વિકસિત ભારતનો મજબૂત પાયો: પાંચમા બજેટ દ્વારા ગુજરાતની પ્રગતિને મળશે નવી ઉડાન
ગુજરાત વિધાનસભામાં આજે એક નવો ઈતિહાસ રચાવા જઈ રહ્યો છે. નાણામંત્રી કનુભાઈ દેસાઈ સતત પાંચમી વખત રાજ્યનું અંદાજપત્ર રજૂ કરવાના છે, જે માત્ર તેમના કાર્યકાળની જ નહીં પણ ગુજરાતના ઈતિહાસની પણ એક મોટી ઉપલબ્ધિ માનવામાં આવે છે. આ વખતે જે ચર્ચાઓ અને અંદાજો લગાવાઈ રહ્યા છે તે જોતા લાગે છે કે વર્ષ 2026-27નું આ બજેટ અત્યાર સુધીનું સૌથી કદાવર અને સર્વાંગી વિકાસને વરેલું હશે. ગત વર્ષે બજેટનું કદ અંદાજે ₹3.70 લાખ કરોડ હતું, જે આ વખતે વધીને ₹3.90 લાખ કરોડથી ₹4.20 લાખ કરોડ સુધી પહોંચવાની પૂરેપૂરી શક્યતા છે. આ આંકડાઓ જ દર્શાવે છે કે રાજ્ય સરકાર વિકાસની ગતિને વેગ આપવા માટે કેટલી મક્કમ છે.
આ બજેટમાં ખાસ કરીને ખેડૂતો અને ગ્રામીણ અર્થતંત્ર પર મોટો ભાર મૂકવામાં આવી શકે છે. ખેતી અને પશુપાલન સાથે જોડાયેલા લોકો માટે નવી યોજનાઓ અને સિંચાઈ સુવિધાઓ માટે વધુ ભંડોળ ફાળવવાની ધારણા છે. આ ઉપરાંત, શિક્ષણ અને આરોગ્ય જેવા પાયાના ક્ષેત્રોમાં મોટું રોકાણ કરીને સામાન્ય નાગરિકોની સુખાકારીમાં વધારો કરવાનો સરકારનો નિર્ધાર દેખાઈ રહ્યો છે. નવી શાળાઓ, આધુનિક હોસ્પિટલો અને ગામડાઓ સુધી પહોંચતી આરોગ્ય સેવાઓ આ બજેટનું મુખ્ય કેન્દ્રબિંદુ બની શકે છે.
બીજી તરફ, રાજ્યમાં ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને ટેકનોલોજીના ક્ષેત્રે પણ મોટી જાહેરાતો થવાની આશા છે. શહેરી વિસ્તારોમાં ટ્રાફિક અને પરિવહનની સુવિધા માટે નવા ફ્લાયઓવર, મેટ્રો રેલના વિસ્તરણ અને ડિજિટલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પાછળ સરકારી તિજોરીના દ્વાર ખૂલી શકે છે. એકંદરે જોઈએ તો, આ બજેટમાં મધ્યમ વર્ગને રાહત આપવાની સાથે સાથે ઉદ્યોગો અને રોજગારીની નવી તકો ઊભી કરવા પર ખાસ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવશે. કનુભાઈ દેસાઈનું આ પાંચમું બજેટ ગુજરાતને ‘વિકસિત ભારત’ના સ્વપ્નમાં અગ્રેસર રાખવા માટેનો એક મજબૂત પાયો સાબિત થઈ શકે છે.
કૃષિ અને ગ્રામીણ ઉત્થાન
ગુજરાત હંમેશા કૃષિ પ્રધાન રાજ્ય રહ્યું છે, અને આ બજેટમાં ખેડૂતોની આવક બમણી કરવાના લક્ષ્ય સાથે મોટી ફાળવણી થઈ શકે છે. ખાસ કરીને નેશનલ મિશન ફોર નેચરલ ફાર્મિંગ હેઠળ પ્રાકૃતિક ખેતી કરતા ખેડૂતોને પ્રોત્સાહન આપવા માટે વિશેષ પેકેજ જાહેર થઈ શકે છે. આ ઉપરાંત, સૌની યોજના (SAUNI Yojana) અને સુજલામ સુફલામ યોજનાના આગામી તબક્કાઓ માટે જંગી બજેટ ફાળવવામાં આવશે, જેથી રાજ્યના અંતરિયાળ વિસ્તારો સુધી સિંચાઈનું પાણી પહોંચાડી શકાય. ખેડૂતોને સ્માર્ટ એગ્રીકલ્ચર તરફ વાળવા માટે ડ્રોન ખરીદી અને ટેકનોલોજીના ઉપયોગ પર સબસિડી વધારવાની પણ પૂરેપૂરી શક્યતા છે.
શિક્ષણ અને કૌશલ્ય વિકાસ
શિક્ષણ ક્ષેત્રે ‘મિશન સ્કૂલ્સ ઓફ એક્સેલન્સ’ અંતર્ગત સરકારી શાળાઓને અત્યાધુનિક બનાવવાનું કામ ચાલુ રહેશે. બજેટમાં નવી મેડિકલ અને એન્જિનિયરિંગ કોલેજોની સ્થાપના માટેની જાહેરાતો થઈ શકે છે, જેથી વિદ્યાર્થીઓને ઘરઆંગણે જ ઉચ્ચ શિક્ષણ મળી રહે. યુવાનો માટે ‘સ્કિલ ડેવલપમેન્ટ’ પ્રોગ્રામ્સ અને સ્ટાર્ટઅપ્સને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સીડ ફંડિંગ (Seed Funding) ની મર્યાદા વધારવામાં આવી શકે છે, જે રોજગારીના નવા સર્જનમાં મદદરૂપ થશે.
આરોગ્ય અને સુખાકારી
આરોગ્ય ક્ષેત્રે બજેટમાં ‘પીએમ જન આરોગ્ય યોજના’ (PMJAY) અંતર્ગત મફત સારવારની મર્યાદા અને વ્યાપ વધારવા પર ધ્યાન આપવામાં આવશે. ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્રો (PHCs) અને સામુદાયિક આરોગ્ય કેન્દ્રો (CHCs) ના ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં સુધારો કરવા માટે ખાસ જોગવાઈ કરવામાં આવશે. કેન્સર અને કિડની જેવી ગંભીર બીમારીઓની સારવાર માટે જિલ્લા કક્ષાએ સુવિધાઓ વધારવાનું આયોજન પણ આ બજેટનો હિસ્સો હોઈ શકે છે.
ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને ગ્રીન એનર્જી
ગુજરાતને ‘ગ્રીન હાઈડ્રોજન હબ’ બનાવવા માટે બજેટમાં વિશેષ પ્રોત્સાહનોની અપેક્ષા છે. રિન્યુએબલ એનર્જી ક્ષેત્રે સોલાર રૂફટોપ યોજનાને વધુ વ્યાપક બનાવવામાં આવશે. તે સિવાય, ટ્રાન્સપોર્ટ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં નવા એક્સપ્રેસવે, મેટ્રો રેલના ત્રીજા તબક્કાની જાહેરાત અને ગ્રામીણ રસ્તાઓના મજબૂતીકરણ માટે કરોડો રૂપિયાની ફાળવણી કરવામાં આવશે.
નાણામંત્રી કનુભાઈ દેસાઈનું આ 5મું બજેટ ‘વિકસિત ગુજરાત’ના પાયાને વધુ મજબૂત બનાવશે તેવી આશા રાખવામાં આવી રહી છે.
