હવે જામમાં આર્ટિફિશિયલ કલર કે પ્રિઝર્વેટિવ્સનો ડર નહીં, જાણો શુદ્ધ મેંગો જામ બનાવવાનું સિક્રેટ
ઉનાળાની ઋતુ આવતાની સાથે જ રસોડામાં કેરીની મીઠી સુગંધ મહેકવા લાગે છે. કેરી એક એવું ફળ છે જેની આપણે આખું વર્ષ રાહ જોઈએ છીએ. કોઈ તેને કાપીને ખાવાનું પસંદ કરે છે, તો કોઈ મેંગો શેક કે આમરસની મજા માણે છે. પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે જ્યારે કેરીની સીઝન પૂરી થઈ જશે, ત્યારે તમે આ સ્વાદને કેવી રીતે માણી શકશો?
જો તમે ઈચ્છો છો કે કેરીનો આ લાજવાબ સ્વાદ માત્ર થોડા અઠવાડિયા સુધી જ નહીં, પરંતુ મહિનાઓ સુધી તમારી સાથે રહે, તો ઘરે બનાવેલો મેંગો જામ એક ઉત્તમ વિકલ્પ છે. બજારમાં મળતા જામમાં અવારનવાર ઘણી બધી ખાંડ, આર્ટિફિશિયલ ફ્લેવર અને પ્રિઝર્વેટિવ્સ હોય છે, જે સ્વાસ્થ્ય માટે એટલા સારા નથી હોતા. બીજી તરફ, ઘરે તમે સંપૂર્ણ શુદ્ધતા સાથે, ઓછી મહેનતમાં બજાર કરતા પણ સારો જામ તૈયાર કરી શકો છો.
મેંગો જામ બનાવવા માટે જરૂરી સામગ્રી
ઘરે સ્વાદિષ્ટ મેંગો જામ બનાવવા માટે તમારે કોઈ બહુ લાંબી યાદીની જરૂર નથી. તે માત્ર ત્રણ મુખ્ય વસ્તુઓથી બની જાય છે:
-
પાકેલી મીઠી કેરી: અંદાજે 2 કપ કેરીનો પલ્પ (ગર્ભ).
-
ખાંડ: અડધો કપ (સ્વાદ અને કેરીની મીઠાશ મુજબ વધુ-ઓછી કરી શકાય છે).
-
લીંબુનો રસ: 1 મોટી ચમચી (તે સ્વાદને બેલેન્સ કરે છે અને જામને જામી જતો અટકાવે છે).
સાચી કેરીની પસંદગી: સ્વાદની અસલી ચાવી
જામનો સ્વાદ અને બનાવટ સંપૂર્ણપણે તમે કઈ કેરી પસંદ કરો છો તેના પર નિર્ભર છે.
-
કેવી કેરી લેવી: એવી કેરી પસંદ કરો જેમાં પલ્પ વધુ હોય અને રેસા (fibers) ઓછા હોય. કેસર, આફુસ, દશેરી કે ચૌસા જેવી કેરી જામ માટે સૌથી શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે.
-
કેમ જરૂરી છે: જો કેરીમાં રેસા વધારે હશે, તો જામ ખાતી વખતે તે મોઢામાં આવશે અને ટેક્સચર સ્મૂધ નહીં લાગે. સાથે જ, કેરી સંપૂર્ણ પાકેલી અને મીઠી હોવી જોઈએ, જેથી તમારે અલગથી બહુ વધારે ખાંડ નાખવી ન પડે.
મેંગો જામ બનાવવાની સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ રીત
મેંગો જામ બનાવવો ખૂબ જ સરળ છે, બસ થોડી સાવધાની અને ધીરજની જરૂર છે.
1. પલ્પ તૈયાર કરો: સૌ પ્રથમ કેરીને સારી રીતે ધોઈ લો. તેની છાલ કાઢીને પલ્પ કાઢી લો અને મિક્સરમાં નાખીને એક સ્મૂધ પ્યુરી બનાવી લો. ધ્યાન રહે કે તેમાં કેરીના મોટા ટુકડા ન રહી જાય.
2. પકવવાનું શરૂ કરો: હવે એક જાડા તળિયાવાળી કડાઈ અથવા નોન-સ્ટિક પેન લો. તેમાં કેરીનો પલ્પ અને ખાંડ નાખો. ગેસને ધીમી થી મધ્યમ આંચ (Low to Medium Flame) પર રાખો. જાડા તળિયાવાળું વાસણ એટલે જરૂરી છે જેથી જામ નીચેથી બળી ન જાય.
3. સતત હલાવતા રહો: જેમ જેમ મિશ્રણ ગરમ થશે, ખાંડ ઓગળવા લાગશે અને કેરીનો રંગ ઘાટો અને ચમકદાર (Glossy) થવા લાગશે. તેને સતત હલાવતા રહો. જો તમે હલાવવાનું છોડી દેશો, તો ખાંડ નીચે ચોંટી શકે છે, જેનાથી જામમાં કડવાશ આવી જશે.
4. ઘટ્ટ થાય ત્યાં સુધી પકાવો: આશરે 15 થી 20 મિનિટ સુધી ધીમી આંચ પર તેને પકવવા દો. તમે જોશો કે મિશ્રણ ધીમે ધીમે ઘટ્ટ થઈ રહ્યું છે અને તેનું પ્રમાણ ઓછું થઈ રહ્યું છે.
5. લીંબુનો રસ ઉમેરો: જ્યારે જામ ઘણો ઘટ્ટ દેખાવા લાગે, ત્યારે તેમાં લીંબુનો રસ ઉમેરો. લીંબુનો રસ બે કામ કરે છે—પહેલું, તે ખાંડના ક્રિસ્ટલ બનતા અટકાવે છે અને બીજું, તે નેચરલ પ્રિઝર્વેટિવનું કામ કરે છે જેનાથી જામ લાંબા સમય સુધી બગડતો નથી.
પરફેક્ટ જામની ઓળખ: ‘પ્લેટ ટેસ્ટ’
ઘણીવાર લોકોને સમજાતું નથી કે જામ તૈયાર થયો છે કે નહીં. આ માટે એક સરળ રીત અપનાવો: એક ઠંડી પ્લેટ પર થોડો જામ નાખો અને પ્લેટને હળવી ત્રાંસી કરો. જો જામ પાણીની જેમ વહેતો હોય, તો તેનો અર્થ છે કે તેને હજુ વધુ પકવવાની જરૂર છે. જો તે પોતાની જગ્યાએ સ્થિર રહે અથવા ધીમે ધીમે નીચે ઉતરે, તો સમજી લો કે તમારો મેંગો જામ તૈયાર છે.
સ્ટોર કરવાની સાચી રીત
મહેનતથી બનેલા જામને લાંબા સમય સુધી તાજો રાખવા માટે તેને સ્ટોર કરવાની રીત સાચી હોવી જોઈએ:
-
જામને સ્ટોર કરવા માટે હંમેશા કાચની બરણીનો જ ઉપયોગ કરો.
-
બરણીને ગરમ પાણીથી ધોઈને સંપૂર્ણપણે સૂકવી લો (Sterilize કરો). ભેજ જામને બગાડી શકે છે.
-
જામને બરણીમાં ભર્યા પછી તેને સંપૂર્ણપણે ઠંડો થવા દો, ત્યારબાદ જ ઢાંકણ લગાવીને ફ્રિજમાં રાખો.
-
જામ કાઢતી વખતે હંમેશા સૂકી અને સાફ ચમચીનો જ ઉપયોગ કરો.
ઘરનો જામ બજાર કરતા કેમ સારો છે?
બજારનો જામ ભલે જોવામાં ચમકદાર લાગે, પરંતુ ઘરના જામની વાત જ અલગ છે:
-
શુદ્ધતા: તેમાં કોઈ કેમિકલ કે આર્ટિફિશિયલ કલર હોતા નથી.
-
ઓછી ખાંડ: તમે તમારી પસંદગી મુજબ ખાંડનું પ્રમાણ કંટ્રોલ કરી શકો છો.
-
તાજગી: તમે સીઝનની સૌથી શ્રેષ્ઠ કેરીઓની પસંદગી જાતે કરો છો.
-
કરકસર: બજારની સરખામણીમાં આ ઘણો સસ્તો પડે છે.
મેંગો જામનો આનંદ કેવી રીતે લેવો?
આ જામ એટલો ઉપયોગી છે કે તમે તેને ઘણી વસ્તુઓ સાથે ખાઈ શકો છો:
-
સવારના નાસ્તામાં ટોસ્ટ કે બ્રેડ પર લગાવીને.
-
ગરમ-ગરમ પરાઠા સાથે બાળકોના ટિફિનમાં.
-
પેનકેક કે આઈસ્ક્રીમ પર ટોપિંગ તરીકે.
-
દહીં કે દૂધમાં ઉમેરીને નવો ફ્લેવર આપવા માટે.
ઉનાળાની આ ભેટ એટલે કે કેરીને જામના રૂપમાં સાચવી રાખવી એ એક શાનદાર વિચાર છે. તે માત્ર તમારા નાસ્તાનો સ્વાદ જ નહીં વધારે, પણ તમને રોજ સવારે તાજી કેરીનો અહેસાસ પણ કરાવશે. તો આ વખતે બજારમાંથી જામ લાવવાને બદલે, ઘરે જ આ સરળ રેસીપી ટ્રાય કરો!

પરફેક્ટ જામની ઓળખ: ‘પ્લેટ ટેસ્ટ’