IGNOU લાવ્યું ફેબ્રિક અને અપેરલ ડિઝાઇનમાં ઓનર્સ ડિગ્રી
ફેશન અને ટેક્સટાઇલ ઇન્ડસ્ટ્રી ભારતની અર્થવ્યવસ્થાના સૌથી જૂના અને જીવંત સ્તંભોમાંથી એક છે. બદલાતી જીવનશૈલી અને વૈશ્વિક માંગ વચ્ચે આ ક્ષેત્રમાં પ્રોફેશનલ સ્કીલ્સ ધરાવતા યુવાનોની માંગ વધી છે. આ બાબતને ધ્યાનમાં રાખીને, ઇન્દિરા ગાંધી નેશનલ ઓપન યુનિવર્સિટી (IGNOU) એ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભરતા B.Sc. ઇન ફેબ્રિક અને અપેરલ ડિઝાઇન કોર્સ લોન્ચ કર્યો છે.
આ કોર્સ માત્ર ડિગ્રી જ નથી આપતો, પરંતુ તે સર્જનાત્મકતા (Creativity) અને વિજ્ઞાન (Science) નો અનોખો સંગમ છે. ચાલો જાણીએ આ પ્રોગ્રામની તમામ વિગતો.
1. IGNOUના આ નવા કોર્સની વિશેષતા શું છે?
ઇગ્નુના સ્કૂલ ઓફ કંટીન્યુઈંગ એજ્યુકેશન (SOCE) દ્વારા શરૂ કરવામાં આવેલ આ કોર્સ નવી શિક્ષણ નીતિ (NEP 2020) મુજબ તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. આ ચાર વર્ષીય અંડરગ્રેજ્યુએટ પ્રોગ્રામ (FYUP) છે, જે ઓપન અને ડિસ્ટન્સ લર્નિંગ (ODL) મોડમાં ઉપલબ્ધ છે. તેનો સૌથી મોટો ફાયદો એવા વિદ્યાર્થીઓને છે જેઓ ઘરે બેઠા કે નોકરીની સાથે ફેશનની દુનિયામાં આગળ વધવા માંગે છે.
મુખ્ય આકર્ષણો:
-
ટેક્સટાઇલ સાયન્સ: કાપડની સંરચના અને ફાઈબરની વૈજ્ઞાનિક સમજ.
-
ક્રિએટિવ ડિઝાઇનિંગ: સ્કેચિંગથી લઈને આધુનિક ફેશન ઇલસ્ટ્રેશન સુધીની તાલીમ.
-
ટેકનિકલ ટ્રેનિંગ: ગાર્મેન્ટ કન્સ્ટ્રક્શન અને પેટર્ન મેકિંગનું ઊંડાણપૂર્વકનું શિક્ષણ.
-
સસ્ટેનેબિલિટી: પર્યાવરણને અનુકૂળ ફેશન અને સસ્ટેનેબલ ટેક્સટાઇલ પર ભાર.
2. એડમિશનની લાયકાત અને કોર્સનો સમયગાળો
આ કોર્સને અત્યંત લવચીક (Flexible) બનાવવામાં આવ્યો છે:
-
લાયકાત: કોઈપણ માન્ય બોર્ડમાંથી 12મું ધોરણ (10+2) પાસ કરનાર વિદ્યાર્થી પ્રવેશ લઈ શકે છે.
-
માધ્યમ: હાલમાં આ કોર્સ અંગ્રેજી માધ્યમમાં ઉપલબ્ધ છે.
-
સમયગાળો: ન્યૂનતમ 3 વર્ષ (B.Sc. ડિગ્રી માટે) અને મહત્તમ 6 વર્ષ. ચોથું વર્ષ પૂર્ણ કરવા પર B.Sc. (ઓનર્સ) ની ડિગ્રી મળે છે.
3. મલ્ટીપલ એન્ટ્રી અને એક્ઝિટનો ફાયદો (NEP 2020)
આ કોર્સની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે જો કોઈ વિદ્યાર્થી કોઈ કારણસર કોર્સ અધવચ્ચે છોડી દે, તો પણ તેનો અભ્યાસ વ્યર્થ જશે નહીં:
-
પ્રથમ વર્ષ પછી: યુજી સર્ટિફિકેટ (UG Certificate)
-
બીજા વર્ષ પછી: યુજી ડિપ્લોમા (UG Diploma)
-
ત્રીજા વર્ષ પછી: બી.એસસી. ડિગ્રી (B.Sc. Degree)
-
ચોથા વર્ષ પછી: બી.એસસી. ઓનર્સ (B.Sc. Honours)
4. ફીનું માળખું
ઇગ્નુ હંમેશા તેના આર્થિક રીતે પોસાય તેવા શિક્ષણ માટે જાણીતું છે:
-
વાર્ષિક ફી: ₹11,000 પ્રતિ વર્ષ. (નોંધ: રજિસ્ટ્રેશન અને અન્ય પરચૂરણ શુલ્ક અલગ હોઈ શકે છે.)
5. કરિયરની તકો: ક્યાં મળશે નોકરી?
ફેબ્રિક અને અપેરલ ડિઝાઇનમાં સ્નાતક થયા પછી કરિયરની ઘણી રાહ ખુલે છે. તમે ખાનગી કંપનીઓની સાથે સરકારી ક્ષેત્રમાં પણ ઉજ્જવળ ભવિષ્ય બનાવી શકો છો.
મુખ્ય જોબ રોલ્સ:
-
ફેબ્રિક ડિઝાઇનર: ટેક્સટાઇલ મિલો અને એક્સપોર્ટ હાઉસમાં નવા ફેબ્રિક ડિઝાઇન કરવા.
-
ફેશન ડિઝાઇનર: પોતાનું લેબલ શરૂ કરવું અથવા જાણીતા ડિઝાઇનર્સ સાથે કામ કરવું.
-
અપેરલ પેટર્ન મેકર: કપડાંના ફિટિંગ અને માપનું ટેકનિકલ માળખું તૈયાર કરવું.
-
મર્ચેન્ડાઇઝર: ડિઝાઇનિંગ અને સેલ્સ વચ્ચેની કડી બનવું.
-
વિઝ્યુઅલ મર્ચેન્ડાઇઝર: શોરૂમ અને રિટેલ આઉટલેટ્સનું ડિસ્પ્લે સંભાળવું.
6. સેલેરી અને પેકેજ
ફેશન ઇન્ડસ્ટ્રીમાં સેલેરી તમારી સ્કીલ્સ અને પોર્ટફોલિયો પર આધાર રાખે છે:
-
શરૂઆતનો પગાર: ફ્રેશર્સ તરીકે વિદ્યાર્થીઓ વાર્ષિક ₹4 લાખથી ₹6 લાખની અપેક્ષા રાખી શકે છે.
-
અનુભવી પ્રોફેશનલ્સ: ઇગ્નુના જણાવ્યા મુજબ, આ કોર્સ પછી વિદ્યાર્થીઓ સરળતાથી વાર્ષિક ₹7 લાખથી ₹10 લાખ સુધીનું પેકેજ મેળવી શકે છે. જો તમે પોતાનો બિઝનેસ શરૂ કરો છો, તો કમાણીની કોઈ મર્યાદા નથી.
નિષ્કર્ષ
જો તમારામાં સર્જનાત્મકતા છે અને તમે કાપડના વિજ્ઞાનને સમજવામાં રસ ધરાવો છો, તો ઇગ્નુનો આ કોર્સ તમારા માટે ‘ગેમ-ચેન્જર’ સાબિત થઈ શકે છે. ઓછી ફીમાં ઉચ્ચ સ્તરનું શિક્ષણ અને ઘરે બેઠા શીખવાની સુવિધા તેને શ્રેષ્ઠ બનાવે છે.

3. મલ્ટીપલ એન્ટ્રી અને એક્ઝિટનો ફાયદો (NEP 2020)