભરવાની તૈયારી કરી લીધી છે. ચાન્સેલર જોન હીલી દ્વારા એચએમઆરસી (HMRC – Her Majesty’s Revenue and Customs) ને નવી અને વિશેષ સત્તાઓ સોંપવામાં આવી છે, જેના હેઠળ ટેક્સ વિભાગ બાકી નીકળતી કરની રકમ વસૂલવા માટે ટેક્સચોરોના બેંક ખાતાઓ પર સીધી કાર્યવાહી કરી શકશે.
ગયા અઠવાડિયે રજૂ કરવામાં આવેલા બજેટમાં આ યોજનાની જાહેરાત કરતા જોન હીલીએ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે, આ નવા નિયમથી ટેક્સ ઓથોરિટીને એવા લોકો પાસેથી બાકી ટેક્સ વસૂલવામાં મદદ મળશે જેઓ સરળતાથી ટેક્સ ચૂકવી શકે તેમ છે છતાં ચૂકવતા નથી. જોકે, સરકારના આ નિર્ણયથી બ્રિટનના અનેક કરદાતાઓમાં ચિંતાનું મોજું ફરી વળ્યું છે. ચાલો આ સમગ્ર વિષય અને નિયમોને વિગતવાર સમજીએ.
HMRC તમારા બેંક એકાઉન્ટમાંથી કેટલા પૈસા ઉપાડી શકે છે?
આ નવી નીતિ હેઠળ, HMRC ને બેંકો અને બિલ્ડિંગ સોસાયટીઓને સીધો આદેશ આપીને દેવાદાર ગ્રાહકના ચાલુ ખાતા (Current Account) અથવા બચત ખાતા (Savings Account, જેમાં કેશ ISA પણ સામેલ છે) માંથી સીધી રકમ વસૂલવાની સત્તા આપવામાં આવી છે. આ પ્રક્રિયાને ડાયરેક્ટ રિકવરી ઓફ ડેટ્સ (DRD) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ સુવિધા અથવા શક્તિનો ઉપયોગ કરતી વખતે HMRC માટે કેટલાક ચોક્કસ સીમાચિહ્નો નક્કી કરવામાં આવ્યા છે:
લઘુત્તમ બાકી રકમ: ટેક્સ વિભાગ માત્ર ₹૧,૦૦૦ પૌંડથી વધુના દેવા માટે જ આ DRD કાર્યવાહી પર વિચાર કરી શકે છે, અને તે પણ ત્યારે જ જ્યારે વસૂલાતના અન્ય તમામ રસ્તાઓ નિષ્ફળ ગયા હોય.
બેંક બેલેન્સ મર્યાદા (સુવિધાયુક્ત રકમ): HMRC ગમે તેટલી રકમ ઉપાડી શકતું નથી. નિયમ મુજબ, દેવાદાર વ્યક્તિના તમામ ખાતાઓ મળીને ઓછામાં ઓછા £૫,૦૦૦ (૫,૦૦૦ પૌંડ) ની રકમ અસ્પૃશ્ય (છેડછાડ વગરની) રાખવી ફરજિયાત છે.
ઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ કરચોર અથવા દેવાદારના બચત ખાતામાં કુલ £૭,૦૦૦ જમા હોય, તો ટેક્સ વિભાગ તેનું દેવું ચૂકવવા માટે વધુમાં વધુ £૨,૦૦૦ ની રકમ જ ઉપાડી શકે છે. આ નિયમ એટલા માટે બનાવવામાં આવ્યો છે જેથી કરદાતાના પગાર, હોમ લોનના હપ્તા (Mortgage), અથવા ઘરમાં જરૂરી રોજિંદા તથા વ્યાપારી ખર્ચ માટેના પૈસા બ્લોક ન થઈ જાય.
કરદાતાઓ માટે કેવા પ્રકારના રક્ષણાત્મક નિયમો (Safeguards) રાખવામાં આવ્યા છે?
HMRC ગ્રાહકના ખાતામાંથી સીધા પૈસા ઉપાડી લે તે પહેલાં તેને કેટલીક કાનૂની અને પ્રક્રિયાગત શરતોનું પાલન કરવું પડશે, જેથી સામાન્ય કે નિર્દોષ નાગરિકો હેરાન ન થાય:
૧. રૂબરૂ મુલાકાત (Face-to-Face Visit): કોઈ પણ કાર્યવાહી કરતા પહેલા HMRC ના અધિકારીઓએ જે-તે વ્યક્તિ સાથે રૂબરૂ મુલાકાત કરવી પડશે. આ મુલાકાતનો મુખ્ય હેતુ એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે તેઓ સાચી વ્યક્તિ સાથે જ વ્યવહાર કરી રહ્યા છે. આ દરમિયાન ચૂકવણીના અન્ય વિકલ્પો અને વ્યક્તિની આર્થિક કે અન્ય લાચારી અંગે પણ ચર્ચા કરવામાં આવશે.
૨. ૩૦ દિવસનો વિરોધ સમય (30-day Objection Window): પૈસા ઉપાડતા પહેલા કરદાતાને ૩૦ દિવસનો સમય આપવામાં આવે છે. આ સમયગાળા દરમિયાન ગ્રાહક HMRC ની આ કાર્યવાહી સામે વાંધો ઉઠાવી શકે છે, ભૂલો સુધારી શકે છે, અપીલ કરી શકે છે અથવા હપ્તામાં ચૂકવણી કરવા માટે પેમેન્ટ પ્લાન ગોઠવી શકે છે.
HMRC નો મુખ્ય ટાર્ગેટ કોણ છે?
ટ્રેઝરીના જણાવ્યા અનુસાર, આ નવી સત્તાઓનો મુખ્ય હેતુ એવા લોકોને પકડવાનો છે કે જેઓ નાની રકમનું દેવું ધરાવે છે, રકમ ચૂકવવાની આર્થિક ક્ષમતા ધરાવે છે, છતાં વારંવાર ટેક્સ ભરવામાં નિષ્ફળ જાય છે અથવા ટાળમટોળ કરે છે.
HMRC એ સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું છે કે તે માત્ર એવા જ લોકો સામે પગલાં લેશે જેમના પર ટેક્સનું દેવું સાબિત થઈ ચૂક્યું હોય, અપીલ કરવાની સમયમર્યાદા પૂરી થઈ ગઈ હોય, અને જેમણે ટેક્સ વિભાગના વારંવારના સંપર્ક પ્રયાસોને સરેઆમ અણગણ્યા કર્યા હોય.
આ નિયમ માત્ર વ્યક્તિગત કરદાતાઓ પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ કંપનીઓ પર પણ લાગુ થાય છે. જ્યાં વ્યક્તિગત કરદાતાઓ માટે મહત્તમ દેવાની વસૂલાતની મર્યાદા £૫,૦૦૦ સુધીની હોઈ શકે છે, ત્યાં કંપનીઓ માટે આ મર્યાદા £૧૦,૦૦૦ સુધી લંબાવી શકાય છે.
ટેક્સ વસૂલાતની વર્તમાન સ્થિતિ
HMRC ના આંકડા અનુસાર, બ્રિટનના લગભગ ૯૦ ટકા લોકો સમયસર પોતાનો ટેક્સ ચૂકવી દે છે. વર્ષ ૨૦૨૪ થી ૨૦૨૫ માં, HMRC એ કુલ £૮૫૮.૯ અબજ પૌંડની રકમ ટેક્સ તરીકે એકત્ર કરી હતી, જેમાંથી મોટા ભાગની રકમ સમયસર ચૂકવવામાં આવી હતી. કુલ ટેક્સમાંથી માત્ર ૧૦ ટકા રકમ જ બાકી દેવા તરીકે ચોપડે બોલતી હતી.
ઘણા ગ્રાહકો એવા હોય છે જેમને માત્ર એક નાનકડા રીમાઇન્ડર અથવા નોટિસની જરૂર હોય છે, અને સંપર્ક કરવામાં આવતાં જ મોટી સંખ્યામાં લોકો પોતાના બાકી લેણાં ચૂકવી દે છે. આથી, બેંક ખાતામાંથી સીધી વસૂલાતની શક્તિ એ લોકોને સમયસર ટેક્સ ભરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવાનું એક અસરકારક સાધન છે. નોંધનીય છે કે કોવિડ-૧૯ મહામારી દરમિયાન આ પ્રક્રિયા અટકાવવામાં આવી તે પહેલાં, બે વર્ષમાં આ કડક સત્તાનો ઉપયોગ માત્ર ૧૯ વખત જ કરવામાં આવ્યો હતો.
