જાણો તમારા પરિવાર માટે કયો હેલ્થ પ્લાન રહેશે સૌથી બેસ્ટ
આજના દોડધામભર્યા જીવનમાં મોંઘવારીની સાથે મેડિકલ ખર્ચ પણ આકાશે આંબી રહ્યો છે. સામાન્ય તાવ કે નાની બીમારીમાં પણ જો હોસ્પિટલમાં દાખલ થવું પડે, તો મધ્યમ વર્ગના પરિવારની વર્ષોની મહેનતની બચત એક જ ઝાટકે સાફ થઈ જાય છે. મોટા શહેરોમાં સારવાર એટલી મોંઘી થઈ ગઈ છે કે હવે હેલ્થ ઈન્સ્યોરન્સ (સ્વાસ્થ્ય વીમો) લેવો એ કોઈ વૈભવી પસંદગી નથી, પણ જીવનની સૌથી મોટી અનિવાર્ય જરૂરિયાત બની ગઈ છે.
પરંતુ, મોટાભાગના લોકો માત્ર પ્રીમિયમ ઓછું હોવાના કારણે અથવા એજન્ટના કહેવાથી કોઈ પણ સસ્તી પોલિસી ખરીદી લે છે, જે કટોકટીના સમયે અધૂરું કવરેજ હોવાને કારણે નકામી સાબિત થાય છે. વીમો હોવા છતાં ખિસ્સામાંથી લાખો રૂપિયા ચૂકવવા ન પડે તે માટે પોલિસીની બારીકાઈઓ સમજવી ખૂબ જ જરૂરી છે.
માત્ર સસ્તું પ્રીમિયમ જોઈને વીમો ખરીદવાની ભૂલ ન કરતા
દેશભરમાં વધી રહેલા તબીબી ખર્ચ અને હેલ્થકેર મોંઘવારી વચ્ચે સામાન્ય નાગરિકો માટે સ્વાસ્થ્ય વીમાના સાચા આયોજન અંગેનો એક વિશેષ જાગૃતિ અહેવાલ સામે આવ્યો છે. નાણાકીય બજારના વિશ્લેષકોનું કહેવું છે કે બજારમાં ઉપલબ્ધ સામાન્ય કે બેઝિક હેલ્થ ઈન્સ્યોરન્સ પ્લાન હવે પૂરતા નથી. હોસ્પિટલના આઈસીયુ (ICU) ના ભાડા, ઓપરેશન થિયેટરના ચાર્જ અને દવાઓના ભાવ જે ઝડપે વધી રહ્યા છે, તેને જોતાં જો તમારી પાસે યોગ્ય અને પૂરતી રકમની પોલિસી નહીં હોય, તો વીમો હોવા છતાં તમારે દેવું કરવાનો વારો આવી શકે છે.
વ્યક્તિગત (Individual) અને ફેમિલી ફ્લોટર વચ્ચેનો મોટો તફાવત
વીમો લેતી વખતે સૌથી પહેલી મૂંઝવણ એ થાય છે કે પરિવારના દરેક સભ્ય માટે અલગ પોલિસી લેવી કે આખા પરિવાર માટે એક જ સંયુક્ત પ્લાન લેવો?
-
વ્યક્તિગત વીમા યોજના: આ યોજનામાં પરિવારના દરેક સભ્ય માટે એક સ્વતંત્ર વીમા રકમ (Sum Insured) નક્કી હોય છે. આનો સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે જો પરિવારની એક વ્યક્તિ બીમાર પડે અને મોટી રકમનો ક્લેમ કરે, તો પણ બાકીના સભ્યોનું કવરેજ સુરક્ષિત રહે છે. ઘરમાં રહેલા વડીલો અથવા જેમને પહેલેથી જ કોઈ ગંભીર બીમારી (જેમ કે ડાયાબિટીસ કે બ્લડ પ્રેશર) હોય, તેમના માટે આ પ્લાન શ્રેષ્ઠ ગણાય છે.
-
ફેમિલી ફ્લોટર યોજના: આ પ્લાન આખા પરિવારને એક જ છત્ર નીચે આવરી લે છે અને તેની વીમા રકમ આખો પરિવાર સંયુક્ત રીતે વાપરી શકે છે. આ પ્લાન યુવાન અને તંદુરસ્ત પરિવારો માટે ખૂબ જ સસ્તો અને સગવડભર્યો છે. જોકે, આનો માઈનસ પોઈન્ટ એ છે કે જો એક જ વર્ષમાં પરિવારના બે કે ત્રણ સભ્યો વારાફરતી બીમાર પડે, તો આખું કવરેજ ઝડપથી સમાપ્ત થઈ શકે છે.
કવરેજ વધારવાનો સસ્તો રસ્તો: ટોપ-અપ અને સુપર ટોપ-અપ
જો તમારી પાસે અગાઉથી ૫ લાખ રૂપિયાનો બેઝિક હેલ્થ ઈન્સ્યોરન્સ છે, પરંતુ બદલાતા સમય સાથે તમને તે ઓછો લાગે છે, તો નવી મોંઘી પોલિસી લેવાના બદલે તમે ટોપ-અપ પ્લાન જોડી શકો છો.
-
ટોપ-અપ પ્લાન: આ પ્લાન ત્યારે જ એક્ટિવ થાય છે જ્યારે તમારું હોસ્પિટલનું બિલ એક ચોક્કસ મર્યાદા (ડિડક્ટેબલ લિમિટ) ને વટાવી જાય. દાખલા તરીકે, જો તમારી લિમિટ ૫ લાખ છે અને બિલ ૭ લાખ આવ્યું, તો ઉપરના ૨ લાખ રૂપિયા આ ટોપ-અપમાંથી મળશે.
-
સુપર ટોપ-અપ પ્લાન: આ પ્લાન સામાન્ય ટોપ-અપ કરતાં ઘણો વધારે બહેતર છે. સામાન્ય ટોપ-અપ માત્ર એક જ વખતના સિંગલ ક્લેમ પર કામ કરે છે, જ્યારે સુપર ટોપ-અપ આખા વર્ષ દરમિયાન થયેલા નાના-મોટા તમામ હોસ્પિટલના બિલનો સરવાળો કરીને જો તે નિર્ધારિત મર્યાદા કરતાં વધી જાય, તો આખા વર્ષ દરમિયાન વારંવાર ક્લેમની ચુકવણી કરે છે. આથી લાંબાગાળાની ગંભીર બીમારીઓમાં આ પ્લાન આશીર્વાદરૂપ સાબિત થાય છે.
કેટલા લાખનો વીમો પૂરતો ગણાય અને ઓછો વીમો લેવાના નુકસાન
વીમાની રકમનો નિર્ણય તમે કયા શહેરમાં રહો છો તેના પર આધાર રાખે છે. જો તમે અમદાવાદ, મુંબઈ કે દિલ્હી જેવા મેટ્રો શહેરોમાં રહેતા હોવ, તો મધ્યમ કદના પરિવાર માટે ઓછામાં ઓછો ૧૦ થી ૧૫ લાખ રૂપિયાનો હેલ્થ ઈન્સ્યોરન્સ હોવો અનિવાર્ય છે. નાના શહેરોમાં ૫ થી ૭ લાખનું કવરેજ ચલાવી શકાય. જો વીમો ઓછો હશે (Underinsurance), તો હોસ્પિટલના સિક્રેટ નિયમો જેમ કે ‘રૂમ રેન્ટ સબ-લિમિટ’ (જેમાં વીમાની રકમના માત્ર ૧ કે ૨ ટકા જ રૂમનું ભાડું મળે છે) ના કારણે બાકીનો મોટો તફાવત દર્દીના સગાએ રોકડો ચૂકવવો પડે છે.
પોલિસી પસંદ કરતી વખતે આટલું ખાસ તપાસો
નવો સ્વાસ્થ્ય વીમો લેતી વખતે પ્રીમિયમના આંકડા સિવાય કંપનીનો ‘ક્લેમ સેટલમેન્ટ રેશિયો’ (કંપનીએ ૧૦૦ માંથી કેટલા ક્લેમ પાસ કર્યા છે) ચોક્કસ જુઓ. આ રેશિયો ૯૫ ટકાથી વધુ હોવો જોઈએ. આ ઉપરાંત, તમારા ઘરની નજીકની કઈ-કઈ હોસ્પિટલો તે કંપનીના કેશલેસ નેટવર્કમાં શામેલ છે તેની યાદી તપાસો. સૌથી મહત્વનું એ કે, ઘૂંટણના ઓપરેશન, મોતિયાબિંદ કે જૂની બીમારીઓ માટે કંપની કેટલા વર્ષનો વેઇટિંગ પિરિયડ (રાહ જોવાનો સમયગાળો) રાખે છે તે નિયમો બરાબર વાંચી લો. આજે લીધેલો એક જાગૃત અને સચોટ નિર્ણય તમારા પરિવારના સ્વાસ્થ્ય અને કમાણી બંનેને ભવિષ્યમાં અભેદ્ય સુરક્ષા આપશે.
