અમેરિકામાં ભારતીય આઈટી પ્રોફેશનલ્સ માટે મોટા આંચકારૂપ સમાચાર: H-1B અને L-1 વીઝા એક્સટેન્શન ફીમાં તોતિંગ વધારો
અમેરિકામાં નોકરી કરતા અને સ્થાયી થવાના સપના સેવતા હજારો ભારતીય પ્રોફેશનલ્સ તથા ટેકનોલોજી નિષ્ણાતો માટે એક અત્યંત મહત્વના અને ચિંતાજનક સમાચાર સામે આવ્યા છે. યુએસ ગવર્નમેન્ટના ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ હોમલેન્ડ સિક્યોરિટી (DHS) દ્વારા H-1B અને L-1 વીઝાના એક્સટેન્શન (મુદ્દત વધારવા) માટેની ફીમાં ભારે વધારો કરવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. આ નવા નિયમ બાદ અમેરિકામાં ભારતીય આઈટી કંપનીઓ અને સ્પોન્સર કરનાર અમેરિકન નોકરીદાતાઓ (Employers) માટે વિદેશી કર્મચારીઓને જાળવી રાખવાનો ખર્ચ નોંધપાત્ર રીતે વધી જશે, જેની આડકતરી અસર ભારતીય આઈટી ક્ષેત્ર અને પ્રોફેશનલ્સ પર પડી શકે છે.
શું છે નવો નિયમ અને કેટલી વધી ફી?
અમેરિકી સરકાર દ્વારા ફેડરલ રજિસ્ટરમાં જાહેર કરવામાં આવેલા નવા નોટિફિકેશન અનુસાર, વીઝા એક્સટેન્શન માટેની “9/11 રિસ્પોન્સ અને બાયોમેટ્રિક એન્ટ્રી-એક્ઝિટ ફી” ના માળખામાં મોટો ફેરફાર કરાયો છે.
H-1B વીઝા એક્સટેન્શન: દરેક એક્સટેન્શન અરજી દીઠ $4,000 (આશરે ₹૩.૩૫ લાખથી વધુ) વધારાની ફી ચૂકવવી પડશે.
L-1 વીઝા (L-1A અને L-1B) એક્સટેન્શન: દરેક એક્સટેન્શન અરજી દીઠ $4,500 (આશરે ₹૩.૭૭ લાખથી વધુ) વધારાની ફી આપવાની રહેશે.
આ નવો નિયમ નોટિફિકેશન જાહેર થયાના ૩૦ દિવસ બાદ, એટલે કે ૯ સપ્ટેમ્બરથી સત્તાવાર રીતે અમલમાં આવી જશે. અત્યાર સુધી આ વિશેષ ફી મુખ્યત્વે પ્રથમ વખત વીઝા સ્પોન્સર કરતી વખતે અથવા તો કર્મચારી જ્યારે કંપની (એમ્પ્લોયર) બદલે ત્યારે જ લેવામાં આવતી હતી. જૂના નિયમો હેઠળ હયાત કર્મચારીઓના વીઝા એક્સટેન્શન માટે કંપનીઓને આ ફીમાંથી મુક્તિ મળતી હતી, પરંતુ હવે એક્સટેન્શન અરજીઓ પર પણ આ આકરો બોજ ઝીંકી દેવામાં આવ્યો છે.
કઈ કંપનીઓને લાગુ પડશે આ નવો આર્થિક બોજ?
આ નિયમ તમામ કંપનીઓને એકસમાન રીતે લાગુ પડશે નહીં, પરંતુ અમેરિકામાં કામ કરતી મોટી ભારતીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય આઈટી આઉટસોર્સિંગ કંપનીઓને આની સૌથી વધુ અસર થશે. આ નિયમ ખાસ કરીને એવી કંપનીઓને આવરી લે છે જે:
કુલ કર્મચારીઓની સંખ્યા: અમેરિકામાં ઓછામાં ઓછા ૫૦ કે તેથી વધુ કર્મચારીઓને રોજગારી આપતી હોય.
વીઝા ધારકોનું પ્રમાણ: જે કંપનીના કુલ અમેરિકી સ્ટાફમાંથી ૫૦ ટકાથી વધુ કર્મચારીઓ H-1B, L-1A અથવા L-1B વીઝા સ્ટેટસ પર કામ કરી રહ્યા હોય.
જે કંપનીઓ “50-50 રૂલ” ના આ દાયરામાં આવે છે, તેમણે હવે પોતાના દરેક કર્મચારીના વીઝા એક્સટેન્શન વખતે આ ભારે રકમ ચૂકવવી ફરજિયાત બનશે.
ભારતીય પ્રોફેશનલ્સ પર સીધી કે આડકતરી અસર?
પ્રાથમિક દ્રષ્ટિએ જુઓ તો આ વધારાની ફી ચૂકવવાની જવાબદારી કાયદાકીય રીતે નોકરીદાતા (કંપની) ની છે, તેથી કર્મચારીઓએ પોતે પોતાના ખિસ્સામાંથી આ રકમ આપવી પડશે નહીં. આથી, કર્મચારીઓ પર તત્કાળ કોઈ સીધો આર્થિક બોજ નહીં પડે.
પરંતુ, લાંબા ગાળે આની આડકતરી અસર ભારતીય ટેકનોલોજી નિષ્ણાતો પર નીચે મુજબ પડી શકે છે:
પ્રમોશન અને એક્સટેન્શનમાં અચકાટ: વારંવાર વીઝા એક્સટેન્શનના ઊંચા ખર્ચને કારણે કંપનીઓ હવે હયાત વિદેશી કર્મચારીઓના વીઝા લંબાવવાને બદલે તેમને સ્થાનિક (અમેરિકી) નાગરિકોથી બદલવાનો કે પ્રોજેક્ટ્સ ભારત શિફ્ટ કરવાનો વિચાર કરી શકે છે.
પગારવધારો અને બોનસ પર અસર: કંપનીઓનો ઇમિગ્રેશન ખર્ચ રિકરિંગ (વારંવાર થતો) બની જતાં, તેઓ કર્મચારીઓના વાર્ષિક ઇન્ક્રીમેન્ટ અથવા બોનસમાં કાપ મૂકીને આ ખર્ચ સરભર કરવાનો પ્રયાસ કરી શકે છે.
નવી ભરતીમાં ઘટાડો: અમેરિકી આઈટી કંપનીઓ ભારતીય ટેલેન્ટને સ્પોન્સર કરતા પહેલાં તેના નાણાકીય પાસાંઓ પર પુનર્વિચાર કરશે, જેનાથી ભારતીય યુવાનો માટે યુએસ જવાના દ્વાર થોડા સાંકડા થઈ શકે છે.
L-1 અને H-1B વીઝા વચ્ચેનો તફાવત અને અસર
ભારતીય આઈટી ક્ષેત્ર માટે આ બંને વીઝા કેટેગરીઓ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે:
H-1B વીઝા: આ એક સ્પેશિયાલિટી ઓક્યુપેશન વીઝા છે, જે ભારતીય આઈટી એન્જિનિયરો અને સોફ્ટવેર ડેવલપર્સમાં સૌથી વધુ લોકપ્રિય છે. દર વર્ષે હજારો ભારતીયો આ વીઝા પર અમેરિકા જાય છે.
L-1 વીઝા: આ વીઝા ઇન્ટ્રા-કંપની ટ્રાન્સફર (Intra-company transfer) માટે વપરાય છે, જેમાં ભારતમાં સ્થિત કંપની પોતાના મેનેજરો (L-1A) કે વિશિષ્ટ જ્ઞાન ધરાવતા ટેકનિકલ એક્સપર્ટ્સ (L-1B) ને અમુક સમય માટે યુએસ ઓફિસે મોકલે છે.
L-1B માટે $4,500 નો વધારો એ એવા વિદેશી તજજ્ઞો માટે મોટો ફટકો છે જેમને કંપનીઓ શોર્ટ-ટર્મ કે મિડ-ટર્મ પ્રોજેક્ટ્સ માટે મોકલતી હોય છે.
અમેરિકી સરકારના આ નિર્ણય પાછળનું રાજકારણ અને તર્ક
અમેરિકાના ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ હોમલેન્ડ સિક્યોરિટીનું માનવું છે કે આ ફી વધારાથી મળતી રકમનો ઉપયોગ દેશની સરહદી સુરક્ષા, બાયોમેટ્રિક એન્ટ્રી-એક્ઝિટ સિસ્ટમને મજબૂત કરવા તેમજ હોમલેન્ડ સિક્યોરિટીના વિવિધ પ્રોજેક્ટ્સ માટે કરવામાં આવશે.
બીજી તરફ, અમેરિકામાં આગામી સમયમાં યોજાનારી ચૂંટણીઓ અને સ્થાનિક સ્તરે ‘અમેરિકન ફર્સ્ટ’ રોજીગાર નીતિના દબાણ હેઠળ વિદેશી કર્મચારીઓ પર નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે ઇમિગ્રેશન નિયમો ઉત્તરોત્તર કડક બનાવવામાં આવી રહ્યા છે. સ્થાનિક અમેરિકી આઈટી કર્મચારીઓને પ્રાધાન્ય મળે તે માટે નોકરીદાતાઓ માટે વિદેશી કર્મચારીઓને સ્પોન્સર કરવાનું મોંઘું બનાવવામાં આવી રહ્યું છે.
ભારતીય આઈટી ઉદ્યોગ (TCS, Infosys, Wipro) માટે આગળ શું?
ભારતની અગ્રણી આઈટી કંપનીઓ જેવી કે ટાટા કન્સલ્ટન્સી સર્વિસીસ (TCS), ઇન્ફોસિસ, વિપ્રો અને એચસીએલ જેવી દિગ્ગજ કંપનીઓ પોતાના મોટાભાગના પ્રોજેક્ટ્સ યુએસ ક્લાયન્ટ્સ માટે ચલાવે છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી આ કંપનીઓએ અમેરિકામાં સ્થાનિક નાગરિકોની ભરતી વધારી દીધી છે અને H-1B વીઝા પરની નિર્ભરતા ઘટાડી છે.
તેમ છતાં, વિશિષ્ટ કૌશલ્ય ધરાવતા ભારતીય એન્જિનિયરોની જરૂરિયાત હંમેશા રહે છે. આ નવા નિયમથી આઈટી કંપનીઓની ઓપરેટિંગ કોસ્ટ (સંચાલન ખર્ચ) વધશે, જેના કારણે કંપનીઓને પોતાના પ્રોજેક્ટ માર્જિન જાળવવા માટે મુશ્કેલી પડી શકે છે. આગામી દિવસોમાં આઈટી ઉદ્યોગ સંગઠન (NASSCOM) આ અંગે શું વલણ અપનાવે છે અને અમેરિકી પ્રશાસન સાથે કોઈ વાટાઘાટો થાય છે કે કેમ તેના પર સૌની નજર રહેશે.
