સામૂહિક સોલર સિસ્ટમથી સાંકાપૂરા ગામ બન્યું વિજાપુર તાલુકાનું પ્રેરણાદાયી ગામ
મહેસાણા જિલ્લાના વિજાપુર તાલુકામાં આવેલું સાંકાપૂરા ગામ આજે પોતાના નવતર વિકાસ મોડેલને કારણે ચર્ચામાં છે. આશરે ૨૦૦ જેટલી વસ્તી ધરાવતું આ નાનકડું ગામ હવે સમગ્ર તાલુકામાં એવું પ્રથમ ગામ બન્યું છે જ્યાં દરેક ઘરની છત ઉપર સોલર પેનલ લગાવવામાં આવી છે. ગામના દરેક ખૂણે ઝળહળતા પેનલો આજે ઊર્જાસ્વાવલંબનની દિશામાં ગામને એક મજબૂત ઓળખ અપાવે છે. ઊંચા થતા વીજળીના બિલ અને પર્યાવરણની ચિંતા વચ્ચે ગામજનો એકમતથી આ પરિવર્તન લાવવા માટે આગળ આવ્યા હતા.
ગામજનોની એકતા અને નેતૃત્વનો પ્રેરણાત્મક ઉમેરો
ગામના આગેવાનો કહે છે કે સોલર પ્રોજેક્ટની શરૂઆત કોઈ એક વ્યક્તિનો નિર્ણય નહોતો, પરંતુ સમગ્ર ગામની સામૂહિક સમજણનું પરિણામ છે. ભુપેન્દ્ર કુમાર પટેલ જણાવે છે કે આજે ગામમાં લગભગ દરેક ઘર સોલર ઊર્જા પર ચાલે છે, જેથી ઊર્જા બચત અને પર્યાવરણને રક્ષણ મળે છે. આમ પુરું કામ ગામજનોની ભાગીદારી, વિશ્વાસ અને નેતૃત્વની મજબૂત ભાવના વડે શક્ય બન્યું. ગામના લોકોને લાગે છે કે આ માર્ગ ગામને ભવિષ્યમાં વધુ સ્વચ્છ, સુરક્ષિત અને સ્વાવલંબનશીલ બનાવી શકશે.
દાતાશ્રીઓના સહયોગથી વિકસેલું પર્યાવરણમૈત્રીક અભિયાન
ગામના બીજા આગેવાન નટવરભાઈ પટેલ યાદ અપાવે છે કે સાંકાપૂરા વર્ષોથી સામાજિક અને પર્યાવરણ સંબંધિત પ્રવૃત્તિઓમાં આગવું સ્થાન ધરાવે છે. ગામના ભલાભાઈ શંકરભાઈના સહકારથી ભૂતકાળમાં અનેક મોહિમો સફળ બની હતી, અને એ જ ભાવનાએ સોલર પ્રોજેક્ટને પણ મજબૂત આધાર આપ્યો. ગામમાં કાર્યરત પારિવારિક સમૂહ ભોજનાલય ગામજનોની એકતા અને સેવાભાવનું પ્રતિબિંબ છે. આ સામૂહિક સંકલ્પ જ સોલર પ્રોજેક્ટને વાસ્તવમાં ઉતારવામાં સૌથી મોટો આધાર બન્યો.
સામૂહિક મોડલથી ઘટેલો ખર્ચ અને મળેલો વિશાળ લાભ
એક ઘર માટે સામાન્ય રીતે સોલર સિસ્ટમનો ખર્ચ 85,000 થી 90,000 રૂપિયા સુધી પહોંચે છે, પરંતુ સાંકાપૂરાએ સામૂહિક ખરીદીનો માર્ગ અપનાવતાં ખર્ચ નોંધપાત્ર રીતે ઓછો થયો. સરકારની 78,000 રૂપિયાની સબસીડીનો લાભ લઈ દરેક પરિવારને ફક્ત 50,000 જેટલા રોકાણમાં સંપૂર્ણ સોલર સિસ્ટમ મળી. ઉપરાંત, સોલર મીટરો માટે એનઆરઆઈ દાતાની મદદથી 35,000 થી 40,000 રૂપિયાનું વજન ઓછું થયું. આજ સુધી ગામમાં 65 જેટલી જગ્યાઓ પર સોલર સિસ્ટમ સ્થાપિત થઈ ચૂકી છે.
નેચરલ ફાર્મિંગથી થયું નવા વિકાસ અધ્યાયનું પ્રારંભ
સોલર પ્રોજેક્ટ સફળ થતાં ગામ હવે રસાયણમુક્ત નેચરલ ફાર્મિંગ તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. ગામના મોટા ભાગના પરિવારો ખેતી સાથે જોડાયેલા હોવાથી તેઓ સ્વાભાવિક ખેતીની પદ્ધતિઓ અપનાવવાની તરફેણમાં છે. શિક્ષિત યુવાનો, આગેવાનો અને એનઆરઆઈ ગામજનોના સહકારથી આ નવી મોહિમને પણ મજબૂત ગતિ મળી રહી છે. સાંકાપૂરા ગામ એક પછી એક નવી પહેલો કરીને વિકાસના માર્ગે અનોખું ઉદાહરણ પૂરું પાડી રહ્યું છે.
