ચોથા ક્વાર્ટરમાં વૈશ્વિક તેલ બજાર ફરીથી સરપ્લસની સ્થિતિમાં આવવાની પ્રબળ શક્યતા
દેશની સરકારી તેલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) દ્વારા આજે સોમવાર, તારીખ ૧૬ નવેમ્બર ૨૦૨૬ ના રોજ પેટ્રોલ અને ડીઝલના નવા દૈનિક દરો જાહેર કરવામાં આવ્યા છે. મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા તણાવ અને વૈશ્વિક તેલ બજારમાં જોવા મળેલા તાજેતરના આંચકાઓ છતાં ભારતીય ગ્રાહકોને મોટી રાહત મળી છે, કારણ કે સ્થાનિક ઇંધણ રિટેલરોએ આજે પણ પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં કોઈ વધારો ન કરતા દરો યથાવત રાખ્યા છે.
નોંધનીય છે કે દરેક રાજ્યમાં લાગુ પડતા સ્થાનિક કરવેરા એટલે કે મૂલ્યવર્ધિત કર (VAT), પરિવહન નૂર શુલ્ક અને અન્ય સ્થાનિક પરિબળોને કારણે દેશના અલગ-અલગ શહેરોમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલની કિંમતોમાં તફાવત જોવા મળે છે. સામાન્ય નાગરિકોના ખિસ્સા અને માલસામાનની હેરફેર પર તેની સીધી અસર થતી હોવાથી દરેક વ્યક્તિ આ દરો પર નજર રાખે છે.

દેશના પ્રમુખ શહેરોમાં આજના પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ
આજે ૧૬ નવેમ્બરના રોજ દેશના મહાનગરો અને અન્ય મોટા શહેરોમાં ઈંધણના છૂટક ભાવ નીચે મુજબ નોંધાયા છે:
નવી દિલ્હી અને એનસીઆર: રાષ્ટ્રીય રાજધાની નવી દિલ્હીમાં પેટ્રોલ ₹૧૦૨.૧૨ પ્રતિ લિટર અને ડીઝલ ₹૯૫.૨૦ પ્રતિ લિટર વેચાઈ રહ્યું છે, જે અન્ય મહાનગરોની સરખામણીએ હજુ પણ ઓછું છે. ઉત્તર પ્રદેશના નોઈડામાં પેટ્રોલ ₹૧૦૨.૧૨ અને ડીઝલ ₹૯૫.૫૬, ફરીદાબાદમાં પેટ્રોલ ₹૧૦૩.૨૮ અને ડીઝલ ₹૯૫.૯૪, જ્યારે ગુરુગ્રામમાં પેટ્રોલ ₹૧૦૨.૯૭ અને ડીઝલ ₹૯૫.૬૪ પ્રતિ લિટર ઉપલબ્ધ છે.
મુંબઈ અને હૈદરાબાદ: દેશની આર્થિક રાજધાની મુંબઈમાં પેટ્રોલનો ભાવ ₹૧૧૧.૨૧ અને ડીઝલનો ભાવ ₹૯૭.૮૩ પ્રતિ લિટર પર સ્થિર છે. દક્ષિણ ભારતના હૈદરાબાદમાં ઈંધણ સૌથી મોંઘું છે, જ્યાં પેટ્રોલ ₹૧૧૬.૧૫ અને ડીઝલ ₹૧૦૪.૨૩ પ્રતિ લિટરના સ્તરે પહોંચ્યું છે.
કોલકાતા, ચેન્નાઈ અને બેંગલુરુ: કોલકાતામાં પેટ્રોલ ₹૧૧૩.૫૧ અને ડીઝલ ₹૯૯.૮૨ પ્રતિ લિટર મળી રહ્યું છે. ચેન્નાઈમાં પેટ્રોલ ₹૧૦૭.૭૬ અને ડીઝલ ₹૯૯.૫૫, જ્યારે બેંગલુરુમાં પેટ્રોલ ₹૧૧૧.૬૮ અને ડીઝલ ₹૯૯.૫૬ પ્રતિ લિટર વેચાઈ રહ્યું છે.
ચંદીગઢ, લખનૌ અને પટના: ચંદીગઢમાં પેટ્રોલ ₹૧૦૧.૫૧ અને ડીઝલ ₹૮૯.૪૭ પ્રતિ લિટર છે. લખનૌમાં પેટ્રોલ ₹૧૦૧.૮૯ અને ડીઝલ ₹૯૫.૩૬, જ્યારે પટનામાં છઠ પૂજાના પર્વ નિમિત્તે પેટ્રોલ ₹૧૧૩.૩૭ અને ડીઝલ ₹૯૯.૩૬ પ્રતિ લિટરના ભાવે વેચાઈ રહ્યું છે.
શું ભારતમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ ઘટી શકે છે? કેન્દ્રીય મંત્રીની સ્પષ્ટતા
સામાન્ય જનતાના મનમાં સતત એ પ્રશ્ન ઉઠી રહ્યો છે કે આગામી દિવસોમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલ સસ્તું થશે કે કેમ? આ અંગે કેન્દ્રીય મંત્રી સુરેશ ગોપીએ મહત્વપૂર્ણ નિવેદન આપ્યું છે. મીનામ્બક્કમ એરપોર્ટ પર પત્રકારો સાથેની વાતચીતમાં તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે હાલના તબક્કે પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં તાત્કાલિક ઘટાડો કરવો ટેકનિકલી શક્ય નથી.
તેમણે જણાવ્યું હતું કે પશ્ચિમ એશિયાના સંઘર્ષ અને પુરવઠામાં આવેલા વિક્ષેપને કારણે દેશની તેલ કંપનીઓને અગાઉથી જ ₹૪૨,૦૦૦ કરોડનું જંગી નુકસાન સહન કરવું પડ્યું છે. કોઈપણ ભાવ ઘટાડા પહેલા તેલ કંપનીઓના નાણાકીય સ્વાસ્થ્ય અને તેમના સંચિત નુકસાનની ભરપાઈ પર ધ્યાન આપવું અનિવાર્ય છે. જો કે, તેમણે ઉમેર્યું હતું કે વિવિધ રાજ્ય સરકારો પાસે સ્થાનિક સ્તરે પેટ્રોલ પરનો વેટ (VAT) ઘટાડીને જનતાને રાહત આપવાનો વિકલ્પ ચોક્કસપણે ખુલ્લો છે.

વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં નરમાઈ અને પુરવઠા સરપ્લસની આશા
બીજી તરફ, આંતરરાષ્ટ્રીય કોમોડિટી બજારમાંથી ભારત માટે સારા સંકેતો મળી રહ્યા છે. સોમવારે વૈશ્વિક બજારમાં પુરવઠા સરપ્લસની અપેક્ષા વચ્ચે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ઘટાડો નોંધાયો હતો. મધ્ય પૂર્વમાંથી હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Strait of Hormuz) મારફતે થતું તેલ શિપમેન્ટ ફરીથી યુદ્ધ પહેલાના સામાન્ય સ્તરે પહોંચી ગયું છે અને અમેરિકાએ પણ સ્થાનિક બંદરો વચ્ચે ઇંધણ કાર્ગોની અવરજવર સરળ બનાવવા પગલાં લીધાં છે.
આ પરિબળોની અસર હેઠળ બ્રેન્ટ ક્રૂડ ફ્યુચર્સ ૦.૪૯ ટકા ઘટીને ૯૫.૩૭ ડૉલર પ્રતિ બેરલ પર આવી ગયું છે, જ્યારે યુએસ વેસ્ટ ટેક્સાસ ઇન્ટરમીડિયેટ (WTI) ક્રૂડ ૮૮.૩૩ ડૉલર પ્રતિ બેરલ પર ટ્રેડ થઈ રહ્યું છે. આંતરરાષ્ટ્રીય ઊર્જા એજન્સી (IEA) એ પણ અંદાજ વ્યક્ત કર્યો છે કે ચાલુ વર્ષના ચોથા ક્વાર્ટરમાં વૈશ્વિક તેલ બજાર ફરીથી સરપ્લસની સ્થિતિમાં આવી જશે, જે લાંબા ગાળે ભારત જેવા આયાતકાર દેશો માટે આર્થિક રીતે અત્યંત ફાયદાકારક સાબિત થશે.
