વજન ઘટાડવાની ઘેલછામાં ભાત ખાવાનું બંધ કરતા પહેલાં ચેક કરો આ વૈજ્ઞાનિક સત્ય
ફિટ રહેવા અને વજન ઘટાડવા (Weight Loss) માટે લોકો અવનવા પ્રયોગો કરતા હોય છે. આ દોડમાં મોટાભાગના લોકો સૌથી પહેલું કદમ એ ઉઠાવે છે કે તેઓ પોતાના રોજિંદા આહારમાંથી ભાત (ચોખા) ને સંપૂર્ણપણે હટાવી દે છે. આજે સમાજમાં એવી માન્યતા ખૂબ જ દ્રઢ થઈ ગઈ છે કે ભાત ખાવાથી શરીરમાં ચરબી વધે છે અને તે સ્વાસ્થ્ય માટે નુકસાનકારક છે. પરંતુ, શું પેઢીઓથી આપણા પરંપરાગત ભોજનનો મુખ્ય હિસ્સો રહેલા ભાતથી ખરેખર આટલું ડરવાની જરૂર છે? દેશના જાણીતા ન્યુટ્રિશનિસ્ટ નમામી અગ્રવાલે આ ડાયેટ સંબંધિત ભ્રમણા (Diet Myth) ને ભાંગતા સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ઇન્સ્ટાગ્રામ પર કેટલીક મહત્વની વૈજ્ઞાનિક વાતો શેર કરી છે.
કડક ડાયેટિંગના બદલે સંતુલિત આહાર શ્રેષ્ઠ
ન્યુટ્રિશનિસ્ટ નમામી અગ્રવાલના જણાવ્યા અનુસાર, ભાત એવી વસ્તુ નથી જેને ડાયટમાંથી સંપૂર્ણપણે બાકાત કરી દેવી જોઈએ. શરીર માટે નુકસાનકારક હોય તેવા કડક આહાર નિયમો કે ફેન્સી ડાયેટ ટ્રેન્ડ્સને આંધળુકિયાં થઈને અનુસરવાને બદલે, ભાતને ચોક્કસ માત્રામાં સંતુલિત આહાર (Balanced Diet) ના ભાગરૂપે સામેલ કરવો વધુ હિતાવહ છે. તેમણે ભાત ખાવાના એવા ચોંકાવનારા ફાયદા જણાવ્યા છે, જે તમારી ફિટનેસ જર્નીને વધુ સરળ બનાવી શકે છે.
પંદરથી વધુ પોષક તત્વોનો પાવરહાઉસ
ચોખા માત્ર પેટ ભરવાનું સાધન નથી, પણ તે એક મુખ્ય અનાજ છે જે પોષક તત્વોથી ભરપૂર છે. તેમાં શરીરના સુચારુ સંચાલન માટે જરૂરી એવા ૧૫ થી વધુ વિટામિન્સ અને ખનિજો કુદરતી રીતે અસ્તિત્વ ધરાવે છે. ભાતમાં મુખ્યત્વે વિટામિન બી-કોમ્પ્લેક્સ જેમ કે થિયામીન, નિયાસિન અને વિટામિન બી૬ પુષ્કળ પ્રમાણમાં હોય છે. આ ઉપરાંત, તેમાં મેગ્નેશિયમ, ફોસ્ફરસ અને સેલેનિયમ જેવા અતિ મહત્વના ખનિજો પણ જોવા મળે છે. ચોખા કાર્બોહાઇડ્રેટ્સનો ઉત્તમ અને શુદ્ધ સ્ત્રોત છે, જે આપણા શરીરની પ્રાથમિક ઉર્જા જરૂરિયાતો (Primary Energy Needs) ને તાત્કાલિક પૂરી પાડે છે.
જટિલ કાર્બોહાઇડ્રેટ્સ અને લાંબા સમયની એનર્જી
બજારમાં મળતા પ્રોસેસ્ડ અને જંક ફૂડમાં જોવા મળતા સાદા કાર્બોહાઇડ્રેટ્સ લોહીમાં સુગરનું સ્તર અચાનક વધારી દે છે, જેનાથી થોડીવારમાં જ ફરી ભૂખ લાગે છે. તેની સરખામણીમાં ભાતમાં ‘જટિલ કાર્બોહાઇડ્રેટ્સ’ (Complex Carbohydrates) હોય છે. તેને પચવામાં થોડો વધુ સમય લાગે છે. આ ધીમી પાચન પ્રક્રિયાને કારણે શરીરમાં ધીમે-ધીમે અને નિયમિત રીતે એનર્જી રીલીઝ થાય છે. પરિણામે અચાનક થાક લાગતો નથી, માનસિક સક્રિયતા જળવાઈ રહે છે અને વ્યક્તિને લાંબા સમય સુધી પેટ ભરેલું હોવાનો અહેસાસ થાય છે, જે આડકતરી રીતે વધુ પડતું ખાવાની આદત (Overeating) ને રોકે છે.
૧૦૦% કુદરતી ગ્લુટેન-ફ્રી ઓપ્શન
આજના સમયમાં ઘણા લોકોને ઘઉં અથવા અન્ય અનાજમાં જોવા મળતા ગ્લુટેન નામના પ્રોટીનથી એલર્જી કે પાચનની સમસ્યા હોય છે. ચોખા કુદરતી રીતે જ સંપૂર્ણપણે ગ્લુટેન-ફ્રી (Gluten-Free) હોય છે. આથી, જે લોકો ગ્લુટેન-સેન્સિટિવિટી અથવા પાચન સંબંધી તકલીફોથી પીડાતા હોય, તેઓ કોઈપણ જાતના ભય વિના ડાયેટમાં ભાતની વિવિધ વાનગીઓનો સમાવેશ કરી શકે છે. વળી, તે સસ્તો, સરળતાથી ઉપલબ્ધ અને રાંધવામાં બેહદ આસાન હોવાથી વૈશ્વિક સ્તરે લોકપ્રિય છે.
તજજ્ઞોની સલાહ: માત્રાનું રાખો ધ્યાન
વજન વધવા પાછળ ભાત પોતે જવાબદાર નથી, પણ આપણે કઈ માત્રામાં અને કઈ વસ્તુઓ સાથે તેનું સેવન કરીએ છીએ તે બાબત જવાબદાર છે. ન્યુટ્રિશનિસ્ટ સલાહ આપે છે કે મનપસંદ ખોરાકને સંપૂર્ણપણે ત્યાગી દેવાને બદલે પ્રોપોર્શન કંટ્રોલ (માત્રા પર નિયંત્રણ) શીખવું જરૂરી છે. જો તમે મર્યાદિત માત્રામાં ભાતને પુષ્કળ લીલા શાકભાજી, કઠોળ અથવા દાળ સાથે મિક્સ કરીને ખાશો, તો તે એક આદર્શ અને પૌષ્ટિક ભોજન બનશે અને તેનાથી વજન ક્યારેય નહીં વધે.
