સમયસર હપ્તા ભર્યા છતાં સિબિલ સ્કોર થઈ ગયો ઓછો? બેંકોની આ બેદરકારીને ઘરે બેઠા આ રીતે સુધારો
ફાયનાન્સિયલ માર્કેટ અને બેંકિંગ ક્ષેત્રમાં બદલાતા નિયમો વચ્ચે આજના ૨૦૨૬ ના ડિજિટલ જમાનામાં CIBIL (સિબિલ) સ્કોર એ કોઈપણ વ્યક્તિની આર્થિક કુંડળી સમાન છે. જ્યારે આપણને અચાનક હોમ લોન, કાર લોન કે પર્સનલ લોનની જરૂર પડે છે, ત્યારે બેંકો સૌથી પહેલા આપણો સિબિલ સ્કોર જ તપાસે છે. પરંતુ ઘણીવાર એવું બને છે કે તમે તમારા તમામ ક્રેડિટ કાર્ડના બિલ અને લોનના હપ્તા (EMI) સમયસર ચૂકવ્યા હોવા છતાં, બેંકોની નાની ટેકનિકલ બેદરકારી કે સિસ્ટમની ખામીના કારણે તમારા રિપોર્ટમાં ભૂલ દેખાય છે. આ નાની ભૂલ તમારો સ્કોર એટલો ડાઉન કરી દે છે કે સારી કમાણી હોવા છતાં બેંકો લોન આપવાનો સ્પષ્ટ ઈનકાર કરી દે છે. જો તમે પણ આવી અણધારી મુશ્કેલીનો સામનો કરી રહ્યા છો, તો ચિંતા કરવાની બિલકુલ જરૂર નથી.
બદલાતી આર્થિક જરૂરિયાતો વચ્ચે ક્રેડિટ સ્કોરનું મહત્વ ખૂબ વધી ગયું છે. ક્રેડિટ કાર્ડ વાપરનારા અને લોન લેનારા ગ્રાહકોમાં મોટેભાગે એવી ફરિયાદ જોવા મળે છે કે તેઓ હંમેશાં શિસ્તબદ્ધ રીતે પોતાની ચૂકવણી કરે છે, છતાં બેંકની આંતરિક સિસ્ટમની ભૂલના કારણે તેમનો સિબિલ સ્કોર ખરાબ થઈ જાય છે. જ્યારે આ ગ્રાહકો નવી લોન માટે અરજી કરે છે ત્યારે જ તેમને આ મોટો આંચકો લાગે છે. નાણાકીય નિષ્ણાતોના મતે, આ સમસ્યાથી બચવા માટે ગ્રાહકોએ નિયમિત અંતરે પોતાનો ફ્રી ક્રેડિટ રિપોર્ટ ચેક કરતા રહેવું જોઈએ. જો રિપોર્ટમાં કોઈ પણ પ્રકારની વિસંગતતા જણાય, તો કોઈ બેંકની શાખાના ધક્કા ખાધા વગર માત્ર ઘરે બેઠા જ કમ્પ્યુટર કે મોબાઈલની મદદથી તેને સેકન્ડોમાં ઓનલાઈન સુધારી શકાય છે.
ક્રેડિટ રિપોર્ટ ડાઉનલોડ કરો અને આ ૩ મુખ્ય ભૂલો ઓળખો
સુધારણાની દિશામાં પહેલું પગલું એ છે કે તમારે સિબિલની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર જઈને તમારો સત્તાવાર ક્રેડિટ રિપોર્ટ ડાઉનલોડ કરવો પડશે. આ રિપોર્ટને બારીકાઈથી તપાસતા સામાન્ય રીતે ત્રણ પ્રકારની મોટી ભૂલો સામે આવતી હોય છે.
પહેલી ભૂલ છે “ખોટી ખાતાની માહિતી” (Incorrect Account Details) જેમાં તમારા પાન (PAN) કાર્ડ પર કોઈ અજાણ્યા વ્યક્તિનું લોન એકાઉન્ટ લિંક થયેલું દેખાય છે. બીજી ભૂલ છે “ખોટી ચુકવણી સ્થિતિ” (Inaccurate Payment Status) એટલે કે તમે લોનનો હપ્તો સમયસર ભર્યો હોવા છતાં રિપોર્ટમાં તેને ‘ડિફોલ્ટ’ અથવા ‘લેટ પેમેન્ટ’ તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યું હોય. ત્રીજી ભૂલ તમારી વ્યક્તિગત વિગતો જેવી કે નામની જોડણી, ઘરનું સરનામું અથવા પાન નંબરની ટાઈપિંગ મિસ્ટક હોઈ શકે છે. આ ભૂલો પકડાયા પછી જ તમે આગળની ઓનલાઈન ફરિયાદ પ્રક્રિયા શરૂ કરી શકો છો.
સિબિલ પોર્ટલ પર ઓનલાઈન વિવાદ (Dispute) કેવી રીતે ઉઠાવવો?
ભૂલની ખાતરી થઈ ગયા પછી, તમારે સિબિલની ઓફિશિયલ વેબસાઇટ (www.cibil.com) પર જઈને લોગ-ઇન કરવાનું રહેશે. ત્યાં ક્રેડિટ સ્કોરના ડેશબોર્ડ પર તમને ‘ડિસ્પ્યુટ રિઝોલ્યુશન’ (Dispute Resolution) અથવા ‘રેઇઝ એ ડિસ્પ્યુટ’ (Raise a Dispute) નો એક સ્પષ્ટ વિકલ્પ જોવા મળશે. આના પર ક્લિક કરતાં જ એક ઓનલાઈન ડિસ્પ્યુટ ફોર્મ ખુલશે.
આ ફોર્મની અંદર તમારે તે ચોક્કસ લોન ખાતું કે ક્રેડિટ કાર્ડ પસંદ કરવાનું રહેશે જેમાં ભૂલ છે, અને તેની સામે સાચો ડેટા એન્ટર કરવાનો રહેશે. જો તમારી પાસે તે લોન પૂર્ણ થઈ ગઈ હોવાનો કોઈ પુરાવો હોય, જેમ કે બેંક તરફથી મળેલું ‘નો ડ્યુઝ સર્ટિફિકેટ’ (NDC) અથવા બેંક સ્ટેટમેન્ટ, તો તેને સહાયક દસ્તાવેજ તરીકે અપલોડ કરવાથી તમારી ફરિયાદ વધુ મજબૂત બને છે અને તેનો ઉકેલ ઝડપથી આવે છે
ફરિયાદ નોંધાયા પછી કેટલા દિવસમાં થશે સુધારો?
તમે ઓનલાઈન ફોર્મ સબમિટ કરો એટલે સિબિલ સંસ્થા પોતાની જાતે તેમાં કોઈ સીધો ફેરફાર કરી શકતી નથી. નિયમ મુજબ, સિબિલ તમારી ફરિયાદ તે સંબંધિત બેંક અથવા ફાઇનાન્સ કંપનીને મોકલે છે જેણે તે ડેટા રિપોર્ટ કર્યો હતો. કાયદાકીય જોગવાઈઓ અનુસાર, બેંકે આ ફરિયાદનો જવાબ વધુમાં વધુ ૩૦ દિવસની અંદર આપવો જ પડે છે.
એકવાર બેંક પોતાની ટેકનિકલ ભૂલ સ્વીકારી લે એટલે તે સાચો ડેટા સિબિલને ફરીથી મોકલે છે, અને સિબિલ તમારા સ્કોરને અપડેટ કરી દે છે. આ આખી ઓનલાઈન પ્રક્રિયા પૂર્ણ થવામાં સામાન્ય રીતે ૩૦ થી ૪૫ દિવસનો સમય લાગે છે અને તમે તમારી આ ફરિયાદનું સ્ટેટસ ઓનલાઈન ટ્રેક પણ કરી શકો છો.
જો કોઈ કારણસર સિબિલ અથવા બેંક આ પ્રક્રિયામાં બિનજરૂરી વિલંબ કરે, તો તમે સીધા તમારી બેંક શાખાના મેનેજરનો સંપર્ક કરી શકો છો અથવા બેંકના નોડલ ઓફિસરને ઇમેઇલ મોકલીને આ બાબતે ખુલાસો માંગી શકો છો. એકવાર બેંક તરફથી લીલી ઝંડી મળી જશે એટલે સિબિલ આપમેળે જ તમારો ક્રેડિટ રિપોર્ટ ક્લીન કરી દેશે, જેનાથી ભવિષ્યમાં લોન મેળવવાના તમારા તમામ બંધ રસ્તાઓ કાયમ માટે ખુલી જશે.
