NRI ડૉલર મેળવવા બેંકો વચ્ચે હોડ: RBI ની સ્પેશિયલ વિન્ડો બંધ થાય તે પહેલાં FCNR(B) વ્યાજદરોમાં વધારો!

NRI સાવધાન! સપ્ટેમ્બર પહેલાં કરો આ કામ, ડૉલર પર મળશે છાપરે ફાડીને વ્યાજ!

રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) ની વિશેષ ડિપોઝિટ વિન્ડો આગામી 30 સપ્ટેમ્બર, 2026 ના રોજ બંધ થવા જઈ રહી છે. આ સમયસીમા પૂરી થાય તે પહેલાં વિદેશી ડૉલરનો પ્રવાહ વધારવા માટે દેશની ટોચની બેંકોએ કમર કસી લીધી છે. બેંકો ફોરેન કરન્સી નોન-રેસિડન્ટ (બેંક) એટલે કે FCNR(B) ડિપોઝિટ પર મળતા વ્યાજદરોમાં સતત વધારો કરી રહી છે, જેથી કરીને વધુને વધુ નોન-રેસિડન્ટ ઈન્ડિયન્સ (NRIs) ને આકર્ષી શકાય.

વૈશ્વિક સ્તરે વધતા વ્યાજદરો, વિદેશમાંથી ફંડ મેળવવાના વધેલા ખર્ચ અને વિદેશી ચલણની થાપણો મેળવવા માટે બેંકો વચ્ચે જામી રહેલી સ્પર્ધાને કારણે આ પગલું ભરવામાં આવી રહ્યું છે. દેશની બે મોટી ખાનગી બેંકો—ICICI બેંક અને HDFC બેંકે—પહેલેથી જ પસંદગીના FCNR(B) ડિપોઝિટ દરોમાં સુધારો કરી દીધો છે. નાણાકીય ક્ષેત્રના નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આગામી દિવસોમાં અન્ય બેંકો પણ આ રેસમાં જોડાશે અને પોતાના દરોમાં વધારો કરશે.

મોટા દાવપેચ: ICICI અને HDFC બેંકે દરોમાં કર્યો સુધારો

વિદેશી ભારતીય રોકાણકારોને આકર્ષવા માટે ખાનગી ક્ષેત્રની દિગ્ગજ બેંકોએ દરોમાં સીધો વધારો કર્યો છે.

ડોલરની મજબૂતી વચ્ચે ચાંદી નરમ

સોનાના ભાવમાં ફરી મજબૂતી

• ICICI બેંક: બેંકે $5 મિલિયન (અંદાજે 50 લાખ ડૉલર) અને તેનાથી વધુની FCNR(B) ડિપોઝિટ પરનો વ્યાજદર 6% થી વધારીને સીધો 6.25% કરી દીધો છે.

• HDFC બેંક: HDFC બેંકે પણ 3 થી 5 વર્ષની મુદતવાળી યુએસ ડૉલર FCNR(B) ડિપોઝિટ પર વ્યાજદરમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટ (0.25%) નો વધારો કરીને તેને 6.25% સુધી પહોંચાડી દીધો છે.

બેંકિંગ ક્ષેત્રના સીનિયર અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ, આ ફેરફાર માત્ર સ્પર્ધાના કારણે નથી થયો, પરંતુ વૈશ્વિક ફંડિંગ કોસ્ટમાં થયેલા ફેરફારનું પણ આ પરિણામ છે. વિદેશથી કરજ લેવું મોંઘું થતાં, બેંકો માટે NRI ડિપોઝિટ્સ મેળવવી એ વધુ અનુકૂળ વિકલ્પ બની રહ્યો છે.

વિદેશી ફંડિંગ મોંઘું થતાં બેંકો સામે પડકાર

એક તરફ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાંથી પૈસા ઉધાર લેવાનો ખર્ચ વધી રહ્યો છે, તો બીજી તરફ સ્પેશિયલ વિન્ડોની ડેડલાઈન નજીક આવી રહી છે. એક સીનિયર બેંકિંગ એક્ઝિક્યુટિવના જણાવ્યા મુજબ, “ઓવરસીઝ બોરોઈંગ્સ (વિદેશી ધિરાણ) હવે પહેલા કરતાં મોંઘું થઈ ગયું છે. આ સંજોગોમાં બેંકો માટે પોતાના ડિપોઝિટ રેટ્સ એડજસ્ટ કરવા જરૂરી બની ગયા હતા. સપ્ટેમ્બરના અંતમાં આ સ્પેશિયલ વિન્ડો બંધ થાય તે પહેલાં દરેક બેંક શક્ય એટલી વધુ ડૉલર ડિપોઝિટ્સ એકત્ર કરી લેવા માંગે છે.”

RBI એ આ વર્ષે 8 જૂનના રોજ વિશેષ FCNR(B) ડિપોઝિટ સ્કીમ અમલમાં મૂકી હતી, જેમાં બેંકોને હળવા નિયમો હેઠળ વિદેશી ચલણની થાપણો મેળવવાની છૂટ આપવામાં આવી હતી. પરંતુ આ સ્કીમ શરૂ થયા પછી વૈશ્વિક બેંચમાર્ક યીલ્ડ (વ્યાજ દરો) સતત ઉપર જઈ રહ્યા છે, જેના કારણે બેંકો પર પ્રેશર વધ્યું છે.

બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારો અને બેંકો માટે વધતો ખર્ચ

આ પરિસ્થિતિને HDFC બેંકના એક ઉદાહરણથી સરળતાથી સમજી શકાય છે. 16 જૂનના રોજ HDFC બેંકે 5 વર્ષના ઓવરસીઝ બોન્ડ ઈશ્યુ દ્વારા $750 મિલિયન એકઠા કર્યા હતા. આ ઈશ્યુ 5-વર્ષના યુએસ ટ્રેઝરી યીલ્ડ કરતાં 90 બેસિસ પોઈન્ટ વધુ રેટ પર પ્રાઈસ કરવામાં આવ્યો હતો, જે કોઈપણ ભારતીય ખાનગી બેંક માટે સૌથી ઓછો સ્પ્રેડ ગણાય.

આજથી શેરબજારના સમયમાં મોટો ફેરફાર: જાણો હવે કેટલા વાગ્યા સુધી થશે ટ્રેડિંગ

શું આજથી પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ વધ્યા છે? જાણો તમારા શહેરના ભાવ

પરંતુ ત્યારથી લઈને અત્યાર સુધીમાં પરિસ્થિતિ બદલાઈ છે:

• 5-વર્ષની યુએસ ટ્રેઝરી યીલ્ડ: 4.15% થી વધીને આશરે 4.45% થઈ ગઈ છે.

• 10-વર્ષની યુએસ ટ્રેઝરી યીલ્ડ: 4.48% થી વધીને 4.74% સુધી પહોંચી ગઈ છે.

આ ઉપરાંત ભારતીય ઈશ્યુઅર્સ માટે ક્રેડિટ સ્પ્રેડ પણ પહોળો થયો છે, જેનાથી ડૉલર ફંડિંગનો એકંદર ખર્ચ ઘણો વધી ગયો છે. આ વધતા ખર્ચને કારણે બેંકો માટે આંતરરાષ્ટ્રીય બોન્ડ બજાર કરતાં NRI રોકાણકારો પાસેથી FCNR(B) ડિપોઝિટ રૂપે ડૉલર મેળવવાનું વધુ ફાયદાકારક સાબિત થઈ રહ્યું છે.

સપ્ટેમ્બર 30 સુધીમાં વધુ બેંકો દરો વધારી શકે છે

સપ્ટેમ્બર 30 ની ડેડલાઈન નજીક આવી રહી છે તેમ તેમ વધુ જાહેર અને ખાનગી ક્ષેત્રની બેંકો આ સ્પર્ધામાં જોડાવાની પૂરેપૂરી શક્યતા છે. RBI ની આ સ્પેશિયલ વિન્ડો પૂરી થાય તે પહેલાં મહત્તમ ડૉલર ઇનફ્લો મેળવવા માટે અન્ય લેન્ડર્સ પણ વ્યાજદરમાં વધારો કરવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે.

NRI રોકાણકારો માટે આ સમયગાળો ઉત્તમ તક સમાન છે, કારણ કે તેમને યુએસ ડૉલર પર સુરક્ષિત અને ઊંચું વળતર મેળવવાનો આ સુવર્ણ અવસર મળી રહ્યો છે.

મહત્ત્વના ડેટા અને વ્યાજદરોનો સારાંશ