ભરઉનાળે એસી જેવી ઠંડક આપશે આ દેશી નુસખાઓ, તુલસીના બીજ અને છાશનો કરો આ રીતે ઉપયોગ.
સમગ્ર દેશમાં ઉનાળો પોતાનું રૌદ્ર સ્વરૂપ બતાવી રહ્યો છે. વધતા જતા તાપમાન અને આકરી લૂ (Heatwave) ને કારણે જનજીવન પ્રભાવિત થયું છે. આવી સ્થિતિમાં માત્ર દવાઓ કે ઠંડા પીણાં પૂરતા નથી. ઓલ ઈન્ડિયા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ આયુર્વેદ (AIIA) અને આરોગ્ય નિષ્ણાતોએ લોકોને આધુનિક જીવનશૈલીની સાથે આયુર્વેદિક દિનચર્યા અપનાવવા ખાસ વિનંતી કરી છે. આયુર્વેદ અનુસાર, ઉનાળામાં શરીરનું તાપમાન જાળવી રાખવા માટે ‘પિત્ત’ દોષનું સંતુલન રાખવું અત્યંત જરૂરી છે.
શરીરને અંદરથી ઠંડુ રાખવાના આયુર્વેદિક નુસખાઓ
આયુર્વેદિક નિષ્ણાતો માને છે કે જો આપણે આપણી ખાણી-પીણીમાં થોડો ફેરફાર કરીએ, તો ગરમીથી થતા થાક, ચક્કર, ડિહાઇડ્રેશન અને પાચનની સમસ્યાઓથી બચી શકાય છે.
૧. તુલસીના બીજ (સબજા) નો કમાલ
તુલસીના બીજને રાત્રે પાણીમાં પલાળી રાખો અને સવારે તેનું સેવન કરો. તે કુદરતી કૂલન્ટ છે. તે માત્ર શરીરની ગરમી જ નથી ઘટાડતા, પરંતુ ઉનાળામાં વારંવાર થતી એસિડિટી અને પાચનની સમસ્યામાં પણ રાહત આપે છે.
૨. ખસ, ચંદન અને મોગરાનું સુગંધિત પાણી
પાણીમાં ખસ (મીઠી તુલસી), સફેદ ચંદનનો પાવડર અથવા મોગરાના ફૂલો પલાળી રાખવાથી પાણીના ગુણધર્મો બદલાઈ જાય છે. આ પાણી પીવાથી શરીરને લાંબા સમય સુધી હાઇડ્રેટેડ રાખવામાં મદદ મળે છે અને મન પણ શાંત રહે છે.
૩. સફેદ ડુંગળી: લૂ સામેનું સુરક્ષા કવચ
આયુર્વેદમાં સફેદ ડુંગળીને ઉનાળા માટે શ્રેષ્ઠ ઔષધિ માનવામાં આવી છે. તે શરીરના આંતરિક તાપમાનને નિયંત્રિત કરે છે. ઉનાળામાં કાચી સફેદ ડુંગળીનું સેવન હીટસ્ટ્રોકથી બચાવવામાં મદદરૂપ સાબિત થાય છે.
ખાણી-પીણીમાં શું ધ્યાન રાખવું?
શું ખાવું?
-
ફળો અને શાકભાજી: તડબૂચ, ટેટી, કાકડી અને દૂધી જેવા વધુ પાણીવાળા ફળોનું સેવન વધારવું.
-
ડેરી પ્રોડક્ટ્સ: દહીં અને ખાસ કરીને જીરું-મીઠું નાખેલી તાજી છાશ પીવી જોઈએ.
-
પ્રવાહી: લીંબુ શરબત, નાળિયેર પાણી અને શેરડીનો રસ ઉત્તમ વિકલ્પો છે.
શું ન ખાવું?
-
વધુ પડતા મસાલેદાર, તળેલા અને વાસી ખોરાકથી દૂર રહેવું.
-
ચા અને કોફીનું સેવન ઘટાડવું, કારણ કે તે શરીરમાં પાણીની અછત પેદા કરી શકે છે.
બપોરના સમયે સાવચેતી જરૂરી
આરોગ્ય વિભાગની એડવાઈઝરી મુજબ, બપોરે ૧૨ થી ૪ વાગ્યા સુધી સૂર્યના કિરણો સીધા અને પ્રચંડ હોય છે. આ સમયગાળા દરમિયાન બિનજરૂરી બહાર નીકળવાનું ટાળવું જોઈએ. જો બહાર જવું અનિવાર્ય હોય, તો:
-
હળવા રંગના અને સુતરાઉ (Cotton) કપડાં પહેરો.
-
માથા પર ટોપી અથવા રૂમાલ રાખો અને છત્રીનો ઉપયોગ કરો.
-
આંખોના રક્ષણ માટે સનગ્લાસ પહેરવાનું ભૂલશો નહીં.
ગરમી માત્ર પરસેવો જ નથી લાવતી, પણ શરીરની ઉર્જા પણ શોષી લે છે. આયુર્વેદિક નિષ્ણાતોની આ સલાહને અનુસરીને તમે આ ઉનાળામાં બીમાર પડ્યા વગર તાજગી અનુભવી શકો છો. યાદ રાખો, સાવચેતી એ જ શ્રેષ્ઠ સારવાર છે.
