શું તમે ઘરે સોયા સોસ બનાવી શકો છો? હા, માત્ર બે મુખ્ય સામગ્રી અને આ સરળ રીતથી
શું તમે ચાઈનીઝ ખાવાના શોખીન છો? જો હા, તો તમે જાણતા જ હશો કે સોયા સોસ વગર નૂડલ્સ, ફ્રાઈડ રાઈસ કે મંચુરિયનનો સ્વાદ અધૂરો છે. બજારમાં મળતી સોયા સોસમાં ઘણીવાર પ્રિઝર્વેટિવ્સ, વધુ પડતું મીઠું અને આર્ટિફિશિયલ કલર્સ હોય છે, જે સ્વાસ્થ્ય માટે સારા માનવામાં આવતા નથી. પરંતુ, શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે તમે ઘરે જ બજાર જેવી, ઘટ્ટ અને ઓથેન્ટિક સોયા સોસ બનાવી શકો છો?
હા, સોયાબીન અને સામાન્ય ઘઉંના લોટનો ઉપયોગ કરીને તમે એવી સોસ તૈયાર કરી શકો છો, જેનો સ્વાદ બજારની બોટલો કરતા પણ વધુ સારો હશે. તેને બનાવવાની પ્રક્રિયા થોડી ધીરજની માંગ જરૂર કરે છે, પરંતુ પરિણામ એટલું શાનદાર હોય છે કે તમે ફરીથી બજારમાંથી સોસ ખરીદવાનું ભૂલી જશો. ચાલો જાણીએ તેને બનાવવાની રીત.
સોયા સોસ બનાવવા માટે જરૂરી સામગ્રી
ઘરે સોસ બનાવવા માટે તમારે ખૂબ જટિલ સામગ્રીની જરૂર નથી, બસ કેટલીક પાયાની વસ્તુઓની જરૂર છે:
-
સોયાબીનની વડી અથવા સોયાબીનના દાણા: 1 કપ
-
ઘઉંનો લોટ (શેકેલો): અડધો કપ
-
ગોળ અથવા બ્રાઉન સુગર: 2-3 ચમચી (નેચરલ રંગ અને મીઠાશ માટે)
-
મીઠું: સ્વાદ મુજબ (સિંધવ મીઠું વધુ સારું છે)
-
પાણી: જરૂર મુજબ
-
સરકો (Vinegar): 1-2 ચમચી (પ્રિઝર્વેટિવ તરીકે)
બનાવવાની રીત
1. સોયાબીન તૈયાર કરવા
સૌ પ્રથમ સોયાબીનના દાણા અથવા વડીને સારી રીતે સાફ કરી લો. જો તમે દાણા લો છો, તો તેને આખી રાત માટે પાણીમાં પલાળી રાખો. બીજા દિવસે આ દાણા નરમ થાય ત્યાં સુધી ઉકાળી લો. ઉકાળ્યા પછી પાણી ગાળી લો અને દાણાને પીસીને એક સુંવાળી પેસ્ટ બનાવી લો.
2. લોટનું મિશ્રણ
2. લોટનું મિશ્રણહવે એક પેનમાં ઘઉંના લોટને ધીમી આંચ પર હળવો સોનેરી (બ્રાઉન) થાય ત્યાં સુધી શેકો. શેકતી વખતે ધ્યાન રાખો કે લોટ બળી ન જાય, કારણ કે આ જ સોસને ઘેરો રંગ અને ટેક્સચર આપશે. શેકેલા લોટને સોયાબીનની પેસ્ટમાં સારી રીતે ભેળવો.
3. આથો લાવવાની (Fermentation) પ્રક્રિયા
આ રેસીપીનો સૌથી મહત્વનો ભાગ છે. સોયાબીન અને લોટના આ મિશ્રણમાં થોડો ગોળ અને પાણી ઉમેરીને ઘટ્ટ દ્રાવણ બનાવી લો. આ મિશ્રણને કાચની સાફ બરણીમાં ભરીને રાખી દો. તેને ઓછામાં ઓછા 4-5 દિવસ માટે કોઈ ગરમ જગ્યાએ મૂકી રાખો. આ દરમિયાન મિશ્રણમાં કુદરતી રીતે આથો આવશે, જે તેને તે અનોખો ‘ઉમામી’ (Umami) સ્વાદ આપશે જેના માટે સોયા સોસ જાણીતી છે.
4. સોસ રાંધવી
આથો આવ્યા પછી, આ મિશ્રણને એક વાસણમાં કાઢી લો અને ધીમી આંચ પર ઉકાળો. તેમાં મીઠું અને થોડો સરકો ઉમેરો. જેમ જેમ તે પાકશે, તેમ તેનો રંગ ઘેરો અને ચમકદાર થતો જશે. જ્યારે તે તમારી ઇચ્છિત ઘટ્ટતા (Consistency) સુધી પહોંચી જાય, ત્યારે ગેસ બંધ કરી દો.
5. ગાળવું અને સ્ટોર કરવું
અંતે, આ મિશ્રણને એક પાતળા સુતરાઉ કપડા અથવા ઝીણી ગરણીથી ગાળી લો જેથી સોસ એકદમ સ્મૂધ થઈ જાય. તમારી હોમમેડ ‘ઓથેન્ટિક’ સોયા સોસ તૈયાર છે! તેને કાચની બોટલમાં ભરો અને ફ્રીજમાં રાખો.
ઘરની બનાવેલી સોયા સોસના ફાયદા
-
કોઈ ભેળસેળ નહીં: તમે જાણો છો કે તેમાં શું-શું નાખ્યું છે. તેમાં કોઈપણ પ્રકારના હાનિકારક પ્રિઝર્વેટિવ્સ નથી.
-
તાજગી: ઘરે બનાવેલી સોસનો સ્વાદ બજારની જૂની બોટલો કરતા ઘણો વધુ તાજો અને સુગંધિત હોય છે.
-
કિફાયતી: ખૂબ ઓછા ખર્ચમાં તમે આખું વર્ષ ચાલે તેવી સોસ તૈયાર કરી શકો છો.
કેટલીક ખાસ ટિપ્સ
-
રંગ માટે: જો તમારે રંગ વધુ ઘેરો જોઈતો હોય, તો ગોળની માત્રા થોડી વધારી શકો છો.
-
સંગ્રહ: હંમેશા કાચની બોટલનો જ ઉપયોગ કરો, કારણ કે પ્લાસ્ટિકના વાસણમાં સોસનો સ્વાદ બદલાઈ શકે છે.
-
ધીરજ રાખો: સોયા સોસનો અસલી સ્વાદ આથો લાવવાથી જ આવે છે. જો તમે તેને થોડા દિવસ વધુ રાખશો, તો સ્વાદ વધુ નિખરશે.
તો જ્યારે પણ તમે ઘરે નૂડલ્સ કે મંચુરિયન બનાવો, ત્યારે બજારમાં જવાને બદલે તમારી રસોઈમાં બનાવેલી આ હેલ્ધી અને ટેસ્ટી સોયા સોસનો ઉપયોગ કરો. ખાતરી રાખજો, તમારા હાથના બનેલા ચાઈનીઝ ખાવાની પ્રશંસા દરેક વ્યક્તિ કરશે!
