ગ્રીન કાર્ડ ઈચ્છુક ભારતીયો માટે મોટા સમાચાર: યુએસસીઆઈએસ (USCIS) ના નવો ‘પબ્લિક ચાર્જ’ નિયમ અને તેની વ્યાપક અસરો
અમેરિકામાં સ્થાયી થવાનું અને ‘ગ્રીન કાર્ડ’ (શાશ્વત નાગરિકત્વ/Lawful Permanent Residency) મેળવવાનું સ્વપ્ન સેવતા લાખો ભારતીયો માટે ફરી એકવાર મુશ્કેલીભર્યા સમાચાર સામે આવ્યા છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સિટિઝનશિપ એન્ડ ઇમિગ્રેશન સર્વિસીસ (USCIS) દ્વારા ‘પબ્લિક ચાર્જ’ (Public Charge) નિયમો અંગેની નવી માર્ગદર્શિકા જાહેર કરવામાં આવી છે, જે ૧૮ સપ્ટેમ્બરથી કડક રીતે લાગુ થવા જઈ રહી છે. આ નવા નિયમ બાદ ખાસ કરીને રોજગાર આધારિત (Employment-based) ગ્રીન કાર્ડની રાહ જોઈ રહેલા ભારતીય અરજદારો પર આકરી ચકાસણીનો કોરડો વીંઝાશે.
અમેરિકાના ઇમિગ્રેશન ચિત્રમાં આ ફેરફાર એવા સમયે આવ્યો છે જ્યારે હજારો ભારતીય આઈટી વ્યાવસાયિકો અને કુશળ કામદારો દાયકાઓથી ગ્રીન કાર્ડના બેકલોગમાં ફસાયેલા છે. જે અરજદારો હવે પોતાના સ્ટેટસ ચેન્જ કરવા માટે ‘ફોર્મ I-485’ (Form I-485) ભરવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે, તેમને આ નવા નિયમ હેઠળ અધિકારીઓની આકરી પૂછપરછ અને વિવેકાધિકારનો સામનો કરવો પડશે.
‘પબ્લિક ચાર્જ’ નિયમ શું છે અને તે અરજી પર કેવી રીતે અસર કરે છે?
અમેરિકન ઇમિગ્રેશન કાયદા હેઠળ ‘પબ્લિક ચાર્જ’ એક એવો આંકલનનો માપદંડ છે, જેના દ્વારા યુએસસીઆઈએસ અધિકારીઓ નક્કી કરે છે કે ભવિષ્યમાં કોઈ વિદેશી નાગરિક ગ્રીન કાર્ડ મેળવ્યા બાદ પોતાના ગુજરાન માટે અમેરિકન સરકારના સરકારી લાભો કે નાણાકીય સહાય પર નિર્ભર બનશે કે નહીં. જો ઇમિગ્રેશન અધિકારીને એવું લાગે કે અરજદાર સરકારી તિજોરી પર બોજ (Public Charge) બની શકે તેમ છે, તો તે આધારે જ ગ્રીન કાર્ડની અરજી સીધી રદ (Deny) કરી શકાય છે.
અત્યાર સુધી લાગુ રહેલા નિયમોમાં છૂટછાટો હતી, પરંતુ નવી માર્ગદર્શિકા મુજબ હવે ઇમિગ્રેશન અધિકારીઓ અરજદારની સંપૂર્ણ સ્થિતિ (Totality of Circumstances) ની ઝીણવટભરી તપાસ કરશે. જેમાં નીચે મુજબના ૫ મુખ્ય વૈધાનિક પરિબળો (Statutory Factors) ધ્યાને લેવાશે:
૧. ઉંમર (Age): અરજદારની ઉંમર એવી છે કે તે કામ કરી શકે તેમ છે કે નહીં.
૨. સ્વાસ્થ્ય (Health): અરજદાર કોઈ એવી ગંભીર બીમારીથી પીડાય છે કે કેમ જે આગળ જતાં તબીબી ખર્ચનો મોટો બોજ ઉભો કરે.
૩. પારિવારિક સ્થિતિ (Family Status): પરિબળોમાં પરિવારમાં સભ્યોની સંખ્યા અને તેમના પરની નિર્ભરતા.
૪. આર્થિક સંસાધનો અને સંપત્તિ (Assets & Financial Resources): અરજદારની બેંક બચત, મિલકત અને આવકના સાધનો.
૫. શિક્ષણ અને કૌશલ્ય (Education & Skills): અરજદાર પાસે અમેરિકન જોબ માર્કેટમાં ટકી રહેવા માટે પૂરતું શિક્ષણ અને વ્યાવસાયિક કૌશલ્ય છે કે નહીં.
આ ઉપરાંત, અધિકારીઓ ભવિષ્યની રોજગારી અંગેના પુરાવાઓ જેવા કે કન્ફર્મ જોબ ઓફર લેટર, અપેક્ષિત વાર્ષિક પગાર અને કંપનીની નાણાકીય સ્થિતિ જેવા દસ્તાવેજો પણ માંગી શકે છે.
કયા સરકારી લાભો મેળવનાર માટે લાલબત્તી?
USCIS ના અધિકૃત નિવેદન મુજબ, જો કોઈ અરજદારે ભૂતકાળમાં કે વર્તમાનમાં ચોક્કસ સરકારી સહાય અથવા સામાજિક કલ્યાણ યોજનાઓનો લાભ લીધો હશે, તો તેમની અરજી જોખમમાં મુકાઈ શકે છે. આમાં નીચેની યોજનાઓનો સમાવેશ થાય છે:
કેશ આસિસ્ટન્સ (Cash Assistance): રોજીંદા ગુજરાન માટે સરકાર તરફથી મળતી રોકડ રકમ.
હાઉસિંગ સહાય (Housing Assistance): સરકારી મકાન અથવા ભાડામાં મળતી સબસીડી.
ફૂડ સ્ટેમ્પ્સ (Food Stamps / SNAP): મફત કે રાહત દરે અનાજ મેળવવાની યોજના.
કોલેજ માટે નાણાકીય સહાય (Financial Aid for College): અમુક પ્રકારની સરકારી ગ્રાન્ટ અને વ્યાજમુક્ત લોન.
મેડિકેડ (Medicaid): નીચી આવક ધરાવતા લોકો માટેની સરકારી આરોગ્ય વીમા યોજના.
જે કિસ્સાઓમાં ઇમિગ્રેશન અધિકારીને લાગે કે અરજદાર માત્ર પબ્લિક ચાર્જના આધારે જ અયોગ્ય (Inadmissible) ઠરે છે, ત્યાં એવો વિકલ્પ પણ આપવામાં આવી શકે છે કે અરજદાર ‘પબ્લિક ચાર્જ બોન્ડ’ (Public Charge Bond) જમા કરાવે, જેથી તેઓ સરકાર પર બોજ નહીં બને તેની ખાતરી આપી શકાય.
બાઇડન શાસનકાળના નિયમો રદ: ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રની સખત નીતિઓ તરફ વાપસી
આ નવો નિયમ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ હોમલેન્ડ સિક્યુરિટી (DHS) દ્વારા ૨૦૨૨માં બાઇડન વહીવટીતંત્ર હેઠળ અમલમાં મુકાયેલા શિથિલ પબ્લિક ચાર્જ નિયમોને રદ કરીને લાવવામાં આવ્યો છે. આ અંગેની આખરી સુધારા નીતિ ૧૬ જુલાઈના રોજ જાહેર કરવામાં આવી હતી અને ૨૦ જુલાઈના રોજ તેને ‘ફેડરલ રજિસ્ટર’માં પ્રકાશિત કરવામાં આવી હતી.
ઇમિગ્રેશન ક્ષેત્રના નિષ્ણાત વકીલો કાયરસ મહેતા અને દામિરા ઝાનાતોવાએ ‘ફોર્બ્સ’ (Forbes) માં પ્રકાશિત પોતાના વિશ્લેષણમાં જણાવ્યું છે કે, “નવો પબ્લિક ચાર્જ નિયમ ઇમિગ્રેશન અધિકારીઓને અરજીઓ નકારવા માટે અત્યંત વ્યાપક વિવેકાધિકાર આપે છે. યુએસસીઆઈએસના મેમો દર્શાવે છે કે સ્ટેટસ એડજસ્ટમેન્ટ માટે હવે અસાધારણ ચકાસણી થશે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર કાયદેસર અને ગેરકાયદેસર બંને પ્રકારના ઇમિગ્રેશન પર રોક લગાવવા માટે જાણીતું રહ્યું છે, અને આ નવો પબ્લિક ચાર્જ નિયમ કાયદેસર ઇમિગ્રેશનને મર્યાદિત કરવા માટે તેમના હાથમાં એક મોટું હથિયાર બની રહેશે.”
આરોગ્ય ક્ષેત્રે કામ કરતી સંસ્થા ‘કૈસર ફેમિલી ફાઉન્ડેશન’ (Kaiser Family Foundation) ના રિપોર્ટ મુજબ, અમેરિકામાં મેડિકેડ અથવા CHIP (બાળ આરોગ્ય વીમા યોજના) નો લાભ લેતા આશરે ૧૩.૫ મિલિયન લોકો એવા પરિવારોમાં રહે છે જેમાં ઓછામાં ઓછો એક બિન-નાગરિક (Non-citizen) સભ્ય છે. આ નિયમના ડરથી ૧.૪ મિલિયનથી લઈને ૪.૧ મિલિયન જેટલા લોકો આ સરકારી યોજનાઓમાંથી નામ પાછા ખેંચી લે તેવી શક્યતા છે, જેની સીધી અસર તેમના બાળકોના આરોગ્ય પર પણ પડી શકે છે.
કોને આ નવા નિયમમાંથી મુક્તિ (Exemption) આપવામાં આવી છે?
યુએસસીઆઈએસની માર્ગદર્શિકામાં સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે આ કડક નિયમો તમામ શ્રેણીના ઇમિગ્રન્ટ્સ પર લાગુ થશે નહીં. નીચે મુજબના અરજદારોને આ નિયમમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે:
શરણાર્થીઓ (Refugees) અને આશ્રય મેળવનારાઓ (Asylees).
યુએસ સરકાર સાથે કે સેના સાથે કામ કરી ચૂકેલા ચોક્કસ અફઘાન અને ઇરાકી નાગરિકો.
ગુનાહિત પ્રવૃત્તિઓ અથવા હિંસાનો ભોગ બનેલા નાગરિકો (U & T વીઝા ધારકો).
ક્યુબા અને હૈતીના ચોક્કસ શરણાર્થીઓ.
સ્પેશિયલ ઇમિગ્રન્ટ જુવેનાઇલ્સ (Special Immigrant Juveniles – સગીરો).
માનવ તસ્કરીનો ભોગ બનનાર વ્યક્તિઓ.
મહિલાઓ સામેની હિંસા નાબૂદી કાયદા (VAWA) હેઠળ સ્વ-અરજી કરનાર પીડિતો.
ટેમ્પરરી પ્રોટેક્ટેડ સ્ટેટસ (TPS) ધરાવતા અરજદારો.
ભારતીય સમુદાય પર આંકડાકીય અસર અને ભવિષ્યની સ્થિતિ
વર્ષ ૨૦૨૩ ના સત્તાવાર આંકડાઓ દર્શાવે છે કે અમેરિકાએ કુલ ૧૨ લાખ (૧.૨ મિલિયન) લોકોને ગ્રીન કાર્ડ આપ્યા હતા, જેમાંથી આશરે ૭૮,૧૦૦ (લગભગ ૭ ટકા) ગ્રીન કાર્ડ ભારતીયોને મળ્યા હતા. ભારતીયોને મળેલા આ ગ્રીન કાર્ડમાંથી ૬૦ ટકા જેટલા કાર્ડ પરિવાર આધારિત (અમેરિકી નાગરિકો કે ગ્રીન કાર્ડ ધારકોના નજીકના સગાં) હતા, જ્યારે બાકીના રોજગાર આધારિત શ્રેણીમાં હતા.
નવા સુધારાના કારણે હવે ટેકનોલોજી, રિસર્ચ અને મેડિકલ ક્ષેત્રે કામ કરતા હજારો કુશળ ભારતીયોએ પોતાની નાણાકીય સ્થિતિ અને સરકારી લાભો ન લીધા હોવાના મજબૂત પુરાવાઓ રજૂ કરવા પડશે. એકંદરે, આ નવી નીતિ ગ્રીન કાર્ડ અરજીઓ ફગાવી દેવાના આધારને વ્યાપક બનાવે છે. આથી, આગામી દિવસોમાં ગ્રીન કાર્ડ માટે અરજી કરતા ભારતીય નાગરિકોએ તમામ જરૂરી નાણાકીય અને કાનૂની દસ્તાવેજો અત્યંત સાવચેતીપૂર્વક તૈયાર કરવા પડશે.
