ઈંધણ અને ખાતરના ભાવમાં મોટો ઘટાડો! જાણો જુલાઈના WPI આંકડા તમારા ખિસ્સા પર શું અસર કરશે
દેશની આર્થિક સ્થિતિ અને બજારના પ્રવાહોને સ્પષ્ટ કરતા મહત્વપૂર્ણ આંકડા સામે આવ્યા છે. જુલાઈ ૨૦૨૬ માં દેશના જથ્થાબંધ ભાવ સૂચકાંક (WPI) આધારિત ફુગાવામાં (થોક મોંઘવારી) મામૂલી ઘટાડો નોંધાયો છે. કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા તાજેતરના અહેવાલ મુજબ, જુલાઈ મહિનામાં જથ્થાબંધ ફુગાવો ઘટીને ૯.૭૮ ટકા પર આવી ગયો છે.
અગાઉના જૂન મહિનામાં આ દર ૯.૮૭ ટકા હતો, જે દર્શાવે છે કે એક મહિનાના ગાળામાં જથ્થાબંધ મોંઘવારીમાં ૦.૦૯ ટકાનો સહેજ ઘટાડો થયો છે. નવા ૨૦૨૨-૨૩ ના બેઝ યર (મૂળ વર્ષ) આધારિત WPI આંકડાઓની શ્રેણીમાં આ પ્રથમ વખત બન્યું છે જ્યારે મહિને-દર-મહિને ફુગાવામાં ઘટાડો જોવા મળ્યો હોય. મુખ્યત્વે ઈંધણ (ફ્યુઅલ), પાવર અને ખાદ્ય પદાર્થોના ભાવમાં આવેલી નરમાશને કારણે જથ્થાબંધ મોંઘવારીના દરને આ રાહત મળી છે.
ઈંધણ અને પાવર ક્ષેત્રે મોંઘવારીમાં મોટો કડાકો
જુલાઈ મહિનામાં ફ્યુઅલ અને પાવર (Fuel and Power) કેટેગરીના ફુગાવામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો દર્જ થયો છે, જેણે સમગ્ર WPI દરને નીચે લાવવામાં સૌથી મહત્વની ભૂમિકા ભજવી છે.
-
જૂન ૨૦૨૬ નો દર: ૨૭.૪૧ ટકા
-
જુલાઈ ૨૦૨૬ નો દર: ૨૦.૦૫ ટકા
-
કુલ ઘટાડો: એક જ મહિનામાં ૭.૩૬ ટકાનો મોટો કડાકો
આ શ્રેણીમાં આવતા ભાવ સીધા કચા તેલ (ક્રૂડ ઓઇલ) અને ઈંધણના વૈશ્વિક ભાવ સાથે જોડાયેલા હોય છે. અગાઉ પશ્ચિમ એશિયામાં સર્જાયેલા ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ અને ‘સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મોઝ’ (Strait of Hormuz) પરની અસ્થિર પરિસ્થિતિને કારણે કાચા તેલની કિંમતો પર ભારે દબાણ ઊભું થયું હતું. પરંતુ જુલાઈ મહિના દરમિયાન વૈશ્વિક સ્તરે ઈંધણની કિંમતોમાં સ્થિરતા અને નરમાશ આવતા આ ક્ષેત્રે ભારે રાહત મળી છે, જેની સકારાત્મક અસર એકંદર આંકડા પર પડી છે.
ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓની મોંઘવારીમાં પણ હળવો ઘટાડો
બજારમાં રોજના વપરાશની ખાદ્ય સામગ્રી એટલે કે ‘ફૂડ આર્ટિકલ્સ’ (Food Articles) ની જથ્થાબંધ મોંઘવારીમાં પણ મામૂલી સુધારો જોવા મળ્યો છે.
જુલાઈ મહિનામાં ખાદ્ય ચીજોનો જથ્થાબંધ ફુગાવો જૂનના ૫.૪૯ ટકાથી ઘટીને ૫.૪૪ ટકા થયો છે. જોકે આ ઘટાડો ૦.૦૫ ટકાનો ખૂબ જ મામૂલી છે, પરંતુ તેણે જથ્થાબંધ ભાવ સૂચકાંક પર વધુ દબાણ વધવા દીધું નથી. ઉલ્લેખનીય છે કે પશ્ચિમ એશિયાના તણાવને કારણે અગાઉ કાચા તેલની સાથે સાથે રાસાયણિક ખાતરોના ભાવ પર પણ અસર પડી હતી, જેની પરોક્ષ અસર ખેતી અને ખાદ્ય ચીજોના ઉત્પાદન ખર્ચ પર જોવા મળી હતી. સરકારે જુલાઈના WPI આંકડાનું વિશ્લેષણ કરતી વખતે ખાદ્ય સામગ્રીને ફુગાવો જાળવી રાખનારા મુખ્ય પરિબળોમાંનું એક ગણાવ્યું છે.
મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટરમાં મોંઘવારીનું દબાણ વધ્યું
એક તરફ જ્યાં ફ્યુઅલ અને ખાદ્ય પદાર્થોએ બજારને રાહત આપી છે, તો બીજી તરફ ઉત્પાદન ક્ષેત્ર એટલે કે ‘મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટર’ (Manufacturing Sector) માં મોંઘવારીનો ઉપડતો ગ્રાફ જોવા મળ્યો છે.
જુલાઈ મહિનામાં મેન્યુફેક્ચરિંગ પ્રોડક્ટ્સનો ફુગાવો વધીને ૮.૨૯ ટકા પહોંચી ગયો છે, જે જૂન મહિનામાં ૭.૪૮ ટકા હતો. આમ, એક મહિનામાં ઉત્પાદિત વસ્તુઓના જથ્થાબંધ ભાવમાં ૦.૮૧ ટકાનો વધારો થયો છે.
આ ક્ષેત્રમાં ભાવ વધારા પાછળના મુખ્ય કારણો: ૧. બેઝિક મેટલ્સ: પાયાની ધાતુઓના વૈશ્વિક ભાવમાં થયેલો વધારો.
૨. પ્રોસેસ્ડ ફૂડ પ્રોડક્ટ્સ: પ્રોસેસ કરેલી ખાદ્ય સામગ્રીનો ઉત્પાદન ખર્ચ વધવો.
૩. કેમિકલ પ્રોડક્ટ્સ: રાસાયણિક ઉત્પાદનોના કાચા માલની કિંમતોમાં ઉછાળો.
મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષેત્રે ફુગાવો વધવા છતાં, ફ્યુઅલ અને ખાદ્ય ક્ષેત્રે થયેલા મોટા ઘટાડાને કારણે એકંદર જથ્થાબંધ મોંઘવારીનો આંકડો નિયંત્રણમાં રહ્યો છે.
આ આંકડાઓનો અર્થ શું છે?
નવા ૨૦૨૨-૨૩ ના આધાર વર્ષ પર ગણવામાં આવતા આ WPI આંકડા દર્શાવે છે કે ભારતીય અર્થતંત્ર પર વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાઓની અસર ધીમે ધીમે ઓછી થઈ રહી છે. ઈંધણના ભાવમાં આવેલો મોટો ઘટાડો આવનારા સમયમાં પરિવહન ખર્ચ ઘટાડવામાં મદદ કરશે, જેની હકારાત્મક અસર સામાન્ય ઉપભોક્તા સુધી પહોંચી શકે છે. જોકે, મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષેત્રનો વધતો ફુગાવો ઉદ્યોગો માટે ઉત્પાદન ખર્ચ જાળવી રાખવામાં પડકાર ઊભો કરી શકે છે.
