અગ્નિવીરો માટે વરદાન સાબિત થશે નવી નીતિ, ફિઝિકલ ટેસ્ટ અને ટ્રેનિંગમાં પણ મળી શકે છે મોટી રાહત
ભારતીય સેનામાં ચાર વર્ષ સુધી દેશની સેવા કરનાર અગ્નિવીરોમાં તેમના ભવિષ્યને લઈને જે ચિંતાઓ હતી, તેનો હવે અંત આવતો જણાય છે. અગ્નિપથ યોજના હેઠળ ભરતી થયેલા અગ્નિવીરોની પ્રથમ બેચ આ વર્ષના અંત સુધીમાં નિવૃત્ત થવા જઈ રહી છે. સરકારના વર્તમાન નિયમો અનુસાર, માત્ર 25% અગ્નિવીરોને જ સેનામાં કાયમી નિમણૂક મળશે, જ્યારે બાકીના 75% યુવાનોને સેવામુક્ત કરવામાં આવશે. હવે આ યુવાનોની કારકિર્દી સુરક્ષિત કરવા માટે કેન્દ્ર સરકાર એક મજબૂત ‘એડજસ્ટમેન્ટ પોલિસી’ તૈયાર કરી રહી છે.
પ્રથમ બેચના 46 હજાર અગ્નિવીરો થશે નિવૃત્ત
જૂન 2022માં શરૂ થયેલી અગ્નિપથ યોજના હેઠળ ભૂમિદળ, નૌકાદળ અને વાયુસેનામાં મોટા પાયે ભરતી કરવામાં આવી હતી. સપ્ટેમ્બર 2022માં પ્રથમ ભરતી પ્રક્રિયા પૂર્ણ થઈ હતી.
-
નિવૃત્તિનું ગણિત: ચાર વર્ષની સેવા પૂર્ણ થયા બાદ, અંદાજે 46,000 અગ્નિવીરો આ વર્ષે સેવામુક્ત થશે.
-
સુવિધાઓ: આ યુવાનોને પેન્શન કે ગ્રેચ્યુઈટી નહીં મળે, પરંતુ તેમને ‘સેવા નિધિ’ (Seva Nidhi) પેકેજ તરીકે એકસાથે મોટી રકમ આપવામાં આવશે. કારકિર્દીની સાતત્યતા જાળવવા હવે ગૃહ મંત્રાલય સક્રિય થયું છે.
ગૃહ મંત્રાલયનો માસ્ટર પ્લાન: CAPFમાં મળશે મોટી તક
સરકારી સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ગૃહ મંત્રાલયે અગ્નિવીરોને કેન્દ્રીય અર્ધલશ્કરી દળો (CAPF) માં સામેલ કરવા માટે બ્લુપ્રિન્ટ તૈયાર કરી લીધી છે.
-
આંતરિક સમિતિની રચના: મંત્રાલયે BSF, CRPF, CISF, ITBP અને SSB ના વરિષ્ઠ અધિકારીઓની એક કમિટી બનાવી છે.
-
લક્ષ્ય: આ કમિટી એ બાબત પર વિચાર કરી રહી છે કે આ દળોની સીધી ભરતીમાં અગ્નિવીરોને કેવી રીતે પ્રાથમિકતા આપી શકાય. અગ્નિવીરો પહેલેથી જ લશ્કરી તાલીમ પામેલા હોવાથી તેમને સુરક્ષા દળોમાં લેવા સરકાર માટે પણ ફાયદાકારક રહેશે.
પ્રસ્તાવિત નીતિની મુખ્ય બાબતો: શું રાહત મળી શકે?
સરકાર જે નવી નીતિ પર વિચાર કરી રહી છે તેમાં અગ્નિવીરો માટે ક્રાંતિકારી જોગવાઈઓ હોઈ શકે છે:
-
50% ક્વોટા: અર્ધલશ્કરી દળો (CAPF) ની કુલ ખાલી જગ્યાઓમાંથી 50% સુધીની બેઠકો પૂર્વ અગ્નિવીરો માટે અનામત રાખવામાં આવી શકે છે.
-
વયમર્યાદામાં છૂટછાટ: સેનામાંથી બહાર નીકળ્યા બાદ યુવાનોની ઉંમરને ધ્યાનમાં રાખીને તેમને ઉપલી વયમર્યાદામાં (Upper Age Limit) વિશેષ છૂટછાટ આપવામાં આવશે.
-
ફિઝિકલ ટેસ્ટમાં રાહત: તેઓ પહેલેથી જ સખત તાલીમ પામેલા હોવાથી શારીરિક ક્ષમતા કસોટી (PET) માં કેટલીક છૂટ મળી શકે છે.
-
ટૂંકી તાલીમ અવધિ: અગ્નિવીરો પહેલેથી જ તાલીમબદ્ધ હોવાથી તેમની બેઝિક ટ્રેનિંગનો સમયગાળો ઘટાડી શકાય છે, જેનાથી સરકારના ખર્ચ અને સમય બંનેની બચત થશે.
રાજ્યોનો સહયોગ અને અન્ય એજન્સીઓની ભૂમિકા
માત્ર કેન્દ્ર જ નહીં, પરંતુ ઉત્તર પ્રદેશ, મધ્યપ્રદેશ, હરિયાણા અને ઉત્તરાખંડ જેવા રાજ્યોએ પણ પોલીસ ભરતી અને હોમગાર્ડમાં પૂર્વ અગ્નિવીરોને પ્રાથમિકતા આપવાની જાહેરાત કરી છે.
-
CISF નો કોસ્ટલ પ્લાન: નૌકાદળમાંથી નિવૃત્ત થતા અગ્નિવીરોનો ઉપયોગ બંદરો અને દરિયાકાંઠાની સુરક્ષા માટે કરવાની દિશામાં પણ વિચારણા ચાલી રહી છે.
માર્ચ-એપ્રિલ 2026 સુધીમાં સત્તાવાર જાહેરાતની શક્યતા
અગ્નિવીરોની પ્રથમ બેચ સેવામુક્ત થાય તે પહેલાં જ સરકાર આ વ્યાપક નીતિની સત્તાવાર જાહેરાત કરી શકે છે. એવી અપેક્ષા છે કે માર્ચ અથવા એપ્રિલ 2026 સુધીમાં વડાપ્રધાન કાર્યાલય અથવા ગૃહ મંત્રાલય દ્વારા આ અંગે જાહેરાત કરવામાં આવશે.
નિષ્કર્ષ
અગ્નિપથ યોજનાનો ઉદ્દેશ્ય ભારતીય સેનાને યુવાન અને ટેકનિકલી સજ્જ બનાવવાનો છે. હવે, સૂચિત એડજસ્ટમેન્ટ પોલિસી દ્વારા સરકાર એ સુનિશ્ચિત કરવા માંગે છે કે દેશ માટે ચાર વર્ષ પરસેવો પાડનાર દરેક અગ્નિવીર સન્માનજનક અને કાયમી કારકિર્દી બનાવી શકે.
