ઘરે બનાવો ડેરી જેવું જ ‘મલાઈ પનીર’: ભેળસેળથી મુક્તિ અને સ્વાદની ગેરંટી, જાણો સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ રેસીપી
જ્યારે તમે ઘરે પનીર બનાવો છો, ત્યારે તમે માત્ર એક વાનગી નથી તૈયાર કરી રહ્યા, પરંતુ તમે તમારા પરિવારને સારા સ્વાસ્થ્યની ગેરંટી પણ આપી રહ્યા છો. ઘરનું બનાવેલું પનીર માત્ર નરમ જ નથી હોતું, પરંતુ તેની સુગંધ અને તાજગી બજારના પનીર કરતા ક્યાંય વધુ સારી હોય છે. ચાલો જાણીએ એવી રીત જેનાથી તમારું પનીર ક્યારેય સખત (Hard) નહીં બને.
હોમમેઇડ પનીર કેમ શ્રેષ્ઠ છે?
-
ભેળસેળનો શૂન્ય ડર: બજારમાં ઘણીવાર સ્ટાર્ચ, ડિટર્જન્ટ કે સિન્થેટિક દૂધમાંથી બનેલું પનીર મળતું હોય છે. ઘરે તમે તમારી નજર સામે શુદ્ધ દૂધનો ઉપયોગ કરો છો.
-
તાજગી: બજારમાં પનીર કેટલા દિવસનું જૂનું છે તે કહેવું મુશ્કેલ છે. ઘરે તમે જરૂરિયાત મુજબ તરત જ તાજું પનીર બનાવી શકો છો.
-
કિંમતમાં સસ્તું: જો તમે શુદ્ધતાની તુલના કરો, તો ઘરે બનાવેલું પનીર બજારના ઓર્ગેનિક પનીર કરતા ઘણું સસ્તું પડે છે.
જરૂરી સામગ્રી (Ingredients)
ઘરે શ્રેષ્ઠ પનીર બનાવવા માટે તમારે ઘણી બધી વસ્તુઓની જરૂર નથી. બસ આ ૩ પાયાની વસ્તુઓ પૂરતી છે:
-
દૂધ: ૩ લિટર (ફુલ ક્રીમ દૂધ સૌથી શ્રેષ્ઠ રહે છે, તેનાથી પનીર વધુ નરમ અને વધુ પ્રમાણમાં નીકળે છે).
-
લીંબુ: અડધું (અથવા એક મોટું લીંબુ, જેનો રસ દૂધ ફાડવા માટે વપરાય છે).
-
પાણી: ૨ મોટી ચમચી (લીંબુના રસને પાતળો કરવા માટે).
પનીર બનાવવાની સંપૂર્ણ વિધિ: સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ ગાઇડ
સ્ટેપ ૧: દૂધ ઉકાળવું
સૌ પ્રથમ એક મોટા અને જાડા તળિયાવાળા વાસણમાં ૩ લિટર દૂધ કાઢી લો. જાડા તળિયાવાળું વાસણ એટલા માટે જરૂરી છે જેથી દૂધ નીચેથી દાઝી ન જાય. દૂધને મધ્યમ આંચ પર ગરમ કરો અને તેને બરાબર ઉકળવા દો.
સ્ટેપ ૨: લીંબુનું દ્રાવણ તૈયાર કરવું
જ્યારે દૂધ ઉકળતું હોય, ત્યારે એક નાની વાટકીમાં લીંબુનો રસ કાઢો અને તેમાં ૨ ચમચી પાણી ઉમેરો. ક્યારેય પણ સીધો જ લીંબુનો રસ દૂધમાં ન નાખો, તેનાથી પનીરના અમુક હિસ્સા સખત થઈ શકે છે. પાણી ઉમેરવાથી દૂધ ધીમે-ધીમે અને એકસરખી રીતે ફાટે છે.
સ્ટેપ ૩: દૂધ ફાડવાની પ્રક્રિયા
જેવું દૂધ ઉકળવા લાગે કે તરત જ ગેસની આંચ ધીમી કરી દો. હવે થોડું-થોડું કરીને લીંબુ અને પાણીનું મિશ્રણ દૂધમાં ઉમેરો. વચ્ચે-વચ્ચે ચમચાથી દૂધને ધીમે-ધીમે હલાવતા રહો. તમે જોશો કે દૂધના લોચા જામવા લાગશે અને લીલાશ પડતું પાણી (Whey) અલગ થવા લાગશે. જ્યારે પાણી પૂરેપૂરું સાફ દેખાવા લાગે, ત્યારે મિશ્રણ નાખવાનું બંધ કરી દો.
સ્ટેપ ૪: ગાળવું અને ધોવું
હવે એક ગરણી ઉપર મલમલનું સાફ કપડું (Muslin Cloth) રાખો અને ફાટેલા દૂધને તેમાં ગાળી લો. બધું જ પાણી નીચે નીકળી જશે અને ઉપર પનીર રહી જશે.
પ્રો ટિપ: હવે આ પનીરને તરત જ ઠંડા પાણીથી બરાબર ધોઈ લો. આનાથી લીંબુની ખટાશ નીકળી જશે અને પનીરની કુકિંગ પ્રોસેસ અટકી જશે, જેનાથી તે રબર જેવું સખત નહીં થાય.
સ્ટેપ ૫: પાણી નીચોવવું અને આકાર આપવો
કપડાને ચારે બાજુથી પકડીને એક પોટલી બનાવી લો અને હાથથી દબાવીને વધારાનું પાણી કાઢી લો. હવે આ પોટલીને એક સપાટ પ્લેટ કે થાળી પર રાખો. પનીરને એકસરખો આકાર આપવા માટે તેને થોડું હાથથી ફેલાવી દો.
સ્ટેપ ૬: ભારે વજન નીચે રાખવું (Setting the Paneer)
પનીરની પોટલી પર કોઈ ભારે વસ્તુ (જેમ કે પાટલો અથવા પાણીથી ભરેલું ભારે વાસણ) મૂકી દો. તેને આશરે ૨૦ મિનિટ સુધી આમ જ રહેવા દો. વધુ સમય ન રાખવું, નહિતર પનીર વધુ પડતું સુકાઈ જશે.
સ્ટેપ ૭: કટિંગ અને સ્ટોરેજ
૨૦ મિનિટ પછી જ્યારે પનીર જામી જાય, ત્યારે તેને બહાર કાઢો. તમે જોશો કે તે કેટલું લચીલું અને નરમ બન્યું છે. હવે તેને તમારી પસંદગી મુજબ ચોરસ ટુકડામાં કાપી લો.
પનીરને લાંબા સમય સુધી તાજું કેવી રીતે રાખવું?
જો તમે પનીરનો તરત ઉપયોગ કરવા ન માંગતા હોવ, તો એક એરટાઈટ કન્ટેનરમાં પાણી ભરો અને પનીરના ટુકડાને તેમાં ડુબાડીને ફ્રીજમાં રાખી દો. દર બીજા દિવસે પાણી બદલતા રહો. આ રીતે પનીર એક અઠવાડિયા સુધી નરમ અને તાજું રહેશે.
ઘરે પનીર બનાવવું એ એક કળા છે જે માત્ર ૩૦ મિનિટમાં શીખી શકાય છે. હવે પછી જ્યારે પણ ઘરે મહેમાન આવવાના હોય કે શાહી પનીર ખાવાનું મન થાય, ત્યારે બજારમાં દોડવાને બદલે રસોડામાં જાઓ. તમારી મહેનત અને શુદ્ધ દૂધનો જાદુ મળીને એવું પનીર તૈયાર કરશે કે દરેક વ્યક્તિ તમને તેની રેસીપી પૂછશે.
