ઇન્ડિગોની ચિંતા વધી ને અદાણીએ લીધો મોટો નિર્ણય! જાણો પ્લેન શરૂ કરવા અંગે શું કહ્યું?
ભારતના ઉડ્ડયન ક્ષેત્ર (Aviation Sector) માં છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી એક જ ચર્ચા ચાલતી હતી કે શું અદાણી ગ્રૂપ (Adani Group) હવે એરલાઈન બિઝનેસમાં ઝંપલાવવા જઈ રહ્યું છે? આ અટકળો અને ચર્ચાઓ વચ્ચે શુક્રવારે અદાણી ગ્રૂપે ખુલાસો કરતા સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેમની એરલાઈન શરૂ કરવાની કોઈ યોજના નથી.
અદાણી એન્ટરપ્રાઇઝિસે સ્ટોક એક્સચેન્જ ફાઇલિંગમાં આ તમામ મીડિયા અહેવાલો અને બજારની અટકળોને તદ્દન ખોટી અને પાયાવિહોણી ગણાવીને ફગાવી દીધી છે. કંપનીએ સ્પષ્ટ કહ્યું છે કે તેઓ એરલાઈન સેક્ટરમાં પ્રવેશવાના કોઈપણ પ્રસ્તાવ પર વિચારણા કરી રહ્યા નથી.
શું હતો સમગ્ર વિવાદ?
તાજેતરમાં બ્લૂમબર્ગ અને અન્ય મીડિયા રિપોર્ટ્સમાં એવો દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે અદાણી ગ્રૂપે એરલાઈન સેક્ટરમાં આવવા માટે નિયમોમાં છૂટછાટ આપવા સરકારનો સંપર્ક કર્યો છે.
હાલના નિયમો અનુસાર:
-
દિલ્હી અને મુંબઈ એરપોર્ટના ઓપરેટરો કોઈપણ શિડ્યુલ્ડ એરલાઈનમાં ૧૦ ટકાથી વધુ હિસ્સેદારી ધરાવી શકતા નથી.
-
જો સરકાર આ નિયમમાં કોઈ સુધારો કે છૂટછાટ આપે, તો તે અદાણી ગ્રૂપ સિવાય જીએમઆર (GMR Airports) જેવા અન્ય એરપોર્ટ ઓપરેટરોને પણ લાગુ પડે.
રિપોર્ટ્સમાં જણાવાયું હતું કે નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રાલય આ પ્રસ્તાવ પર ચર્ચા કરી રહ્યું છે, જેના માટે કાયદા મંત્રાલય અને કેન્દ્રીય કેબિનેટની મંજૂરીની જરૂર પડી શકે છે. પરંતુ અદાણી ગ્રૂપે આ તમામ અહેવાલોને નકારી કાઢીને વિવાદનો અંત આણ્યો છે.
ઇન્ડિગોના રાહુલ ભાટિયાએ વ્યક્ત કરી હતી ચિંતા
અદાણી ગ્રૂપના આ સ્પષ્ટતા પૂર્વે, દેશની સૌથી મોટી એરલાઈન ઇન્ડિગો (IndiGo) ના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર રાહુલ ભાટિયાએ આ અહેવાલો પર પોતાની ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી.
ઇન્ડિગોના ત્રિમાસિક પરિણામોની કોન્ફરન્સ કૉલ દરમિયાન જ્યારે તેમને આ નિયમોમાં ફેરફાર અંગે પૂછવામાં આવ્યું, ત્યારે તેમણે કહ્યું હતું કે જો એરપોર્ટ ઓપરેટરોને એરલાઈન ચલાવવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે તો તે એક મોટો ‘હિતોનો સંઘર્ષ’ (Conflict of Interest) ઊભો કરશે.
રાહુલ ભાટિયાએ ઉમેર્યું હતું કે:
“વિશ્વભરમાં આવું કોઈ ઉદાહરણ (Global Precedent) નથી જ્યાં એરપોર્ટના માલિકો જ પોતાની એરલાઈન ચલાવતા હોય. જો આવું થાય, તો લાંબા ગાળે આ બાબત ગ્રાહકો (યાત્રીઓ) ના હિતોની વિરુદ્ધ જશે.”
કેમ ઊભો થાય છે ‘હિતોનો સંઘર્ષ’?
એરલાઇન ઇન્ડસ્ટ્રીના નિષ્ણાતો અને પ્રતિસ્પર્ધીઓનું માનવું છે કે જે કંપની દેશના મુખ્ય એરપોર્ટ ચલાવે છે, જો તે જ પોતાની એરલાઈન શરૂ કરે તો તેનાથી બજારમાં અસમાન સ્પર્ધા ઊભી થઈ શકે છે.
એરપોર્ટ ઓપરેટર પાસે સ્લોટ એલોકેશન (ઓપરેટિંગ સમય), પાર્કિંગ બે, અને ટેરિફ નક્કી કરવાની સત્તા હોય છે. જો એરપોર્ટ માલિક જ એરલાઈન ચલાવે, તો તે પોતાની એરલાઈનને વધુ સારી સુવિધાઓ આપે અને અન્ય હરીફ એરલાઈન્સ માટે સ્થિતિ મુશ્કેલ બનાવી શકે છે. આ જ કારણસર દિલ્હી અને મુંબઈ એરપોર્ટના ખાનગીકરણ સમયે ક્રોસ-ઓનરશિપ પર ૧૦% ની કડક મર્યાદા મૂકવામાં આવી હતી.
અદાણીની સ્પષ્ટતા બાદ અટકળોનો અંત
અદાણી ગ્રૂપ હાલમાં મુંબઈ, અમદાવાદ, લાલ બહાદુર શાસ્ત્રી (વારાણસી), લકનઉ, જયપુર, ગુવાહાટી, અને તિરુવનંતપુરમ જેવા મહત્વના એરપોર્ટોનું સંચાલન કરે છે. આ ઉપરાંત તેઓ એવિયેશન ગ્રાઉન્ડ હેન્ડલિંગ, એરક્રાફ્ટ મેન્ટેનન્સ (MRO) અને પાયલોટ ટ્રેનિંગ જેવા ક્ષેત્રોમાં સક્રિય છે.
પરંતુ હવે અદાણી એન્ટરપ્રાઇઝિસે સ્પષ્ટપણે જાહેરાત કરી દીધી છે કે તેઓ વિમાન ઉડાડવાની એટલે કે પેસેન્જર એરલાઈન શરૂ કરવાની કોઈ યોજના ધરાવતા નથી, જેથી પાછલા કેટલાય દિવસોથી ચાલી રહેલી તમામ અટકળો અને વિવાદો પર વિરામ મુકાઈ ગયો છે.
