નેપાળમાં ભયાનક જળપ્રલય બાદ વીજસંકટ: પૂરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં રાહત માટે સોલાર પાવર બેંકનું વિતરણ શરુ, સેંકડો ભારતીયો સહિત અનેક ગુમ
હિમાલયન દેશ નેપાળમાં આવેલા અચાનક પૂર (Flash Floods) અને ભૂસ્ખલનને કારણે ભારે તારાજી સર્જાઈ છે. ખાસ કરીને ચાઇના (તિબેટ) સરહદને અડીને આવેલા વિસ્તારોમાં હાઇડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ્સને ભારે નુકસાન પહોંચતાં દેશના મોટા હિસ્સામાં વીજ પુરવઠો સંપૂર્ણપણે ખોરવાઈ ગયો છે. આ ગંભીર કટોકટી વચ્ચે નેપાળ સરકાર અને ઉર્જા મંત્રાલય દ્વારા પૂરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં રાહત કાર્યો તીવ્ર બનાવવામાં આવ્યા છે.
વીજળી ન હોવાના કારણે મોબાઇલ કમ્યુનિકેશન અને લાઇટિંગની સમસ્યા દૂર કરવા માટે સરકારે તાત્કાલિક ધોરણે અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં સોલાર પાવર બેંક (Solar Power Banks) નું વિતરણ કરવાનો મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે.
૧૭૭ થી વધુ લોકોના મોત, ૩૦૦ થી વધુ ભારતીય પ્રવાસીઓ સહિત સેંકડો ગુમ
નેપાળના તિબેટ સરહદ પાસે આવેલી ભોટેકોશી નદીમાં આવેલા ભયાનક પૂરે ત્રણ મુખ્ય જિલ્લાઓમાં ભારે વિનાશ વેર્યો છે. આ હોનારતમાં અત્યાર સુધીમાં ૧૭૭ થી વધુ લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા છે અને ૮૨૬ થી વધુ લોકો ગુમ થયા હોવાના અહેવાલ છે.
ભારતીય પ્રવાસીઓ ફસાયા: ગુમ થયેલા લોકોમાં ૩૦૦ થી વધુ ભારતીય પ્રવાસીઓનો પણ સમાવેશ થાય છે, જેઓ દર્શન કે પ્રવાસ અર્થે નેપાળ ગયા હતા.
બચાવ કામગીરી ઝડપી: નેપાળી સેના, સ્થાનિક પોલીસ અને નેશનલ ડિઝાસ્ટર રિસ્ક રિડક્શન એન્ડ મેનેજમેન્ટ ઓથોરિટી (NDRRMA) દ્વારા ગુમ થયેલા લોકોને શોધવા માટે સમય સામે દોડ લગાવીને વિહંગમ રેસ્ક્યૂ ઓપરેશન ચલાવવામાં આવી રહ્યું છે.
૧૨ હાઇડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ્સ ક્ષતિગ્રસ્ત: ૪૩૧ મેગાવોટ વીજ ઉત્પાદન ઠપ્પ
નેપાળના ઉર્જા અને જળ સંસાધન મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, પૂરના કાદવ અને કાટમાળના ભારે પ્રવાહને કારણે કુલ ૧૨ જેટલા હાઇડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ્સને ગંભીર નુકસાન પહોંચ્યું છે.
આ અકસ્માતને કારણે દેશના ૪૩૧.૧ મેગાવોટ જેટલા વીજ ઉત્પાદન પર સીધી અસર પડી છે અને ઉત્પાદન સંપૂર્ણપણે અટકી ગયું છે. ખાસ કરીને રસુવા (Rasuwa), નુવાકોટ (Nuwakot) અને ધાડિંગ (Dhading) જિલ્લાઓ અંધારામાં ડૂબી ગયા છે, કારણ કે રસુવામાં આવેલું એક મુખ્ય સબ-સ્ટેશન પૂરના પાણીમાં તણાઈ ગયું છે.
ઇમરજન્સી રાહત: ૫૦૦ સોલાર પાવર બેંકની ફાળવણી
વીજ પુરવઠો તાત્કાલિક પુનઃસ્થાપિત કરવો શક્ય ન હોવાથી, ઉર્જા મંત્રાલયે ‘અલ્ટરનેટિવ એનર્જી પ્રોમોશન સેન્ટર’ સાથે સંકલન કરીને અસરગ્રસ્ત નાગરિકો અને રાહતકર્તાઓ માટે સોલાર પાવર બેંક મોકલવાની વ્યવસ્થા કરી છે.
પ્રથમ તબક્કાનું વિતરણ: મંત્રાલયે NDRRMA ને ૩૦૦ સોલાર પાવર બેંક સોંપી દીધી છે, જેનો ઉપયોગ મોબાઇલ ચાર્જિંગ અને રાત્રિના સમયે લાઇટિંગ માટે કરવામાં આવી રહ્યો છે.
બીજો તબક્કો: વધારાની ૨૦૦ સોલાર પાવર બેંક રસ્તામાં છે. આ ઉપકરણોની મદદથી આપત્તિના સમયે લોકો પોતાના પરિવારજનો અને તબીબી સેવાઓ સાથે સંપર્કમાં રહી શકશે.
વીજળી પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે નેપાળ ઇલેક્ટ્રિસિટી ઓથોરિટીના પ્રયાસો
નેપાળ ઇલેક્ટ્રિસિટી ઓથોરિટી (NEA) દ્વારા વૈકલ્પિક ટ્રાન્સમિશન લાઇન મારફતે વીજળી ચાલુ કરવાના ભગીરથ પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે.
સિંધુપાલ્ચોકથી એક વૈકલ્પિક લાઇન લંબાવીને નુવાકોટના કેટલાક વિસ્તારોમાં વીજ પુરવઠો આંશિક રીતે પુનઃસ્થાપિત કરવામાં સફળતા મળી છે. NEA ના પ્રવક્તા રાજન ઢાકલના જણાવ્યા મુજબ, ટેકનિકલ ટીમ રાત-દિવસ કામ કરી રહી છે જેથી અન્ય પૂરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં પણ ઝડપથી વીજળી પહોંચાડી શકાય.
હિમપ્રપાત (Avalanche) બન્યો કુદરતી આફતનું મુખ્ય કારણ
આ ભયાનક ફ્લેશ ફ્લડ પાછળનું મુખ્ય કારણ ભોટેકોશી નદીની ઉપનદી ‘લ્હેન્દે’ (Lhende) ના પ્રવાહમાં આવેલો અવરોધ હતો. ચાઇના સરહદ નજીક આવેલા તિબુરે વિસ્તારમાં વિશાળ હિમપ્રપાત થવાના કારણે નદીનો પ્રવાહ રોકાઈ ગયો હતો અને પાછળથી કુદરતી ડેમ તૂટતાં પાણીનો પ્રચંડ જથ્થો તળિયાના વિસ્તારોમાં ફરી વળ્યો હતો.
બીજી તરફ, ચીનના સરકારી મીડિયાના અહેવાલો મુજબ, આ જ કુદરતી આફતને કારણે તિબેટ સ્વાયત્ત ક્ષેત્રમાં પણ ૩ લોકોના મોત થયા છે અને ૫૮૮ થી વધુ લોકો ગુમ થયાના અહેવાલ છે.
