હવે એઆઈ કમાણીમાંથી સામાન્ય જનતાને મળશે રોકડા પૈસા! જાણો ઓપનએઆઈનો માસ્ટરપ્લાન
ટેકનોલોજીની દુનિયામાં અત્યારે એક એવા સમાચાર વહેતા થયા છે જેણે વૈશ્વિક સ્તરે હલચલ મચાવી દીધી છે. લોકપ્રિય આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ ટૂલ ‘ચેટજીપીટી’ (ChatGPT) બનાવનારી કંપની ઓપનએઆઈ (OpenAI) અમેરિકાની સરકારને પોતાની કંપનીમાં ૫% માલિકી હિસ્સો (Ownership Stake) આપવાની યોજના પર વિચાર કરી રહી છે. વોશિંગ્ટનમાં એઆઈ કંપનીઓ પર વધી રહેલી સરકારી દેખરેખ અને કડક કાયદાકીય તપાસ વચ્ચે ઓપનએઆઈએ આ મોટું પગલું ભરવાનું નક્કી કર્યું હોય તેમ લાગે છે.
આ પ્રસ્તાવ પાછળનો મુખ્ય હેતુ નીતિઘડવૈયાઓ (Policymakers) અને સરકાર સાથેના સંબંધોને વધુ મજબૂત કરવાનો છે. જોકે, ફાઇનાન્સિયલ ટાઇમ્સના અહેવાલ મુજબ, આ યોજના અંગે અત્યારે માત્ર આંતરિક ચર્ચાઓ અને વિચારણાઓ જ ચાલી રહી છે. આ પ્રસ્તાવને સત્તાવાર મંજૂરી મળી છે કે તેનું અમલીકરણ થઈ ચૂક્યું છે, તે અંગે હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી નથી. પરંતુ આ ખબરે આખી ટેક ઇન્ડસ્ટ્રીને વિચારતી કરી મૂકી છે.
ઓપનએઆઈ શા માટે આવો નિર્ણય લઈ રહ્યું છે?
છેલ્લા કેટલાક સમયથી અમેરિકામાં આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) ને લઈને પબ્લિક અને સરકાર બંનેમાં ચિંતા અને આક્રોશ વધી રહ્યો છે. સામાન્ય લોકોમાં એવો ભય વ્યાપી ગયો છે કે એઆઈ ટેકનોલોજી માણસોની નોકરીઓ છીનવી લેશે, જેના કારણે મોટા પાયે આર્થિક કટોકટી સર્જાઈ શકે છે. બીજી મોટી ચિંતા એ છે કે આ નવી ટેકનોલોજીથી થનારો અઢળક નફો માત્ર ગણીગાંઠી મોટી એઆઈ કંપનીઓના ગજવામાં જ જશે અને સામાન્ય જનતાને તેનાથી કોઈ આર્થિક ફાયદો નહીં થાય.
આવી સ્થિતિમાં, જો સરકારને કંપનીમાં હિસ્સો આપવામાં આવે તો ઓપનએઆઈની વૃદ્ધિ અને કમાણીનો એક ભાગ સીધો દેશના નાગરિકો અને સાર્વજનિક હિતમાં વાપરી શકાય. જ્યારે કંપની આર્થિક રીતે આગળ વધશે, ત્યારે અમેરિકાની જનતાને પણ તેનો સીધો કે આડકતરો નાણાકીય લાભ મળી શકશે. આ પગલાથી કંપની પ્રત્યે લોકોનો અવિશ્વાસ ઓછો થઈ શકે છે.
નવીનતમ મોડલ ‘GPT-5.6’ પર સરકારી બ્રેક
આ ચર્ચા ત્યારે વધુ વેગીલી બની જ્યારે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે ગયા અઠવાડિયે જ ઓપનએઆઈના સૌથી અદ્યતન ફ્લેગશિપ મોડલ ‘GPT-5.6’ ના ગ્લોબલ લોન્ચિંગ પર અસ્થાયી રોક લગાવી દીધી. સરકારને આ એડવાન્સ મોડલના સંભવિત દુરુપયોગ અને સુરક્ષાને લઈને કેટલીક આશંકાઓ હતી.
આ સરકારી અવરોધ બાદ, ઓપનએઆઈ હવે રેગ્યુલેટરી ચિંતાઓનો ઉકેલ લાવવા માટે સરકાર સાથે ખૂબ જ નજીકથી કામ કરી રહી છે, જેથી આ શક્તિશાળી એઆઈ મોડલને વહેલી તકે જાહેર જનતાના ઉપયોગ માટે ખુલ્લું મૂકી શકાય. સરકારને ભાગીદાર બનાવવાની આ ઓફર પણ આ જ પ્રક્રિયાનો એક ભાગ માનવામાં આવી રહી છે.
માત્ર ઓપનએઆઈ જ નહીં, અન્ય કંપનીઓ પણ મુશ્કેલીમાં
અમેરિકા સરકારની આ કડકાઈ માત્ર ઓપનએઆઈ પૂરતી મર્યાદિત નથી. ગયા મહિને, ઓપનએઆઈની હરીફ કંપની ‘એન્થ્રોપિક’ (Anthropic) ને પણ સરકારી આદેશ બાદ તેના સૌથી એડવાન્સ એઆઈ મોડલ ‘Fable 5’ ની એક્સેસ પર અસ્થાયી પ્રતિબંધનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. જોકે, જરૂરી તપાસ અને નિયમોના પાલન બાદ ૧ જુલાઈએ આ પ્રતિબંધો હટાવી લેવામાં આવ્યા હતા. આ ઘટનાઓ દર્શાવે છે કે સુપર-ઈન્ટેલિજન્ટ એઆઈ મોડલ્સ પર સરકાર હવે કોઈ પણ પ્રકારની ઢીલાશ મૂકવા તૈયાર નથી.
પડદા પાછળની ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠકો
અહેવાલો અનુસાર, ઓપનએઆઈના સીઈઓ સેમ ઓલ્ટમેન (Sam Altman) આ પ્રસ્તાવિત હિસ્સેદારી અંગે સરકારના ટોચના હોદ્દેદારો સાથે સતત સંપર્કમાં છે. તેમણે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ, કોમર્સ સેક્રેટરી હોવર્ડ લુટનિક અને ટ્રેઝરી સેક્રેટરી સ્કોટ બેસેન્ટ સાથે રૂબરૂ મુલાકાત કરીને આ વિષય પર ગંભીર ચર્ચા કરી છે. આ ઉપરાંત, જૂન મહિનાની શરૂઆતમાં સેમ ઓલ્ટમેને અમેરિકન સેનેટર બર્ની સેન્ડર્સ સાથે પણ આ મુદ્દે બેઠક કરી હોવાના અહેવાલો સામે આવ્યા છે.
પબ્લિક વેલ્થ ફંડ અને ડિજિટલ ડિવિડન્ડ: નવો ટ્રેન્ડ
ટેકનોલોજીનો લાભ સામાન્ય માણસ સુધી પહોંચાડવા માટે ઓપનએઆઈએ એક ‘પબ્લિક વેલ્થ ફંડ’ (જાહેર સંપત્તિ ભંડોળ) બનાવવાની દરખાસ્ત પણ મૂકી છે. આ ફંડમાંથી મળતું વળતર દેશના નાગરિકોમાં વહેંચવામાં આવશે, જેથી એઆઈ સેક્ટરના વિકાસનો આર્થિક સ્વાદ સામાન્ય જનતા પણ ચાખી શકે.
આવી જ કંઈક વિચારધારા એન્થ્રોપિક કંપનીએ પણ રજૂ કરી છે. તેમણે ‘ડિજિટલ ડિવિડન્ડ’ (Digital Dividend) નો ખ્યાલ આપ્યો છે, જેમાં એઆઈ દ્વારા સર્જાતી સંપત્તિનો એક હિસ્સો સરકારી ચૂકવણીઓ અને યોજનાઓ દ્વારા સીધો નાગરિકોના ખાતામાં ટ્રાન્સફર કરવામાં આવશે.
