તમારું મ્યુચ્યુઅલ ફંડ રિટર્ન ઘટી શકે છે? જાણો યુપીઆઈ પેમેન્ટના નવા નિયમો અને ચાર્જિસ
કેપિટલ માર્કેટના વ્યવહારો અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં કરવામાં આવતા રોકાણો પર ૦.૦૨% મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR) લાગુ કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. આ ચાર્જ ટ્રાન્ઝેક્શન દીઠ વધુમાં વધુ ૩૦૦ રૂપિયા સુધી સીમિત રાખવામાં આવ્યો છે. સત્તાવાર રીતે નાણાં મંત્રાલય અને નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા (NPCI) ની માર્ગદર્શિકા મુજબ આ ખર્ચ ‘મર્ચન્ટ’ (એટલે કે એસેટ મેનેજમેન્ટ કંપનીઓ અથવા મ્યુચ્યુઅલ ફંડ પ્લેટફોર્મ્સ) દ્વારા ભોગવવાનો હોય છે, રોકાણકારો દ્વારા નહીં.
જોકે, નાણાકીય નિષ્ણાતો અને માર્કેટ એક્સપર્ટ્સનું માનવું છે કે વ્યવહારમાં આ ખર્ચ અંતે રોકાણકારોના માથે આવી શકે છે. મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સમાં યુપીઆઈ (UPI) પેમેન્ટ મોડ પસંદ કરનારા યુઝર્સ માટે આ ચાર્જ કેવી રીતે વસૂલવામાં આવી શકે છે અને તેનાથી લાંબા ગાળાના રિટર્ન પર શું અસર પડશે, તે અંગેનું વિગતવાર વિશ્લેષણ નીચે મુજબ છે.
શું મ્યુચ્યુઅલ ફંડ રોકાણકારોએ યુપીઆઈ MDR ચાર્જ ચૂકવવો પડશે?
‘021 ટ્રેડ’ ના સ્થાપક અને સીઈઓ ઈશાન લાઝારસના જણાવ્યા અનુસાર, જાહેર કરાયેલા નિયમો મુજબ બેંક અને ગેટવે એસેટ મેનેજમેન્ટ કંપની (AMC) સાથે ફંડ સેટલ કરતી વખતે આ ખર્ચ મર્ચન્ટ સાઈડથી કાપી લે છે. તેથી રોકાણકારોએ સીધી રીતે આ MDR ચાર્જ ચૂકવવો જોઈએ નહીં.
પરંતુ, ‘વેલ્થ કેફે’ ના સ્થાપક હર્ષ વર્ધન દાવરનું કહેવું છે કે એસોસિએશન ઓફ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ ઇન ઇન્ડિયા (AMFI) ટૂંક સમયમાં સ્પષ્ટતા કરશે કે આ ચાર્જિસનું એકાઉન્ટિંગ કેવી રીતે કરવામાં આવશે. સરખામણી માટે તેમણે સ્ટેમ્પ ડ્યુટીનું ઉદાહરણ આપ્યું હતું. જ્યારે કોઈ રોકાણકાર ૧૦,૦૦૦ રૂપિયાનું રોકાણ કરે છે, ત્યારે ૦.૫૦ પૈસા સ્ટેમ્પ ડ્યુટી તરીકે કપાઈ જાય છે અને બાકીના ૯,૯૯૯.૫૦ રૂપિયા ફંડમાં રોકાણ થાય છે. યુપીઆઈ MDR પણ આ જ રીતે અથવા અલગથી વસૂલી શકાય છે.
MDR વસૂલવાના બે સંભવિત માર્ગો અને રિટર્ન પર અસર
‘ધ વેલ્થ કંપની મ્યુચ્યુઅલ ફંડ’ ના એમડી અને ચીફ સ્ટ્રેટેજી ઓફિસર દેબાશીષ મોહંતીના જણાવ્યા અનુસાર, જો આ ચાર્જ રોકાણકારો પાસેથી વસૂલવામાં આવશે, તો તેની બે સંભવિત રીતો હોઈ શકે છે:
૧. મોડેલ ૧: રોકાણની રકમમાંથી જ MDR કાપવો
આ સ્થિતિમાં જો તમે ૧૦,૦૦૦ રૂપિયાનું લમ્પસમ (એકસાથે) રોકાણ કરો છો, તો ૦.૦૨% લેખે ૨ રૂપિયા ચાર્જ કાપી લેવાશે. તમારા મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં માત્ર ૯,૯૯૮ રૂપિયાનું જ રોકાણ થશે.
૨. મોડેલ ૨: MDR નો અલગથી ચાર્જ લેવો
આ સ્થિતિમાં તમારા આખા ૧૦,૦૦૦ રૂપિયા મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં જમા થશે, પરંતુ તમારા બેંક એકાઉન્ટમાંથી અથવા પેમેન્ટ ગેટવે પર ૨ રૂપિયા અલગથી ચૂકવવા પડશે.
રિટર્ન પર થતી અસરનું ગણિત:
જો આપણે ૧૦% વાર્ષિક રિટર્ન આપતા ઇક્વિટી મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં ૫ વર્ષ માટે ૧૦,૦૦૦ રૂપિયાનું લમ્પસમ રોકાણ માનીએ:
રોકાણની રકમમાંથી કાપવા પર (મોડેલ ૧): ૫ વર્ષ પછી ફંડનું મૂલ્ય અંદાજે ૧૬,૧૦૨ રૂપિયા થશે (અંદાજિત નફો: ₹૬,૧૦૪).
અલગથી ચૂકવવા પર (મોડેલ ૨): ૫ વર્ષ પછી ફંડનું મૂલ્ય ૧૬,૧૦૫ રૂપિયા થશે (અંદાજિત નફો: ₹૬,૧૦૫).
તે જ રીતે, જો ૧ લાખ રૂપિયાનું રોકાણ કરવામાં આવે, તો મોડેલ ૧ માં ૫ વર્ષ પછીનું રિટર્ન ₹૬૧,૦૩૯ અને મોડેલ ૨ માં ₹૬૧,૦૫૧ થશે.
ખાસ નોંધવા જેવી બાબત એ છે કે ૦.૦૨% નો આ MDR ચાર્જ ૧૫ લાખ રૂપિયા સુધીના ટ્રાન્ઝેક્શન પર રૂ. ૩૦૦ ની મહત્તમ મર્યાદા (Cap) પર પહોંચી જાય છે. એટલે કે ૧૫ લાખથી વધુ ગમે તેટલી રકમનું રોકાણ હોય, ચાર્જ ૩૦૦ રૂપિયાથી વધુ નહીં થાય.
શું આનાથી મ્યુચ્યુઅલ ફંડનો એક્સપેન્સ રેશિયો (Expense Ratio) વધશે?
હર્ષ વર્ધન દાવરે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ MDR ચાર્જ સ્કીમ લેવલે અથવા ફંડ લેવલે ઉમેરી શકાય નહીં. જો આ ખર્ચ ફંડ લેવલે ઉમેરાય, તો જે રોકાણકારો નેટ બેંકિંગ કે NEFT/RTGS જેવા નોન-UPI માધ્યમોથી રોકાણ કરે છે તેમને પણ આ ખોટો બોજ સહન કરવો પડે. તેથી, આ ચાર્જ માત્ર યુપીઆઈ પસંદ કરનારા રોકાણકાર માટે જ ટ્રાન્ઝેક્શન-લેવલનો ખર્ચ રહેશે.
ઈશાન લાઝારસે પણ ઉમેર્યું કે સેબી (SEBI) ના નિયમો મુજબ ફંડના એક્સપેન્સ રેશિયોમાં માત્ર ચોક્કસ પ્રકારના જ વારંવાર થતા ખર્ચ ઉમેરી શકાય છે. વર્તમાન MDR ની જાહેરાતમાં આવી કોઈ મંજૂરી આપવામાં આવી નથી, તેથી ફંડની NAV પર તેની સીધી અસર થશે નહીં.
શું SIP રોકાણો પર પણ યુપીઆઈ MDR લાગુ પડશે?
દેબાશીષ મોહંતીના જણાવ્યા મુજબ, SIP માં ચાર્જ લાગશે કે નહીં તેનો આધાર પહેલો હપ્તો કેવી રીતે ભરાય છે તેના પર રહેશે:
જો SIP નો પહેલો હપ્તો ઓટોપે (AutoPay) મેન્ડેટ સક્રિય થાય તે પહેલાં વન-ટાઇમ યુપીઆઈ પેમેન્ટ દ્વારા કરવામાં આવે, તો તેના પર MDR ચાર્જ લાગી શકે છે.
જોકે, ત્યારબાદના તમામ હપ્તાઓ જે ‘UPI AutoPay’ દ્વારા આપમેળે કપાય છે, તેને આ MDR ચાર્જમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવશે.
રોકાણકારો પર વધારાના અન્ય ખર્ચાઓ
મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં રોકાણ કરતી વખતે રોકાણકારો પહેલાથી જ કેટલાક વૈધાનિક અને અન્ય ખર્ચાઓ ચૂકવે છે. જેમ કે:
સ્ટેમ્પ ડ્યુટી: તમામ રોકાણકારો માટે ૦.૦૦૫% નો સ્ટેમ્પ ડ્યુટી ચાર્જ લાગુ પડે છે.
બ્રોકરેજ અને ડીમેટ ચાર્જિસ: જો રોકાણ બ્રોકર અથવા થર્ડ પાર્ટી પ્લેટફોર્મ મારફતે થતું હોય, તો યુઝર ફ્લેટ ફી, સબ્સ્ક્રિપ્શન ફી અથવા ડીમેટ ડિપોઝિટરી ચાર્જિસ ચૂકવે છે.
જો આ યુપીઆઈ MDR ચાર્જ આખરે રોકાણકારો પર ટ્રાન્સફર કરવામાં આવશે, તો પ્લેટફોર્મ્સ તેને ચેકઆઉટ ફી તરીકે ઉમેરી શકે છે અથવા પોતાની પ્લેટફોર્મ/સબ્સ્ક્રિપ્શન ફીમાં બંડલ કરી શકે છે.
