બિહાર MLC ચૂંટણી પહેલાં મહાગઠબંધનમાં મતભેદ, કોંગ્રેસ-RJD વચ્ચે બેઠકો પર ટક્કર
બિહારમાં વિધાન પરિષદની શિક્ષક અને સ્નાતક મતવિસ્તારોની ચૂંટણી નજીક આવતાં રાજકીય ગરમાવો વધી ગયો છે. આ ચૂંટણીમાં સૌથી વધુ ચર્ચા મહાગઠબંધનના બે મુખ્ય સહયોગી પક્ષો રાષ્ટ્રીય જનતા દળ (RJD) અને કોંગ્રેસ વચ્ચેના ઉમેદવારોને લઈને થઈ રહી છે. બંને પક્ષો વચ્ચે બેઠકોની વહેંચણી અંગે સંપૂર્ણ સહમતી બની શકી નથી અને કેટલીક બેઠકો પર બંનેએ પોતાના ઉમેદવારો જાહેર કર્યા છે. જેના કારણે સાથી પક્ષો વચ્ચે જ સીધો ચૂંટણી મુકાબલો થવાની સ્થિતિ ઊભી થઈ છે.
બિહાર વિધાન પરિષદની કુલ આઠ બેઠકો માટે ચૂંટણી યોજાવાની છે. તેમાં ચાર શિક્ષક મતવિસ્તાર અને ચાર સ્નાતક મતવિસ્તારનો સમાવેશ થાય છે. ચૂંટણી કાર્યક્રમ અનુસાર 23 ઓક્ટોબરે મતદાન થશે અને 27 ઓક્ટોબરે મતગણતરી હાથ ધરાશે. ઉમેદવારી નોંધાવવાની અંતિમ તારીખ 6 ઓક્ટોબર છે, જ્યારે 7 ઓક્ટોબરે ઉમેદવારીપત્રોની ચકાસણી અને 9 ઓક્ટોબરે ઉમેદવારી પાછી ખેંચવાની અંતિમ તારીખ નક્કી કરવામાં આવી છે.
કોંગ્રેસે પાંચ ઉમેદવારોની જાહેરાત કરી
કોંગ્રેસે 2 ઓક્ટોબરે વિધાન પરિષદની ચૂંટણી માટે પાંચ ઉમેદવારોની પ્રથમ યાદી જાહેર કરી છે. આ યાદીમાં શિક્ષક અને સ્નાતક બંને મતવિસ્તારોનો સમાવેશ થાય છે. કોંગ્રેસની યાદી જાહેર થયા બાદ મહાગઠબંધનની અંદરની બેઠક વહેંચણી અંગે ફરી ચર્ચા શરૂ થઈ છે.
કોંગ્રેસે દરભંગા શિક્ષક બેઠક પરથી ડૉ. મદન મોહન ઝાને ઉમેદવાર બનાવ્યા છે. આ બેઠક પર તેઓ અગાઉ પણ ધારાસભ્ય પરિષદના સભ્ય રહી ચૂક્યા છે. બીજી તરફ કોશી સ્નાતક બેઠક પરથી મનોજ કુમાર જયસ્વાલ, દરભંગા સ્નાતક બેઠક પરથી રજનીકાંત પાઠક, પટણા શિક્ષક બેઠક પરથી ડૉ. સંજય યાદવ અને પટણા સ્નાતક બેઠક પરથી ડૉ. અસદુલ્લાહ ખાનને મેદાનમાં ઉતારવામાં આવ્યા છે.
કોંગ્રેસના ઉમેદવારોની જાહેરાત સાથે જ કેટલીક બેઠકો પર RJDના ઉમેદવારો સાથે સીધી ટક્કરનું ગણિત સામે આવ્યું છે.
RJD પહેલેથી જ છ બેઠકો પર ઉમેદવારો જાહેર કરી ચૂક્યું છે
RJDએ સપ્ટેમ્બરમાં આ ચૂંટણી માટે છ બેઠકો પર પોતાના ઉમેદવારો જાહેર કર્યા હતા. પક્ષે પટણા શિક્ષક બેઠક પરથી ડૉ. સંજીવ કુમાર સિંહ, પટણા સ્નાતક બેઠક પરથી દિલીપ કુમાર, કોશી સ્નાતક બેઠક પરથી નિતેશ કુમાર અને દરભંગા સ્નાતક બેઠક પરથી અનિલ કુમાર ઝાને ઉમેદવાર બનાવ્યા હતા. આ ઉપરાંત સારણ શિક્ષક બેઠક પરથી પ્રોફેસર જયરામ યાદવ અને તિરહુત સ્નાતક બેઠક પરથી ડૉ. રશ્મિ વિનાયક ગૌતમના નામની પણ જાહેરાત કરવામાં આવી હતી.
તે સમયે RJDએ બે બેઠકો અંગે નિર્ણય બાકી રાખ્યો હતો. જોકે ત્યારબાદ કોંગ્રેસે પોતાની અલગ યાદી જાહેર કરતાં સાથી પક્ષો વચ્ચે બેઠક વહેંચણીને લઈને મતભેદ ફરી ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવ્યો છે.
સાથી પક્ષો જ સામસામે આવતા રાજકીય સમીકરણ બદલાયું
મહાગઠબંધનના સહયોગી પક્ષો સામાન્ય રીતે ચૂંટણી પહેલાં બેઠકોનું સમજૂતીપૂર્વક વિભાજન કરતા હોય છે. પરંતુ આ વખતે વિધાન પરિષદની આઠ બેઠકોને લઈને પક્ષોએ અલગ-અલગ ઉમેદવારો જાહેર કર્યા છે.
કોંગ્રેસ તરફથી એવો મુદ્દો ઉઠાવવામાં આવ્યો છે કે RJDએ ઉમેદવારોની જાહેરાત કરતાં પહેલાં કોંગ્રેસ સાથે પૂરતી ચર્ચા કરી નહોતી. અગાઉ પણ કોંગ્રેસે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે બેઠક વહેંચણી અંગે ચર્ચા વગર ઉમેદવારો જાહેર કરવામાં આવતા તેને વાંધો છે. સપ્ટેમ્બરમાં કોંગ્રેસે તમામ આઠ બેઠકો પર ચૂંટણી લડવાની તૈયારીનો સંકેત પણ આપ્યો હતો.
આ સ્થિતિએ હવે ચૂંટણીને માત્ર NDA અને મહાગઠબંધન વચ્ચેની સ્પર્ધા સુધી મર્યાદિત રાખી નથી. કેટલીક બેઠકો પર મહાગઠબંધનના જ પક્ષો વચ્ચે મુકાબલો જોવા મળી શકે છે.
કેટલીક બેઠકો પર સમજૂતીની શક્યતા પણ
જોકે ઉમેદવારો જાહેર થઈ ગયા છે, ચૂંટણી પ્રક્રિયા હજી પૂર્ણ થઈ નથી. ઉમેદવારી પાછી ખેંચવાની અંતિમ તારીખ 9 ઓક્ટોબર હોવાથી તે પહેલાં કેટલાક મતવિસ્તારોમાં પક્ષો વચ્ચે સમજૂતીની શક્યતા ખુલ્લી રહે છે.
તાજેતરના અહેવાલો મુજબ દરભંગા શિક્ષક અને પટણા શિક્ષક બેઠક અંગે RJD અને કોંગ્રેસ વચ્ચે સમજૂતીની ચર્ચા પણ સામે આવી છે. જો આવી સમજૂતી અંતિમ સ્વરૂપ લે છે, તો બંને પક્ષો વચ્ચે સીધા મુકાબલાની બેઠકોની સંખ્યા બદલાઈ શકે છે. તેથી ઉમેદવારી પાછી ખેંચવાની તારીખ સુધી અંતિમ ચિત્ર સંપૂર્ણપણે સ્પષ્ટ થશે તેમ માનવામાં આવે છે.
NDAએ પણ પોતાની તૈયારીઓ તેજ કરી
બીજી તરફ NDAએ પણ આઠ બેઠકો માટે પોતાની ચૂંટણી તૈયારીઓ આગળ વધારી છે. ભાજપે ચાર બેઠકો માટે ઉમેદવારો જાહેર કર્યા છે. તેમાં પટણા શિક્ષક બેઠક પરથી નૌલ કિશોર યાદવ, કોશી સ્નાતક બેઠક પરથી ડૉ. એન.કે. યાદવ, દરભંગા સ્નાતક બેઠક પરથી સર્વેશ કુમાર અને તિરહુત શિક્ષક બેઠક પરથી નરેન્દ્ર પ્રસાદ સિંહનો સમાવેશ થાય છે.
આ ઉપરાંત NDAના ઘટક પક્ષોમાં પણ ઉમેદવારો જાહેર થયા છે. આથી આઠેય મતવિસ્તારોમાં ચૂંટણીની સ્પર્ધા બહુસ્તરીય બની રહી છે.
આ ચૂંટણીમાં કોણ મતદાન કરે છે?
બિહાર વિધાન પરિષદની આ ચૂંટણી સામાન્ય વિધાનસભા ચૂંટણીથી અલગ છે. શિક્ષક અને સ્નાતક મતવિસ્તારોમાં સામાન્ય મતદારો મતદાન કરતા નથી. સંબંધિત મતવિસ્તારમાં નોંધાયેલા લાયક શિક્ષકો અને સ્નાતક મતદારો આ ચૂંટણીમાં મતદાન કરે છે.
આ કારણે ઉમેદવારો માટે સામાન્ય જનસભા કરતાં શિક્ષકો, સ્નાતકો અને સંબંધિત મતદાર સમુદાય સુધી સીધો સંપર્ક કરવો વધુ મહત્વનો બની જાય છે. દરેક મતવિસ્તારના સ્થાનિક પ્રશ્નો અને મતદારોની અપેક્ષાઓ ચૂંટણીના પરિણામને અસર કરી શકે છે.
23 ઓક્ટોબરે મતદાન, 27 ઓક્ટોબરે પરિણામ
ચૂંટણી પંચના કાર્યક્રમ મુજબ ઉમેદવારી પ્રક્રિયા 6 ઓક્ટોબરે પૂર્ણ થશે. બીજા દિવસે ઉમેદવારીપત્રોની તપાસ કરવામાં આવશે અને 9 ઓક્ટોબર સુધી ઉમેદવારો પોતાનું નામ પાછું ખેંચી શકશે. ત્યારબાદ અંતિમ ઉમેદવાર યાદી સ્પષ્ટ થશે.
23 ઓક્ટોબરે સવારે 8 વાગ્યાથી સાંજે 4 વાગ્યા સુધી મતદાન થશે. ત્યારબાદ 27 ઓક્ટોબરે મતગણતરી કરવામાં આવશે. હાલના વિધાન પરિષદ સભ્યોનો કાર્યકાળ 16 નવેમ્બર 2026ના રોજ પૂરો થવાનો છે.
ચૂંટણી પહેલાં મહાગઠબંધન માટે મહત્વનો તબક્કો
બિહાર વિધાન પરિષદની આ ચૂંટણી ભલે માત્ર આઠ બેઠકો પૂરતી હોય, પરંતુ તેની રાજકીય ચર્ચા વધુ વ્યાપક બની છે. તેનું મુખ્ય કારણ મહાગઠબંધનના સહયોગી RJD અને કોંગ્રેસ વચ્ચે ઉમેદવારીને લઈને ઉભી થયેલી સ્થિતિ છે.
હાલમાં બંને પક્ષો વચ્ચે કેટલીક બેઠકો પર સીધો મુકાબલો દેખાઈ રહ્યો છે, જ્યારે કેટલીક જગ્યાએ સમજૂતીની શક્યતા પણ યથાવત છે. બીજી તરફ NDA અને અન્ય પક્ષોએ પણ પોતાના ઉમેદવારો મેદાનમાં ઉતાર્યા છે.
હવે 9 ઓક્ટોબરે ઉમેદવારી પાછી ખેંચવાની પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા બાદ જ આઠેય બેઠકો પર અંતિમ ચૂંટણી ચિત્ર સ્પષ્ટ થશે. ત્યારબાદ 23 ઓક્ટોબરના મતદાન અને 27 ઓક્ટોબરના પરિણામ પર સૌની નજર રહેશે.
