ઉનાળામાં ઠંડકનો ડબલ ડોઝ! જાણો કેવી રીતે ઘરે બનાવી શકાય પરફેક્ટ જીરા તડકા છાશ
જેમ જેમ સૂર્યનો મિજાજ ગરમ થઈ રહ્યો છે, તેમ તેમ આપણી ખાણીપીણીમાં ફેરફાર કરવો ખૂબ જ જરૂરી બની ગયો છે. માર્ચ-એપ્રિલની આ શરૂઆત પોતાની સાથે સ્વાસ્થ્ય માટે અનેક પડકારો લઈને આવે છે, ખાસ કરીને પેટને લગતી સમસ્યાઓ. આયુર્વેદ અને આપણા વડીલો હંમેશા કહેતા આવ્યા છે કે ઉનાળાના દિવસોમાં દહીં અને છાશનું સેવન અમૃત સમાન છે.
અવારનવાર ભારે ખોરાક ખાધા પછી પેટ ફૂલવું, ગેસ કે એસિડિટી થવી એ સામાન્ય બાબત છે, પરંતુ જો તમે જમવાની સાથે એક ગ્લાસ ‘જીરા છાશ’ સામેલ કરી લો, તો ન માત્ર તમારો ખોરાક સરળતાથી પચશે, પરંતુ તમારું શરીર પણ અંદરથી ઠંડું રહેશે. ચાલો જાણીએ કે આ સામાન્ય દેખાતી છાશ સ્વાસ્થ્ય માટે કેટલી ફાયદાકારક છે અને તેને ઘરે ‘તડકો’ લગાવીને રેસ્ટોરન્ટ જેવો સ્વાદ કેવી રીતે આપી શકાય.
ઉનાળા માટે જીરા છાશ કેમ બેસ્ટ છે?
છાશ (Buttermilk) પ્રોબાયોટીક્સનો ખજાનો છે. જ્યારે આપણે તેમાં જીરું અને સંચળ ઉમેરીએ છીએ, ત્યારે તેના ફાયદા અનેકગણા વધી જાય છે:
-
પાચનમાં મદદરૂપ: શેકેલું જીરું પાચનતંત્રને સક્રિય કરે છે, જેનાથી કબજિયાત અને અપચો જેવી સમસ્યાઓ થતી નથી.
-
એસિડિટીમાં રાહત: મસાલેદાર ખોરાક ખાધા પછી જો છાશ પીવામાં આવે, તો તે પેટની બળતરાને તરત જ શાંત કરે છે.
-
હાઇડ્રેશન: તે શરીરમાં પાણીની ઉણપને પૂરી કરે છે અને જરૂરી ઇલેક્ટ્રોલાઇટ્સ પ્રદાન કરે છે.
-
વજન ઘટાડવામાં સહાયક: છાશમાં કેલરી ખૂબ ઓછી હોય છે અને તે પેટને લાંબા સમય સુધી ભરેલું રાખે છે.
૧. ઇન્સ્ટન્ટ જીરા છાશ (તડકા વગરની)
જો તમારી પાસે સમય ઓછો હોય અને તમે કંઈક હળવું પીવા માંગતા હોવ, તો આ રેસીપી તમારા માટે છે.
સામગ્રી:
-
તાજું દહીં અથવા બજારની સાદી છાશ
-
૧ ચમચી જીરું
-
સંચળ (સ્વાદ મુજબ)
-
એક ચપટી હિંગ
-
થોડો ચાટ મસાલો
બનાવવાની રીત:
-
સૌ પ્રથમ એક તવા પર જીરાને ધીમી આંચ પર શેકી લો જ્યાં સુધી તેમાંથી સરસ સુગંધ ન આવવા લાગે.
-
હવે આ શેકેલા જીરાને આદુ ખાંડણી કે વેલણની મદદથી અધકચરું પીસી લો. (તાજા પીસેલા જીરાની સુગંધ પાવડર કરતા ઘણી સારી હોય છે).
-
જો તમે દહીંનો ઉપયોગ કરી રહ્યા હોવ, તો તેમાં પાણી ઉમેરીને વલોણી અથવા બ્લેન્ડરથી બરાબર વલોવી લો.
-
હવે તેમાં પીસેલું જીરું, સંચળ, હિંગ અને ચાટ મસાલો ઉમેરો.
-
ઠંડુ કરવા માટે તમે તેમાં બરફના ટુકડા ઉમેરી શકો છો. તમારી ફ્રેશ જીરા છાશ તૈયાર છે!
૨. સ્વાદનો ધડાકો: જીરા તડકા છાશ
જો તમે છાશને થોડો ‘દેશી અને ચટપટો’ ટ્વિસ્ટ આપવા માંગતા હોવ, તો તડકા છાશ ટ્રાય કરો. આ મહેમાનોને પીરસવા માટે પણ ઉત્તમ છે.
બનાવવાની રીત:
-
એક વાસણમાં છાશ લો અને તેમાં સંચળ, ચાટ મસાલો અને થોડો શેકેલા જીરાનો પાવડર ઉમેરીને મિક્સ કરી લો.
-
હવે એક નાની કડછી અથવા તડકા પેનમાં ૧ નાની ચમચી સરસવનું તેલ (અથવા ઘી) ગરમ કરો.
-
તેલ ગરમ થાય એટલે તેમાં અડધી ચમચી આખું જીરું નાખો. જ્યારે જીરું તતડવા લાગે, ત્યારે તેમાં એક ચપટી હિંગ ઉમેરો.
-
હવે ગેસ બંધ કરી દો અને છેલ્લે એક ચપટી લાલ મરચું પાવડર નાખો (ધ્યાન રાખવું કે મરચું બળી ન જાય).
-
આ ગરમાગરમ તડકાને તરત જ છાશના વાસણમાં રેડો અને ઉપરથી પ્લેટ ઢાંકી દો જેથી તડકાની સુગંધ છાશમાં ભળી જાય.
-
૨ મિનિટ પછી ઢાંકણ હટાવો અને ઝીણી સમારેલી કોથમીર નાખીને સર્વ કરો.
સ્વાસ્થ્ય માટે કેટલીક ખાસ ટિપ્સ
-
ફુદીનાનો જાદુ: ગરમી વધારે હોય તો છાશમાં ૪-૫ તાજા ફુદીનાના પાન પીસીને નાખી દો, તે પેટને બમણી ઠંડક આપશે.
-
ખાંડથી બચો: છાશમાં ખાંડને બદલે સંચળ અથવા સિંધવ મીઠાનો જ ઉપયોગ કરો, તે સ્વાસ્થ્ય માટે વધુ સારું છે.
-
સમયનું ધ્યાન: છાશ પીવાનો સૌથી યોગ્ય સમય બપોરના ભોજનની સાથે અથવા તેના તરત પછીનો છે. રાત્રે છાશ પીવાથી કેટલાક લોકોને શરદી-ઉધરસની સમસ્યા થઈ શકે છે.
બજારના કોલ્ડ ડ્રિંક્સ અને પ્રિઝર્વેટિવ્સવાળા જ્યુસ પીવા કરતા સારું છે કે તમે ઘરે બનાવેલી આ શુદ્ધ અને દેશી છાશનો આનંદ લો. તે માત્ર સસ્તી જ નથી, પરંતુ તમારા સ્વાસ્થ્ય માટે ‘રક્ષા કવચ’નું કામ કરે છે. તો આજે જ તમારા રસોડામાં જીરું શેકો અને તૈયાર કરો એક ગ્લાસ સ્વાસ્થ્યવર્ધક છાશ!
