Census 2027: દેશમાં વસ્તી ગણતરીની તારીખો જાહેર, 25 જાન્યુઆરીથી શરૂ થશે કામગીરી; જાણો કોને મળશે ઓનલાઈન ગણતરીની સુવિધા
દેશમાં લાંબા સમયથી રાહ જોવાઈ રહેલી વસ્તી ગણતરી એટલે કે Census 2027ને લઈને કેન્દ્ર સરકારે મહત્ત્વની જાહેરાત કરી છે. ગૃહ મંત્રાલય દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલી નવીનતમ સૂચના પ્રમાણે, દેશના મોટા ભાગના રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં 25 જાન્યુઆરીથી 28 ફેબ્રુઆરી, 2027 દરમિયાન વસ્તી ગણતરીની કામગીરી હાથ ધરવામાં આવશે. આ પ્રક્રિયા માટે 1 માર્ચ, 2027ની મધરાતને સંદર્ભ તારીખ તરીકે નક્કી કરવામાં આવી છે.
આ વખતે નાગરિકોને પોતાની વિગતો જાતે ઓનલાઈન નોંધાવવાની સુવિધા પણ મળશે. જોકે, ચૂંટણી અને હિમવર્ષાથી પ્રભાવિત કેટલાક વિસ્તારોમાં ગણતરીની કામગીરી અલગ સમયપત્રક પ્રમાણે થશે.
25 જાન્યુઆરીથી શરૂ થશે વસ્તી ગણતરી
ભારતના રજિસ્ટ્રાર જનરલ અને સેન્સસ કમિશનર મૃત્યુંજય કુમાર નારાયણ દ્વારા જાહેર કરાયેલી સૂચના અનુસાર, મોટાભાગના રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં 25 જાન્યુઆરીથી 28 ફેબ્રુઆરી, 2027 સુધી વસ્તી ગણતરી કરવામાં આવશે. આ સમયગાળા દરમિયાન ગણતરી અધિકારીઓ ઘરે-ઘરે જઈને નાગરિકોની વિગતો એકત્રિત કરશે.
આ કામગીરી પૂર્ણ થયા બાદ 1 માર્ચથી 5 માર્ચ, 2027 સુધી રિવિઝનલ રાઉન્ડ યોજાશે. આ તબક્કામાં એકત્રિત કરવામાં આવેલી માહિતીનું ફરીથી ચકાસણી અને જરૂરી સુધારા કરવામાં આવશે, જેથી અંતિમ આંકડાઓમાં ભૂલ રહેવાની શક્યતા ઘટે.
ઓનલાઈન સ્વ-ગણતરી માટે 10 જાન્યુઆરીથી તક
આ વખતની વસ્તી ગણતરીમાં નાગરિકો માટે એક ખાસ સુવિધા રાખવામાં આવી છે. સરકાર 10 જાન્યુઆરીથી 24 જાન્યુઆરી, 2027 સુધી સ્વ-ગણતરી (Self Enumeration) માટે ઓનલાઈન પોર્ટલ ઉપલબ્ધ કરાવશે.
આ સુવિધા હેઠળ લોકો ઘરે બેઠા પોતાની અને પરિવારના સભ્યોની જરૂરી વિગતો જાતે દાખલ કરી શકશે. ત્યારબાદ અધિકારીઓ ઘરે-ઘરે પહોંચીને માહિતીની ચકાસણી કરશે. આ વ્યવસ્થાથી ગણતરીની પ્રક્રિયા વધુ સરળ અને ઝડપી બનવાની આશા છે.
કયા રાજ્યોમાં હાલ નહીં થાય ગણતરી?
સરકારે કેટલીક જગ્યાઓ માટે અલગ વ્યવસ્થા રાખી છે. હાલ જાહેર કરાયેલા સમયપત્રકમાં મણિપુર, ગોવા, ઉત્તર પ્રદેશ, પંજાબ અને ઉત્તરાખંડનો સમાવેશ થતો નથી. મણિપુર માટે આગામી જાહેરાત સુધી રાહ જોવાની રહેશે.
આ ઉપરાંત લદ્દાખ તથા જમ્મુ-કાશ્મીર અને હિમાચલ પ્રદેશના હિમવર્ષાથી પ્રભાવિત વિસ્તારોમાં પણ આ સમયગાળા દરમિયાન સામાન્ય ગણતરી હાથ ધરવામાં નહીં આવે. આ વિસ્તારો માટે અલગ તારીખો અને વ્યવસ્થા જાહેર કરવામાં આવશે. ચૂંટણીની પરિસ્થિતિ અને મુશ્કેલ હવામાનને ધ્યાનમાં રાખીને આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.
2011 પછી પ્રથમ મોટી વસ્તી ગણતરી
ભારતમાં છેલ્લી સંપૂર્ણ વસ્તી ગણતરી વર્ષ 2011માં થઈ હતી. ત્યારબાદ 2021માં થનારી ગણતરી કોરોના મહામારીને કારણે મુલતવી રાખવામાં આવી હતી. હવે 2027ની વસ્તી ગણતરી દેશ માટે અનેક રીતે મહત્ત્વપૂર્ણ બનવાની છે.
આ ગણતરી દ્વારા દેશની વસ્તી, પરિવારો અને સામાજિક-આર્થિક સ્થિતિ અંગે નવી માહિતી ઉપલબ્ધ થશે. સરકારને વિકાસ યોજનાઓ, શિક્ષણ, આરોગ્ય, આવાસ અને અન્ય જાહેર સેવાઓનું આયોજન કરવામાં આ આંકડાઓ મદદરૂપ થશે.
જાતિ ગણતરી પણ બનશે મહત્ત્વનો મુદ્દો
Census 2027માં જાતિ આધારિત વિગતોનો સમાવેશ કરવાનો નિર્ણય પણ અગાઉ જાહેર કરવામાં આવ્યો છે. એટલે આ વસ્તી ગણતરી માત્ર લોકોની સંખ્યા જાણવા પૂરતી મર્યાદિત નહીં રહે, પરંતુ દેશની સામાજિક રચના અંગે પણ મહત્ત્વપૂર્ણ માહિતી પૂરી પાડશે.
હવે આગામી મહિનાઓમાં ગણતરીની તૈયારીઓ, ઓનલાઈન પોર્ટલ અને અલગ વિસ્તારો માટેના સમયપત્રક અંગે વધુ વિગતો સામે આવશે. નાગરિકોએ સત્તાવાર સૂચનાઓ પર નજર રાખવી અને ગણતરી અધિકારીઓને સાચી માહિતી આપવી જરૂરી રહેશે.
