ટ્રાફિક અને ઈંધણની બચત માટે સરકારનો મોટો નિર્ણય: ટોલ પ્લાઝા પર કેશ પેમેન્ટ ટૂંક સમયમાં થઈ શકે છે બંધ

2026ના અંત સુધીમાં ખતમ થશે ટોલ પ્લાઝા! હવે સેટેલાઇટથી કપાશે ટેક્સ, નોન-FASTag વાળા માટે નવા નિયમો લાગુ

ભારતના હાઈવે પર મુસાફરી કરતા કરોડો વાહન ચાલકો માટે મોટા સમાચાર છે. કેન્દ્રીય માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રી નીતિન ગડકરીએ જાહેરાત કરી છે કે 2026ના અંત સુધીમાં દેશભરમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) આધારિત સેટેલાઇટ ટોલ કલેક્શન સિસ્ટમ (GNSS) લાગુ કરવામાં આવશે. આ નવી ટેકનોલોજી આવ્યા પછી ટોલ પ્લાઝા પર વાહનોને ઉભા રહેવાની જરૂર નહીં પડે, જેનાથી મુસાફરીનો સમય બચશે અને ઈંધણની પણ મોટી બચત થશે.

નોન-FASTag વાહનો માટે 15 નવેમ્બરથી બદલાઈ રહ્યા છે નિયમો

સરકારે નેશનલ હાઈવે ફી રૂલ્સમાં સુધારો કરીને FASTag વગરના વાહનો માટે ડિજિટલ પેમેન્ટને પ્રોત્સાહન આપવાનો નિર્ણય કર્યો છે.

• રોકડ ચુકવણી પર દંડ: 15 નવેમ્બર 2025 થી, જો કોઈ વાહન માન્ય FASTag વગર ટોલ પ્લાઝામાં પ્રવેશ કરે છે અને રોકડ (Cash) ચુકવણી કરે છે, તો તેણે નિર્ધારિત ટોલ ફી કરતા બમણી ફી ચૂકવવી પડશે.

• UPI પેમેન્ટ પર રાહત: જો તે જ નોન-FASTag વપરાશકર્તા UPI દ્વારા ડિજિટલ પેમેન્ટ પસંદ કરે છે, તો તેણે માત્ર 1.25 ગણી ફી ચૂકવવી પડશે. ઉદાહરણ તરીકે, જો ટોલ 100 રૂપિયા છે, તો રોકડા આપવા પર 200 રૂપિયા લાગશે, પરંતુ UPI થી પેમેન્ટ કરવા પર માત્ર 125 રૂપિયા જ આપવા પડશે.

શું છે GNSS ટેકનોલોજી અને તે કેવી રીતે કામ કરશે?

આ નવી સિસ્ટમ ભારતના સ્વદેશી સેટેલાઇટ સિસ્ટમ NavIC નો ઉપયોગ કરશે.

• ઓન-બોર્ડ યુનિટ (OBU): વાહનોમાં એક ટ્રેકિંગ ડિવાઇસ (OBU) લગાવવામાં આવશે જે સેટેલાઇટ દ્વારા વાહનનું લોકેશન ટ્રેક કરશે.
• અંતરના આધારે ફી: હાલની નિશ્ચિત ટોલ સિસ્ટમને બદલે, મુસાફરો પાસેથી માત્ર એટલા જ અંતરની ફી લેવામાં આવશે જેટલું અંતર તેમણે હાઈવે પર કાપ્યું છે.
• ઓટોમેટિક કપાત: વાહન હાઈવે પરથી નીચે ઉતરતાની સાથે જ ટોલની રકમ સીધી લિંક કરેલા બેંક ખાતા અથવા વોલેટમાંથી કપાઈ જશે.

દેશને થશે મોટા ફાયદા

નીતિન ગડકરીના જણાવ્યા અનુસાર, આ ટેકનોલોજીના સંપૂર્ણ અમલીકરણથી દેશને વાર્ષિક 1,500 કરોડ રૂપિયાના ઈંધણની બચત થશે. આ ઉપરાંત, ટોલ ચોરી અટકવાથી સરકારી આવકમાં 6,000 કરોડ રૂપિયાનો વધારો થવાની આશા છે. આ સિસ્ટમ માત્ર પારદર્શિતા જ નહીં લાવે પરંતુ પ્રદૂષણ ઘટાડવામાં પણ મદદરૂપ થશે કારણ કે ટોલ પર વાહનો ઉભા રહેવાથી થતું ઉત્સર્જન બંધ થઈ જશે.

ધર્મેન્દ્ર પ્રધાનના રાજીનામાની માંગ સાથે દિલ્હીમાં ગુંજ્યું ‘કોકરોચ જનતા પાર્ટી’નું આંદોલન

સાયબર હુમલા વચ્ચે CBSEએ OnMark પોર્ટલ બંધ કર્યું, હવે કેવી રીતે થશે રી-ઇવેલ્યુએશન? જાણો આખો મામલો

અમલીકરણની યોજના

આ મહત્વાકાંક્ષી પ્રોજેક્ટ “Think-Big, Start-Small and Scale-Fast” ના મંત્ર પર આધારિત છે.

• પાયલોટ પ્રોજેક્ટ: દિલ્હી-મુંબઈ કોરિડોર અને દ્વારકા એક્સપ્રેસવે જેવા મુખ્ય રૂટ પર આના સફળ પરીક્ષણો પહેલેથી જ કરવામાં આવ્યા છે.
• તબક્કાવાર શરૂઆત: શરૂઆતમાં તેને કોમર્શિયલ વાહનો (Commercial Vehicles) માટે ફરજિયાત કરવામાં આવશે અને બાદમાં ખાનગી કાર માટે તેનો વિસ્તાર કરવામાં આવશે.

આ ફેરફાર સાથે, ભારતની ટોલિંગ ઇકોસિસ્ટમ સંપૂર્ણપણે ડિજિટલ અને બેરિયર-મુક્ત (Barrierless) બનવા તરફ આગળ વધી રહી છે, જેનાથી ‘FASTag’ ની સફર હવે ‘SATag’ તરફ જઈ રહી છે.