સસ્તાના ચક્કરમાં ફસાઈ દિગ્ગજ કંપની: Airbnb પર ચીની મોડલ ‘Qwen’ ના ઉપયોગનો ગંભીર આરોપ, જાણો શું છે વિવાદ.
અમેરિકાની અગ્રણી ટ્રાવેલ ટેક કંપની Airbnb હાલમાં એક મોટા રાજકીય અને સુરક્ષા વિવાદના કેન્દ્રમાં આવી ગઈ છે. સપ્લાય ચેઈન અને ડેટા સુરક્ષાને લઈને સતર્ક અમેરિકી સરકાર હવે Airbnb દ્વારા ચીની આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) મોડલ્સના ઉપયોગને લઈને આક્રમક મૂડમાં છે. Semafor ના તાજેતરના અહેવાલ મુજબ, અમેરિકી સંસદની બે શક્તિશાળી સમિતિઓએ આ બાબતે ઉંડી તપાસ શરૂ કરી છે, જે આગામી સમયમાં ટેક જગતમાં મોટા ફેરફારો લાવી શકે છે.
તપાસના ઘેરામાં Airbnb અને Anysphere
અમેરિકી પ્રતિનિધિ સભાની બે મહત્વની સમિતિઓ—હાઉસ હોમલેન્ડ સિક્યુરિટી કમિટી અને હાઉસ ચાઇના સિલેક્ટ કમિટી—એ આ મામલે કડક વલણ અપનાવ્યું છે. આ સમિતિઓએ માત્ર Airbnb જ નહીં, પરંતુ AI સ્ટાર્ટઅપ Anysphere ને પણ નોટિસ ફટકારી છે. આ તપાસનું નેતૃત્વ જ્હોન મૂલેનાર અને એન્ડ્રુ ગાર્બારિનો કરી રહ્યા છે.
સમિતિઓએ આ બંને કંપનીઓ પાસેથી વિગતવાર જવાબ માંગ્યા છે કે તેમણે ચીની AI મોડલ્સની પસંદગી પાછળનું કારણ શું હતું. રિપોર્ટમાં એવું પણ જણાવવામાં આવ્યું છે કે જો કંપનીઓના લેખિત જવાબો સંતોષકારક નહીં હોય, તો તેમના ઉચ્ચ અધિકારીઓને વ્યક્તિગત રીતે હાજર થઈને સ્પષ્ટતા કરવી પડી શકે છે.
રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને ડેટા સેન્સરશિપનો ડર
અમેરિકી સાંસદોની મુખ્ય ચિંતા રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાને લઈને છે. તેમનું માનવું છે કે ચીની AI મોડલ્સ ભલે ઓપન-સોર્સ અને આર્થિક રીતે સસ્તા હોય, પરંતુ તે અમેરિકી નાગરિકોના ડેટા માટે જોખમી સાબિત થઈ શકે છે. સાંસદ મૂલેનારના જણાવ્યા અનુસાર, ચીની AI મોડલ્સને ચીન સરકારના કડક સેન્સરશિપ કાયદાઓ અને સિસ્ટમ હેઠળ તાલીમ આપવામાં આવે છે.
આ મોડલ્સનો ઉપયોગ કરવાથી ડેટા લીક થવાની અથવા ચીનની કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટી દ્વારા તે ડેટાનો દુરુપયોગ થવાની સંભાવના વધી જાય છે. અમેરિકા લાંબા સમયથી ચીની ટેકનોલોજી પર નિર્ભરતા ઘટાડવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે, અને Airbnb જેવી મોટી કંપની દ્વારા ચીની મોડલ્સનો ઉપયોગ આ નીતિની વિરુદ્ધ માનવામાં આવે છે.
Airbnb માં કયો ચીની AI ઉપયોગમાં લેવાય છે?
તપાસમાં બહાર આવ્યું છે કે Airbnb તેની કસ્ટમર સર્વિસ સિસ્ટમ માટે અલીબાબાના Qwen AI મોડલનો ઉપયોગ કરી રહી છે. આ બાબતે ખુદ કંપનીના સીઈઓ બ્રાયન ચેસ્કીએ અગાઉ સંકેત આપ્યો હતો. ડિસેમ્બર 2025 માં એક નિવેદન દરમિયાન તેમણે સ્વીકાર્યું હતું કે અલીબાબાનું આ મોડલ ઘણું ઝડપી અને ખર્ચમાં સસ્તું છે, જેના કારણે કંપની તેને પ્રાધાન્ય આપી રહી છે.
ચેસ્કીએ એમ પણ ઉમેર્યું હતું કે OpenAI ના ChatGPT જેવા લોકપ્રિય ટૂલ્સ અત્યારે સંપૂર્ણ રીતે પ્રોડક્શન લેવલ માટે તૈયાર નથી અથવા તે મોંઘા પડી રહ્યા છે, તેથી કંપની હાલમાં તેમનો મર્યાદિત ઉપયોગ કરી રહી છે. પરંતુ આ ‘સસ્તું’ મોડલ હવે કંપની માટે ‘મોંઘું’ સાબિત થઈ રહ્યું હોય તેવું લાગે છે.
કંપનીઓ પાસેથી માંગવામાં આવ્યા આ સવાલોના જવાબ
સંસદીય સમિતિએ પૂછેલા પ્રશ્નોમાં મુખ્યત્વે નીચેની બાબતોનો સમાવેશ થાય છે:
-
ચીની AI મોડલ્સની પસંદગી કરવા પાછળના ચોક્કસ તકનીકી અને આર્થિક કારણો શું છે?
-
કઈ પરિસ્થિતિઓમાં અને કયા સ્તરે આ મોડલ્સનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે?
-
ચીની AI કંપનીઓ અને Airbnb વચ્ચે અત્યાર સુધી કેવા પ્રકારના કરારો કે વાતચીત થઈ છે?
