અસમના વિકાસ માટે વર્લ્ડ બેંકનો મોટો ધડાકો: ₹5,700 કરોડ ($680 મિલિયન) ના ત્રણ મેગા પ્રોજેક્ટ્સને મંજૂરી; શિક્ષણ, રસ્તા અને સુશાસનનો ચહેરો બદલાશે
અસમ સરકારને વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલા વિશ્વ બેંક તરફથી મોટી આર્થિક મદદ મળી છે. વિશ્વ બેંકના કાર્યકારી નિદેશક મંડળે અસમ માટે 680 મિલિયન અમેરિકી ડોલર (લગભગ ₹5,700 કરોડ) ના ત્રણ મહત્વપૂર્ણ પ્રોજેક્ટ્સને મંજૂરી આપી છે. આ પરિયોજનાઓનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય રાજ્યમાં આબોહવાને અનુરૂપ પાયાની સુવિધાઓનું નિર્માણ કરવું, શિક્ષણની ગુણવત્તામાં સુધારો કરવો અને જાહેર સેવા વિતરણ (service delivery) ને મજબૂત બનાવવાનો છે.
1. પહાડી વિસ્તારોમાં રસ્તાઓનો કાયાકલ્પ ($350 મિલિયન)
આ ફંડિંગનો સૌથી મોટો હિસ્સો ‘અસમ ડિઝાસ્ટર રેઝિલિયન્ટ હિલ રોડ્સ ડેવલપમેન્ટ પ્રોજેક્ટ’ ને આપવામાં આવ્યો છે. જેના હેઠળ:
- પહાડી અને દુર્ગમ વિસ્તારોમાં ક્લાઇમેટ-રેઝિલિયન્ટ (આબોહવા-લવચીક) રસ્તાઓનું નિર્માણ કરવામાં આવશે, જેનાથી લગભગ 1,90,000 લોકોને ફાયદો થશે, જેમાં મોટાભાગના આદિવાસી અને ગ્રામીણ સમુદાયોના લોકો સામેલ છે.
- પ્રોજેક્ટ હેઠળ આધુનિક પરિવહન હબ વિકસાવવામાં આવશે જેમાં ટ્રક બે, કન્ટેનર બે અને ઇલેક્ટ્રિક વ્હીકલ (EV) ચાર્જિંગ પોઈન્ટની સુવિધા હશે.
- ડિજિટલ મોનિટરિંગ અને બાયો-એન્જિનિયરિંગ દ્વારા ભૂસ્ખલન અને પૂર જેવી આપત્તિઓનો સામનો કરવા માટે વ્યવસ્થા કરવામાં આવશે.
2. શિક્ષણ અને યુવાનોનું કૌશલ્ય વિકાસ ($250 મિલિયન)
અસમ કેબિનેટે શિક્ષણના માળખાકીય સુવિધાઓ સુધારવા માટે વિશ્વ બેંક પાસેથી ₹2,750 કરોડ ($250 મિલિયન) ની લોનને મંજૂરી આપી છે. આ પ્રોજેક્ટ (ASAP) ની મુખ્ય બાબતો નીચે મુજબ છે:
- રાજ્યની 400 સરકારી શાળાઓનું પુનઃનિર્માણ અથવા અપગ્રેડેશન કરવામાં આવશે, જેના માટે શાળા દીઠ ₹3-5 કરોડ ફાળવવામાં આવશે.
- 1,733 આંગણવાડી કેન્દ્રોને ₹25 લાખ પ્રતિ કેન્દ્રના દરે આધુનિક બનાવવામાં આવશે.
- આ પ્રોજેક્ટથી 20 લાખ પ્રાથમિક વિદ્યાર્થીઓ અને 20 લાખ કિશોરોને લાઈફ-સ્કિલ્સ ટ્રેનિંગ અને બહેતર અભ્યાસક્રમનો લાભ મળશે.
- CM-FLIGHT યોજના: મુખ્યમંત્રી હિમંતા બિસ્વા સરમાએ જાહેરાત કરી છે કે આ પહેલ હેઠળ 3,000 યુવાનોને જાપાની ભાષાની તાલીમ આપવામાં આવશે. સફળ અરજદારોને ₹1.5 લાખની સબસિડી મળશે અને તેમને જાપાનમાં રોજગારીની તકો પણ પૂરી પાડવામાં આવશે.
3. શાસન અને સેવા વિતરણમાં સુધારો ($80 મિલિયન)
ત્રીજો પ્રોજેક્ટ ‘અસમ ગવર્નન્સ એન્ડ સર્વિસ ડિલિવરી પ્રોગ્રામ’ છે, જેનો લક્ષ્ય જાહેર નાણાકીય વ્યવસ્થાપનને મજબૂત કરવાનો છે.
- તે નાગરિકો અને વ્યવસાયો માટે વહીવટી સેવાઓના વિતરણને બહેતર બનાવશે.
- રાજ્યમાં એક મજબૂત ડેટા ઇકોસિસ્ટમ વિકસાવવામાં આવશે જેથી નીતિ નિર્માતાઓ પુરાવાઓના આધારે સમયસર નિર્ણય લઈ શકે.
- સેવા વિતરણને સુધારવા માટે સેવા સેતુ (Sewa Setu) પોર્ટલની કાર્યક્ષમતામાં વધારો કરવામાં આવશે.
પડકારો અને સુરક્ષાત્મક પગલાં
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, અસમના 35 માંથી 33 જિલ્લાઓ પૂર પ્રત્યે અત્યંત સંવેદનશીલ છે. આને ધ્યાનમાં રાખીને, નવા રસ્તાઓ અને પુલોના નિર્માણમાં 25% વધારાનો ખર્ચ માત્ર ક્લાઇમેટ રેઝિલિયન્સ (આબોહવા સામે ટકી રહેવાની ક્ષમતા) ના ઉપાયો પર કરવામાં આવશે. વિશ્વ બેંકના રિપોર્ટ અનુસાર, આ પ્રોજેક્ટ્સમાં પર્યાવરણીય અને સામાજિક (E&S) જોખમોનું સંચાલન કરવા માટે નિષ્ણાતોની નિમણૂક અને પારદર્શક ફરિયાદ નિવારણ તંત્ર સુનિશ્ચિત કરવામાં આવશે.
મુખ્યમંત્રી સરમાના જણાવ્યા અનુસાર, કેન્દ્ર સરકાર આ લોન રકમનો 90% હિસ્સો ચૂકવશે, જ્યારે બાકીનો 10% હિસ્સો રાજ્ય સરકાર દ્વારા વહન કરવામાં આવશે. આ રોકાણ અસમને સુરક્ષિત, શિક્ષિત અને ડિજિટલ રીતે સશક્ત રાજ્ય બનાવવાની દિશામાં એક મોટું પગલું માનવામાં આવે છે.
