ટાટા ગ્રુપમાં મોટો ભૂકંપ! $400 અબજના સામ્રાજ્યના ચેરમેને કેમ આપવું પડ્યું રાજીનામું? જાણીને ચોંકી જશો!
ભારતીય બિઝનેસ જગતના સૌથી મોટા અને પ્રતિષ્ઠિત ગણાતા ટાટા ગ્રુપ (Tata Group)માંથી એક ચોંકાવનારા સમાચાર સામે આવી રહ્યા છે. ટાટા સન્સના વર્તમાન ચેરમેન એન. ચંદ્રશેખરન (N. Chandrasekaran) પોતાના પદ પરથી મુક્ત થવા જઈ રહ્યા છે. અહેવાલો અનુસાર, ટાટા સન્સના સૌથી મોટા શેરહોલ્ડર સાથે વધી રહેલા આંતરિક મતભેદો અને તણાવને કારણે તેમણે આ મોટો નિર્ણય લીધો છે. ચંદ્રશેખરન તેમનો વર્તમાન કાર્યકાળ પૂર્ણ કરશે, પરંતુ તે પછી તેઓ આ પદ પર ફરીથી નિમણૂક મેળવવા માટે દાવેદારી નહીં કરે.
$400 અબજના વિશાળ સામ્રાજ્યમાં નેતૃત્વનું પરિવર્તન
ટાટા સન્સ એ ટાટા ગ્રુપની મુખ્ય ઇન્વેસ્ટમેન્ટ હોલ્ડિંગ કંપની છે. આ આખું ગ્રુપ આશરે $400 અબજ (અંદાજે 400 બિલિયન ડૉલર)નું વિશાળ બિઝનેસ સામ્રાજ્ય ધરાવે છે. આ હોલ્ડિંગ કંપની હેઠળ 30 થી વધુ મોટી અને નાની કંપનીઓ કાર્યરત છે. તેમાં આકાશથી લઈને જમીન સુધીના તમામ ક્ષેત્રોનો સમાવેશ થાય છે. એર ઈન્ડિયા (Air India), ટાટા મોટર્સ (Tata Motors), અને ટાટા કન્સલ્ટન્સી સર્વિસીસ (TCS) જેવી અગ્રણી કંપનીઓનું સંચાલન આ જ મુખ્ય કંપની હેઠળ થાય છે.
જ્યારે પણ આટલા મોટા જૂથના સર્વોચ્ચ પદ પર કોઈ ફેરફાર થાય છે, ત્યારે તેની અસર માત્ર કંપની પૂરતી સીમિત નથી રહેતી, પરંતુ શેરબજાર અને દેશના અર્થતંત્ર પર પણ તેની સીધી અસરો જોવા મળે છે. એન. ચંદ્રશેખરનનો કાર્યકાળ પૂરો થયા પછી ટાટા ગ્રુપની કમાન કોના હાથમાં જશે, તે અંગે અત્યારથી જ અટકળો શરૂ થઈ ગઈ છે.
શું છે વિવાદનું મુખ્ય કારણ? ટાટા ટ્રસ્ટ સાથેનો તણાવ
મળતી માહિતી મુજબ, આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ પાછળનું મુખ્ય કારણ ટાટા સન્સના સૌથી મોટા શેરહોલ્ડર સાથેના સંબંધોમાં આવેલી કડવાશ હોવાનું કહેવાય છે. ટાટા સન્સમાં સૌથી મોટો હિસ્સો ‘ટાટા ટ્રસ્ટ્સ’ (Tata Trusts) ધરાવે છે, જે ગ્રુપની એક પરોપકારી અને ચેરિટેબલ સંસ્થા છે. ટાટા સન્સમાં ટાટા ટ્રસ્ટની હિસ્સેદારી અંદાજે 66% જેટલી મોટી છે. એટલે કે, ટાટા સન્સના તમામ મહત્વના નિર્ણયોમાં આ ટ્રસ્ટની ભૂમિકા સર્વોપરી રહે છે.
છેલ્લા કેટલાક સમયથી વ્યવસાયિક નિર્ણયો, ભવિષ્યની વ્યૂહરચનાઓ અને સંચાલન શૈલીને લઈને ચંદ્રશેખરન અને ટાટા ટ્રસ્ટના ઉચ્ચ અધિકારીઓ વચ્ચે મતભેદો ચાલી રહ્યા હોવાના અહેવાલો છે. આ આંતરિક તણાવ એટલો વધી ગયો કે ચંદ્રશેખરને પોતાનો ચાલુ કાર્યકાળ પૂરો કર્યા પછી પદ પરથી હટી જવાનો યોગ્ય રસ્તો પસંદ કર્યો.
ટાટા ગ્રુપમાં એન. ચંદ્રશેખરનનું યોગદાન અને સફર
એન. ચંદ્રશેખરન, જેઓ કોર્પોરેટ જગતમાં ‘ચંદ્રા’ તરીકે પણ જાણીતા છે, તેમનો ટાટા ગ્રુપ સાથેનો સંબંધ દાયકાઓ જૂનો છે. ટાટા સન્સના ચેરમેન બનતા પહેલા તેમણે દેશની સૌથી મોટી આઈટી કંપની TCS (Tata Consultancy Services) ના સીઈઓ તરીકે શાનદાર કામગીરી કરી હતી. તેમના નેતૃત્વમાં જ TCS એ નવી ઊંચાઈઓ સર કરી હતી અને વૈશ્વિક સ્તરે ભારતનું નામ રોશન કર્યું હતું.
વર્ષ 2017 માં જ્યારે સાયરસ મિસ્ત્રીને નાટકીય ઢબે ચેરમેન પદેથી હટાવવામાં આવ્યા હતા, તે પછી ગ્રુપમાં ચાલી રહેલી કટોકટી અને વિવાદો વચ્ચે ચંદ્રશેખરનને ટાટા સન્સની કમાન સોંપવામાં આવી હતી. તેઓ ટાટા ગ્રુપના ઇતિહાસમાં એવા પ્રથમ બિન-પારસી ચેરમેન બન્યા હતા જેમની પાસે ટાટા પરિવારની કોઈ સીધી કડી નહોતી. તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન તેમણે એર ઈન્ડિયાનું સફળતાપૂર્વક ડિજિટલાઈઝેશન અને પુનઃ સંપાદન કર્યું, ટાટા મોટર્સને ઇલેક્ટ્રિક વ્હીકલ (EV) સેક્ટરમાં અગ્રેસર બનાવ્યું અને ગ્રુપના દેવાને ઓછું કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી.
ભવિષ્યની યોજનાઓ અને ટાટા સન્સની આગળની રાહ
અહેવાલોમાં એ સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે ચંદ્રશેખરન અચાનક કે અધવચ્ચેથી પદ છોડી રહ્યા નથી. તેઓ કોર્પોરેટ ગવર્નન્સના નિયમો અને ટાટાની પરંપરાને માન આપીને પોતાનો વર્તમાન કાર્યકાળ સંપૂર્ણ રીતે પૂરો કરશે. આનાથી કંપનીને નવા ઉત્તરાધિકારી (Successor)ની શોધ કરવા માટે પૂરતો સમય મળી રહેશે અને બિઝનેસના કામકાજમાં કોઈ મોટો અવરોધ નહીં આવે.
