મુકેશ અંબાણીએ સંકેલી લીધી પોતાની જવાબદારીઓ, દેશની સૌથી મોટી કંપની વિશે આપ્યું આ મોટું નિવેદન
તાજેતરમાં આયોજિત રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝની વાર્ષિક સામાન્ય સભા (AGM) માત્ર આર્થિક આંકડાઓ રજૂ કરવા પૂરતી સીમિત નહોતી, પરંતુ તે એક ઐતિહાસિક પરિવર્તનની સાક્ષી બની હતી. રિલાયન્સ ગ્રુપના ચેરમેન મુકેશ અંબાણીએ પોતાના સંબોધનમાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેમના ઓઈલ-ટુ-ટેલિકોમ અને રિટેલ સામ્રાજ્યના રોજિંદા સંચાલનની જવાબદારી તેમના બાળકોને સોંપવાની પ્રક્રિયા હવે ‘લગભગ પૂર્ણ’ થઈ ગઈ છે. ભારતની સૌથી વધુ માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન ધરાવતી આ કંપનીમાં આ એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ પડાવ છે, જેના પર દેશ અને દુનિયાના રોકાણકારોની નજર ટકેલી હતી.
ઉત્તરાધિકારની પ્રક્રિયા: એક સુવ્યવસ્થિત અને શાંત હસ્તાંતરણ
મુકેશ અંબાણીએ તેમના ત્રણ સંતાનો — આકાશ, ઈશા અને અનંત — વિશે ગર્વ સાથે વાત કરતા જણાવ્યું કે તેઓ હવે ગ્રુપના મુખ્ય વ્યવસાયોની કમાન સંભાળી રહ્યા છે. મુકેશ અંબાણીએ જાતે જે રીતે વર્ષો સુધી આ સામ્રાજ્યને નવી ઊંચાઈઓ પર પહોંચાડ્યું, તે જ રીતે હવે આ ત્રણેય ભાઈ-બહેનો ગ્રુપના વિકાસના આગામી તબક્કાને આગળ વધારી રહ્યા છે. આમાં ટેલિકોમ, રિટેલ, ડિજિટલ સેવાઓ અને ખાસ કરીને નવી ઊર્જા (New Energy) ક્ષેત્રમાં લેવાયેલા મોટા નિર્ણયો સામેલ છે.
અંબાણીના મતે, આ માત્ર કામની વહેંચણી નથી, પરંતુ ભવિષ્યની તૈયારી છે. તેમણે શેરહોલ્ડરોને આશ્વાસન આપતા કહ્યું કે, “તમારી કંપનીનું ભવિષ્ય માત્ર સુરક્ષિત હાથોમાં જ નથી, પરંતુ એવા હાથોમાં છે જે રિલાયન્સને આવનારા સમયમાં વધુ ઊંચાઈઓ પર લઈ જશે.”
પરિવારનો ઈતિહાસ અને ભૂતકાળના પડકારો
રિલાયન્સમાં ઉત્તરાધિકારનો મુદ્દો હંમેશા ચર્ચાનો વિષય રહ્યો છે. મુકેશ અંબાણી પોતે 1977માં માત્ર 20 વર્ષની ઉંમરે કંપનીના બોર્ડમાં જોડાયા હતા. 2002માં રિલાયન્સના સ્થાપક ધીરુભાઈ અંબાણીના અવસાન બાદ, જ્યારે મુકેશ અંબાણીએ કંપનીની કમાન સંભાળી, ત્યારે તે સમય ખૂબ જ પડકારજનક હતો. તે સમયે કોઈ વસિયત ન હોવાને કારણે ગ્રુપના નિયંત્રણને લઈને તેમના નાના ભાઈ અનિલ અંબાણી સાથે લાંબો વિવાદ ચાલ્યો હતો.
કદાચ તે અનુભવમાંથી શીખ મેળવીને જ, મુકેશ અંબાણીએ સમયસર તેમના બાળકોને તૈયાર કરવાનું અને વ્યવસાયને અત્યારથી જ વ્યવસ્થિત રીતે વહેંચવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરી દીધી હતી. આજે આ આયોજન લગભગ પૂરું થઈ ગયું છે, જે દર્શાવે છે કે રિલાયન્સ હવે એક સ્થિર અને મજબૂત માર્ગ પર આગળ વધી રહ્યું છે.
કોની પાસે કઈ જવાબદારી?
મુકેશ અંબાણીએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ઈશા, આકાશ અને અનંતે રિલાયન્સના બોર્ડમાં પોતાના ત્રણ વર્ષ સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કર્યા છે. તેમની જવાબદારીઓનું વિભાજન અત્યંત સ્પષ્ટ છે:
-
ઈશા અંબાણી: તેઓ રિલાયન્સના સમગ્ર કન્ઝ્યુમર બિઝનેસને સંભાળી રહ્યા છે.
-
આકાશ અંબાણી: તેઓ કંપનીના ટેકનોલોજી અને ટેલિકોમ બિઝનેસના મુખ્ય સૂત્રધાર છે.
-
અનંત અંબાણી: તેઓ રિલાયન્સના ઊર્જા (Energy) બિઝનેસ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યા છે.
અંબાણીએ ખૂબ જ ભાવુક થઈને કહ્યું, “તેઓ ત્રણ શરીર છે, પરંતુ તેમની આત્મા એક છે. અને તે આત્મા ‘રિલાયન્સ’ છે. એક અખંડ રિલાયન્સ, હવે અને હંમેશા માટે.”
ભવિષ્યનું પ્લાનિંગ: 500 યુવા નેતાઓની સેના
મુકેશ અંબાણી માત્ર તેમના બાળકો પર જ નિર્ભર નથી. તેમણે જણાવ્યું કે રિલાયન્સના ભવિષ્યને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે 30 થી 40 વર્ષની વયના લગભગ 500 યુવા નેતાઓને તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે. આ યુવા નેતાઓ ટેકનોલોજીની ઊંડી સમજ, બજારની માહિતી અને પ્રથમ પેઢીના સાહસિકો જેવો જુસ્સો ધરાવે છે. તેમને અનુભવી વરિષ્ઠ નેતાઓનું માર્ગદર્શન મળી રહ્યું છે, જેથી રિલાયન્સની સંસ્થાકીય સંસ્કૃતિ જળવાઈ રહે અને કામનું સ્તર ઉચ્ચ બની રહે.
AGM દરમિયાન જ્યારે અનંત અંબાણીએ ઓઈલ રિફાઈનિંગ, પેટ્રોકેમિકલ્સ અને નવા એનર્જી બિઝનેસનો પ્લાન રજૂ કર્યો, ત્યારે મુકેશ અંબાણીએ તેમની પ્રશંસા કરતા કહ્યું, “ખૂબ જ સરસ અનંત.” આ નાનકડું વાક્ય દર્શાવે છે કે તેઓ તેમના સંતાનોના નિર્ણયો પર કેટલો વિશ્વાસ રાખે છે.
