૪૦,૦૦૦ ભાડું અને માત્ર ૧૬ ફૂટની જગ્યા: જુઓ દુનિયાના સૌથી મોંઘા શહેરનું સૌથી કદરૂપું રૂપ
હોંગકોંગનું નામ પડતા જ આંખો સામે કાચની ઊંચી ઈમારતો, લક્ઝરી કારો અને ચમકતી રોશનીવાળું આકાશ દેખાય છે. દુનિયાના સૌથી ધનિક શહેરોમાં જેની ગણતરી થાય છે, તે હોંગકોંગનું એક બીજું કાળું સત્ય છે જે ગ્લેમરની આ દુનિયા પાછળ છુપાયેલું છે. અહીં લાખો લોકો એવા ઘરોમાં રહે છે જે આપણા બાથરૂમ કરતા પણ નાના છે. આ ઘરોને ‘કોફિન હોમ્સ’ (Coffin Homes) એટલે કે ‘તાબૂતના ઘર’ કહેવામાં આવે છે.
એક બાજુ અબજોપતિઓની વૈભવી લાઈફસ્ટાઈલ છે, તો બીજી બાજુ ૧૬ સ્ક્વેર ફૂટના બોક્સમાં કેદ માનવ જિંદગી છે. ચાલો સમજીએ કે શા માટે દુનિયાના સૌથી મોંઘા પ્રોપર્ટી માર્કેટમાં ૨ લાખથી વધુ લોકો નર્ક જેવું જીવન જીવવા મજબૂર છે.
અમીરીની પાછળ છુપાયેલું અત્યંત ગરીબીનું રૂપ
હોંગકોંગ છેલ્લા ૧૪ વર્ષથી સતત વિશ્વના સૌથી મોંઘા હાઉસિંગ માર્કેટનો ખિતાબ ધરાવે છે. અહીં જમીનની કિંમતો આસમાને છે. આ જ કારણ છે કે સામાન્ય મધ્યમ વર્ગ કે મજૂર વર્ગના લોકો માટે અહીં ઘર ખરીદવું તો દૂર, એક રૂમ ભાડે રાખવો પણ અશક્ય બની ગયો છે.
જ્યારે જૂની ઇમારતોના એક સામાન્ય રૂમને લાકડાના પાટિયા મારીને નાના-નાના ૫ થી ૬ ભાગમાં વહેંચી દેવામાં આવે છે, ત્યારે તે ‘કોફિન હોમ’ બને છે. આ જગ્યા એટલી સાંકડી હોય છે કે વ્યક્તિ ત્યાં સીધો ઉભો પણ રહી શકતો નથી કે પોતાના હાથ પણ પૂરા ફેલાવી શકતો નથી. માત્ર ૧૬ થી ૨૦ સ્ક્વેર ફૂટની આ જગ્યામાં જ વ્યક્તિએ સુવાનું, જમવાનું અને પોતાનો સામાન રાખવાનો હોય છે. આશ્ચર્યની વાત એ છે કે આટલી નાની જગ્યાનું ભાડું પણ ઘણીવાર ૪,૦૦૦ થી ૫,૦૦૦ હોંગકોંગ ડોલર (આશરે ૪૦,૦૦૦ થી ૫૦,૦૦૦ ભારતીય રૂપિયા) સુધી પહોંચી જાય છે.
૨ લાખ લોકો: એક બોક્સમાં કેદ આખી દુનિયા
સરકારી આંકડા મુજબ, હોંગકોંગમાં આશરે ૨,૧૦,૦૦૦ થી વધુ લોકો આવા સબ-ડિવાઈડેડ યુનિટ્સમાં રહે છે. આમાં માત્ર મજૂરો જ નહીં, પણ વૃદ્ધો, બેરોજગાર યુવાનો અને નાના બાળકો સાથેના પરિવારોનો પણ સમાવેશ થાય છે.
આ ‘ઘરો’ની સ્થિતિ અત્યંત દયનીય હોય છે:
-
હવાની અવરજવરનો અભાવ: આ રૂમમાં કોઈ બારી હોતી નથી. ઉનાળામાં જ્યારે તાપમાન વધે છે, ત્યારે આ બોક્સ ભઠ્ઠી જેવા ગરમ થઈ જાય છે.
-
હાઈજીનની સમસ્યા: એક જ ફ્લોર પર રહેતા ૨૦ થી ૩૦ લોકો વચ્ચે માત્ર એક કે બે કોમન ટોયલેટ અને એક નાનકડું રસોડું હોય છે. ઘણીવાર તો શૌચાલયની બિલકુલ બાજુમાં જ ગેસ સ્ટવ રાખીને રસોઈ બનાવવી પડે છે.
-
માનસિક અસર: સતત સાંકડી જગ્યામાં રહેવાને કારણે અહીંના લોકોમાં ડિપ્રેશન, એન્ઝાયટી અને અન્ય માનસિક બીમારીઓનું પ્રમાણ ખૂબ ઊંચું જોવા મળ્યું છે. મનુષ્ય માટે આ પ્રકારનું જીવન શારીરિક અને માનસિક રીતે ટોર્ચર સમાન છે.
શા માટે આ સ્થિતિ સર્જાઈ?
તમને પ્રશ્ન થશે કે આટલા ધનિક શહેરમાં આવી સ્થિતિ કેમ? તેનું મુખ્ય કારણ હોંગકોંગની સરકારની જમીન નીતિ અને રિયલ એસ્ટેટ ટાયકૂન્સનું વર્ચસ્વ છે. હોંગકોંગનો ઘણો ખરો હિસ્સો પહાડી છે અને ખેતીલાયક કે રહેણાંક જમીન ખૂબ ઓછી ઉપલબ્ધ છે. જે જમીન ઉપલબ્ધ છે, તેના પર મોટા ગજાના બિલ્ડરોનો કબજો છે જેઓ માત્ર લક્ઝરી ટાવર્સ બનાવવામાં જ રસ ધરાવે છે.
સામાન્ય માણસ માટે સાર્વજનિક આવાસ (Public Housing) મેળવવા માટેનું વેટિંગ લિસ્ટ ૬ થી ૧૦ વર્ષ જેટલું લાંબુ હોય છે. પરિણામે, ગરીબ લોકો પાસે ફૂટપાથ પર રહેવા કરતા આ ‘કોફિન હોમ્સ’માં રહેવા સિવાય બીજો કોઈ વિકલ્પ બચતો નથી. આ એક એવું શહેર છે જે બહારથી જેટલું ચળકાટવાળું દેખાય છે, અંદરથી તેટલું જ ગૂંગળામણભર્યું છે.
