NSE Share Price Listing: આજે BSE પર નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જનું હિસ્ટોરિક લિસ્ટિંગ; શું શેર રોકેટ બનશે કે પછી લાંબા ગાળા માટે જાળવી રાખવો પડશે? જાણો નિષ્ણાતોનું વિશ્લેષણ
મુંબઈ: દેશના સૌથી મોટા નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ (NSE) ના શેરનું આજે, ૨૪ સપ્ટેમ્બરના રોજ બોમ્બે સ્ટોક એક્સચેન્જ (BSE) પર સત્તાવાર લિસ્ટિંગ થવા જઈ રહ્યું છે. ભારતીય શેરબજારના ઈતિહાસમાં હ્યુન્ડાઈ મોટર ઈન્ડિયાના ₹૨૭,૮૭૦ કરોડના ઈશ્યૂ પછી ₹૨૨,૫૬૯ કરોડનો આ આઈપીઓ દેશનો બીજો સૌથી મોટો ઈશ્યૂ માનવામાં આવે છે. દેશ-વિદેશના રોકાણકારોની મજબૂત માંગ વચ્ચે આ IPO ને કુલ ૫.૭૧ ગણું જંગી સબસ્ક્રિપ્શન મળ્યું હતું. હવે જ્યારે આજે આ શેર ટ્રેડિંગ માટે ખુલી રહ્યો છે, ત્યારે તમામની નજર તેના લિસ્ટિંગ ભાવ પર ટકેલી છે.
ગ્રે માર્કેટ પ્રીમિયમ (GMP) ના તાજેતરના આંકડા મુજબ, NSE ના શેર અનઓફિશિયલ માર્કેટમાં આશરે ₹૪૩ થી ₹૪૫.૫ ના પ્રીમિયમ પર ટ્રેડ થઈ રહ્યા છે. IPO ના ₹૧,૭૮૫ ના ઉપલા પ્રાઇસ બેન્ડ સામે આ પ્રીમિયમ આશરે ૨.૪ થી ૨.૬ ટકાના મામૂલી વધારાનો સંકેત આપે છે. જોકે, બજારના નિષ્ણાતો સ્પષ્ટપણે માને છે કે GMP એ સત્તાવાર લિસ્ટિંગ કિંમત દર્શાવવા માટેનો કોઈ ચોક્કસ કે કાનૂની આંકડો નથી.
મજબૂત માંગ અને જંગી સબસ્ક્રિપ્શન
સબસ્ક્રિપ્શનના છેલ્લા દિવસે NSE IPO ને આશરે ૫૦.૫૮ કરોડ શેર માટે બિડ મળી હતી, જેની સામે માત્ર ૮.૮૬ કરોડ શેર ઓફર પર મૂકવામાં આવ્યા હતા. આના પરિણામે સમગ્ર ઈશ્યૂને ૫.૭૧ ગણો પ્રતિસાદ સાંપડ્યો હતો. સંસ્થાકીય રોકાણકારો (QIB) નો ક્વોટા સૌથી વધુ ૧૨.૬૮ ગણો ભરાયો હતો, જ્યારે બિન-સંસ્થાકીય રોકાણકારો (NII) નો હિસ્સો ૬.૫૫ ગણો સબસ્ક્રાઇબ થયો હતો. રિટેલ કેટેગરીમાં ૧.૩૯ ગણા અરજીઓ આવી હતી. સમગ્ર પ્રક્રિયા દરમિયાન આ IPO એ બજારમાંથી આશરે ₹૯૦,૩૦૦ કરોડ મૂલ્યની જંગી માંગ ઊભી કરી હતી.
શા માટે મોટા લિસ્ટિંગ ગેનની અપેક્ષા ઓછી છે?
બજારના અગ્રણી વિશ્લેષકોના જણાવ્યા મુજબ, રોકાણકારોએ લિસ્ટિંગના દિવસે બહુ મોટા ધમાકા કે શેર ‘રોકેટ’ બનવાની બહુ મોટી અપેક્ષાઓ રાખવી જોઈએ નહીં. તેનું મુખ્ય કારણ એ છે કે ₹૧,૭૮૫ ના IPO ભાવ પર કંપનીનું વેલ્યુએશન નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬ ના અંદાજિત EPS ના આશરે ૪૦.૯ થી ૪૨.૯ ગણા પર નિર્ધારિત કરવામાં આવ્યું છે. જોકે, આ વેલ્યુએશન તેના હરીફ એવા BSE ના વર્તમાન વેલ્યુએશન કરતા ઘણું વાજબી અને ઓછું છે, જે શેરના મૂળભૂત આધારને ટેકો પૂરો પાડે છે.
તેમ છતાં, એક મહત્વની બાબત એ પણ છે કે NSE ની કુલ આવકમાંથી આશરે ૭૯ ટકા જેટલો સિંહભાગ માત્ર ટ્રેડિંગ પ્રવૃત્તિઓમાંથી જ આવે છે. આ બિઝનેસ મોડેલ વધુને વધુ નિયમનકારી અને રેગ્યુલેટરી જોખમોને આધીન રહેતું હોય છે, જેના કારણે લિસ્ટિંગના દિવસે મોટું પ્રીમિયમ મળવાની શક્યતા મર્યાદિત બની જાય છે.
NSE ની સૌથી મોટી તાકાત શું છે?
બ્રોકરેજ હાઉસિસના મતે NSE ની સૌથી મોટી તાકાત તેની વિશાળ અને મજબૂત મૂડી બજાર ઇકોસિસ્ટમ છે. કંપની માત્ર શેરોનું લેવેચ પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ તેની વિસ્તૃત કામગીરીમાં ટ્રેડિંગ, ક્લિયરિંગ, ઇન્ડેક્સ લિસ્ટિંગ અને માર્કેટ ડેટા સર્વિસીસનો સમાવેશ થાય છે. આ વૈવિધ્યસભર ઇકોસિસ્ટમ તેને આવકના અનેક ક્ષેત્રો પૂરા પાડે છે, જે તેને લાંબા ગાળે એક મજબૂત અને સ્થિર કંપની બનાવે છે.
રોકાણકારો અને નવા પ્રવેશકો માટે શું સલાહ છે?
મોટાભાગની અગ્રણી બ્રોકરેજ કંપનીઓએ તેમની IPO નોટ્સમાં આ ઇશ્યૂને માત્ર લિસ્ટિંગ ગેનના દૃષ્ટિકોણથી નહીં, પરંતુ લાંબા ગાળાના “સંપત્તિ સર્જન” (Long-term Wealth Creation) ના હેતુથી સબ્સ્ક્રાઇબ કરવાની ભલામણ કરી હતી.
બજાર નિષ્ણાતો માને છે કે લિસ્ટિંગ બાદ શરૂઆતી કલાકમાં શેરના ભાવની સાચી દિશા (Price Discovery Phase) નક્કી થવી અત્યંત મહત્વપૂર્ણ રહેશે. વિશ્લેષકો આને લાંબા ગાળાનો ગુણવત્તાયુક્ત સ્ટોક ગણે છે. તેથી, જો આજે શેરનું લિસ્ટિંગ થોડું ફ્લેટ કે નબળું થાય, તો પણ જે રોકાણકારોને IPO માં શેર ફાળવવામાં આવ્યા નથી, તેમના માટે નીચા ભાવે લાંબા ગાળા માટે એન્ટ્રી કરવાની આ એક શ્રેષ્ઠ તક સાબિત થઈ શકે છે. ટૂંકા ગાળાના નફાને બદલે ભારતીય ઇકોનોમી અને કેપિટલ માર્કેટના ગ્રોથ સ્ટોરીમાં વિશ્વાસ રાખીને સ્ટોક જાળવી રાખવો હિતાવહ રહેશે.
