હોર્મુઝથી લઈને ગ્લોબલ ઇકોનોમી સુધીના કટોકટીપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર જયશંકરે વિશ્વ સમક્ષ મૂક્યું ભારતનું વલણ
મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા લશ્કરી તણાવ અને ઈરાન યુદ્ધની ભીષણ જ્વાળાઓ વચ્ચે ભારતના વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે આંતરરાષ્ટ્રીય મંચ પરથી વિશ્વ શક્તિઓને અત્યંત સ્પષ્ટ અને આકરા શબ્દોમાં ભારતનો સંદેશ પહોંચાડ્યો છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સના એટલાન્ટા ખાતે આયોજિત બે દિવસીય G20 દેશોના વિદેશ મંત્રીઓની ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠકમાં હાજરી આપવા પહોંચેલા વિદેશ મંત્રીએ હોર્મુઝ જળડમરૂમધ્ય (Strait of Hormuz) માં ભારત સાથે જોડાયેલા નાગરિક જહાજો પર થયેલા હુમલાઓ સામે સખત આક્રોશ અને વાંધો વ્યક્ત કર્યો છે.
આ સમિટ દરમિયાન તેમણે આંતરરાષ્ટ્રીય ઊર્જા બજાર, ગ્લોબલ સાઉથની આર્થિક કટોકટી અને સમુદ્રી સુરક્ષા જેવા ગંભીર સવાલો પર ભારતનું મજબૂત વલણ રજૂ કર્યું હતું, જેની વિગતો તેમણે સોશિયલ મીડિયાના માધ્યમથી જાહેર કરી હતી.
ઊર્જા બજારને બંધક બનાવવાની વ્યૂહરચનાનો પર્દાફાશ
બેઠકના મુખ્ય સત્રોને સંબોધિત કરતી વખતે વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે આજે સમગ્ર વિશ્વ કોઈ કુદરતી સાધનો કે ઊર્જા ઉત્પાદનની અછતથી પીડાઈ રહ્યું નથી, પરંતુ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ઉદ્ભવેલી અનિશ્ચિતતા, સપ્લાય ચેઈનમાં વારંવાર પડતા વિઘ્નો, પરિવહનના અતિશય ઊંચા ખર્ચ અને જરૂરી ઊર્જા સુધી સામાન્ય દેશોની પહોંચ અટકાવવા જેવા કૃત્રિમ ચિંતાજનક કારણોસર વિશ્વ સંકટનો સામનો કરી રહ્યું છે.
વિદેશ મંત્રીએ વૈશ્વિક ઊર્જા વેપાર અને તેલ સંબંધિત માળખાકીય સુવિધાઓ પર થઈ રહેલા ઇરાદાપૂર્વકના લક્ષિત હુમલાઓની આકરી ટીકા કરી હતી. તેમણે આ કૃત્યોને ચોક્કસ દેશો કે તત્વો દ્વારા આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં પેટ્રોલિયમ પેદાશોના ભાવને નિયંત્રિત કરવા અથવા કિંમતોને બંધક બનાવવાની ઇરાદાપૂર્વકની ખતરનાક વ્યૂહરચના ગણાવી હતી.
Spoke at the 2nd Plenary of @g20org #Atlanta.
✅ Underlined that the world today stares at an energy crisis, not of production, but of unpredictability & disruption, unaffordable costs, and challenges of access.
✅ Highlighted that deliberate attacks on energy trade & energy infrastructure are a calculated strategy to hold energy prices hostage.
✅ Emphasised that continuous distortions of energy markets through obstacles, sanctions & chokepoints are happening with increasing frequency, greater complexity & wider impact.
✅ Underscored that there appears little regard for the predicament of low-income countries.
✅ Stressed that convenient distinctions are being drawn between oil and gas. Selective carveouts speak for themselves.
✅ Reiterated that the knock-on effects & mutual dependence in a globalised market should not be underestimated.
✅ Reaffirmed that India needs reliable and predictable LPG supplies for its clean cooking needs.
✅ Reiterated that India’s National Mission on critical minerals spans exploration to recycling. India has also proposed a G20 Critical Minerals Circularity Initiative.
The G20 must display both understanding and leadership to keep energy markets open & predictable.
It must widen access to finance and advance storage, small modular reactors, green hydrogen and bio fuels.
— Dr. S. Jaishankar (@DrSJaishankar) October 30, 2026
સમુદ્રી માર્ગોની નાકાબંધી અને વિશ્વ વેપાર પર અસર
ભારતના વિદેશ મંત્રીએ પોતાના સંબોધનમાં આગળ ઉમેર્યું કે વૈશ્વિક ઊર્જા બજારો હાલમાં વિવિધ પ્રદેશોની નાકાબંધી, આર્થિક પ્રતિબંધો અને વ્યૂહાત્મક રીતે અતિ મહત્વપૂર્ણ એવા આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદ્રી માર્ગોમાં ઊભા કરવામાં આવતા અવરોધોથી સૌથી વધુ પ્રભાવિત થઈ રહ્યા છે. આવી ગંભીર પરિસ્થિતિઓ હવે અવારનવાર બની રહી છે અને તેમના કારણે ઊભી થતી જટિલતાઓ તથા તેનો વ્યાપ સતત વધી રહ્યો છે.
સમુદ્રી વેપાર ક્ષેત્રે ખાસ કરીને ઓછી આવક ધરાવતા વિકાસશીલ અને ગરીબ દેશોની સ્થિતિ અંગે જયશંકરે ઊંડી ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે અફસોસ વ્યક્ત કરતા કહ્યું કે વૈશ્વિક રાજકારણના આ ખેંચતાણમાં આ ગરીબ રાષ્ટ્રોની વાસ્તવિક મુશ્કેલીઓ, ઈંધણની અછત અને તેમની મૂળભૂત આર્થિક જરૂરિયાતો પર વિશ્વ સમુદાય દ્વારા પૂરતું ધ્યાન આપવામાં આવી રહ્યું નથી.
ગ્લોબલ સાઉથના દેશો પર પડી રહી છે સીધી માર
ઈરાન યુદ્ધ અને મધ્ય પૂર્વમાં વધતા યુદ્ધના વાદળો વચ્ચે વાણિજ્યિક જહાજો પરના સતત હુમલાઓ અંગે વાત કરતા જયશંકરે કહ્યું કે ગ્લોબલ સાઉથના દેશો નિર્દોષ નાગરિક જહાજો અને સમુદ્રી નાવિકો (Seafarers) પર થતા આ અચાનક હુમલાઓનો સૌથી મોટો ભોગ બની રહ્યા છે.
આ પ્રકારના આક્રમક પગલાંના કારણે વિશ્વભરમાં બળતણ (પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો), આવશ્યક અનાજ અને કૃષિ માટે જરૂરી ખાતરોની પહોંચ પર વિપરીત અસર પડી રહી છે અને તેમની કિંમતોમાં વિસ્ફોટક વધારો થઈ રહ્યો છે. ભારતે વિશ્વ મંચ પરથી અપીલ કરી છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદ્રી માર્ગોમાં મુક્ત વેપાર અને જહાજોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવી એ તમામ સભ્ય દેશોની સંયુક્ત જવાબદારી છે અને તેને ક્યારેય યુદ્ધ કે રાજકારણનું હથિયાર બનાવવું જોઈએ નહીં.
